II SA/Bk 5/14
Wyrok
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
2014-04-24Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Do tego artykulu posiadamy jeszcze 13 orzeczeń.
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Andrzej Melezini
Danuta Tryniszewska-Bytys /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Janusz LewkowiczSentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz,, sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej oddala skargę
Uzasadnienie
II SA/Bk 5/14
UZASADNIENIE
Orzeczeniem dyscyplinarnym Nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Komendant Powiatowy Policji w W. M. uznał funkcjonariusza Policji asp. T. G. winnym tego, że w dniu [...] maja 2013 r. w W. M. w czasie pełnienia służby statycznej przebywał w radiowozie dokonując pomiarów prędkości pojazdów przy użyciu RMP, co jest niezgodne z § 16 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia Nr 609 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2007 r. w sprawie pełnienia służby na drogach przez policjantów (Dz. Urz. KGP Nr 13, poz. 100 ze zm.) tj. winnym czynu z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287 poz. 1687 z późn. zm.). Na podstawie art. 135j ust. 5 ustawy o Policji Komendant Powiatowy odstąpił od ukarania funkcjonariusza.
Organ ustalił fakty wskazane w zarzucie przede wszystkim na podstawie: dowodu ze sprawozdania patrolu oficerskiego Biura Prewencji i Ruchu Drogowego KGP, który w dniu [...] maja 2013 r., w ramach ogólnopolskich działań kontrolno – profilaktycznych "Niechronieni uczestnicy ruchu drogowego", ujawnił nieprawidłowe pełnienie służby przez obwinionego około godz. 11.40 przy ul. Z. w W. M. oraz dowodu z przesłuchania członków wymienionego patrolu oficerskiego. Zeznali oni bowiem, że w trakcie trwającej 2 - 3 minuty obserwacji funkcjonariusza widzieli, jak przebywając w radiowozie trzymał przełożoną przez okno auta rękę z radarem i podnosił go w momencie nadjeżdżania pojazdów, kontrolując w ten sposób prędkość. Okoliczność pełnienia przez obwinionego służby w miejscu i czasie wyżej wskazanym, a także fakt sprawdzenia jej prawidłowości przez patrol oficerski KGP wynika również z notatnika służbowego funkcjonariusza i książki pracy przyrządu kontrolno – pomiarowego typu ISKRA nr fabryczny [...].
W trakcie postępowania obwiniony został dwukrotnie przesłuchany w charakterze strony (drugi raz po zmianie zarzutu) i nie przyznał się do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na dokonywaniu pomiarów prędkości podczas przebywania w pojeździe. Wskazał, że do godz. 11.35 w dniu [...] maja 2013 r. pełnił służbę poza radiowozem, następnie wsiadł do auta z uwagi na złe warunki atmosferyczne (silne słońce, wysoka temperatura – w miejscu pełnienia służby przekraczająca 25oC) i wynikające z tego chwilowe zmęczenie, do czego miał - w jego ocenie – prawo. Jak wskazał obwiniony jego zdaniem Zarządzenie Nr 609 KGP z dnia 25 czerwca 2007 r. nie zakazuje dokonywania pomiarów prędkości przez okno stojącego radiowozu.
Uwzględniając wniosek obwinionego odnośnie ustalenia wiążącej interpretacji użytego w § 16 ust. 1 pkt 2d Zarządzenia Nr 609 pojęcia "niekorzystne warunki atmosferyczne", przeanalizowano sporządzone przez Szkołę Policji w K. opracowanie "Rozkład czasu służby i urlopy policjantów" oraz treść pisma Biura Kadr i Szkolenia KGP z dnia [...] maja 2002 r. nr [...]. Jak wskazano, z opracowania Szkoły Policji wynika, że za "niekorzystne warunki atmosferyczne" uznaje się silne i bardzo silne bodźce atmosferyczne, powodujące nadmierne obciążenie mechanizmów przystosowawczych (układu termoregulacji), wpływające niekorzystnie na samopoczucie i zdolność do wykonywania pracy na wolnym powietrzu. Z kolei z pisma Biura Kadr i Szkolenia wynika, ze "niekorzystne warunki atmosferyczne" to: temperatura maksymalna powietrza przekraczająca 25oC (dni gorące i upalne), wilgotność powietrza określona prężnością pary wodnej >18, 8 hPa (dni parne), słaby wiatr poniżej 2m/s (flauta), opady o znacznym natężeniu większym niż 10 mm/dobę (intensywne krótkotrwałe lub ciągłe).
Ustalono również na podstawie strony internetowej www.pogoda.ekolgia.pl, że w dniu [...] maja 2013 r. w W. M. panowała słoneczna pogoda, temperatura powietrza wynosiła od 11 do 22oC, wiatr 9 km/h, nie odnotowano opadów.
Odnośnie przebiegu służby obwinionego, trwającej od dnia [...] grudnia 1998 r., ustalono że posiada on pozytywną opinię służbową, był wielokrotnie nagradzany przez Komendanta Wojewódzkiego Policji m.in. za dwukrotne zajęcie III miejsca w konkursach "Policjant Ruchu Drogowego", nigdy nie był karany dyscyplinarnie.
Organ wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy w jego ocenie uzasadnia ustalenie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego w sposób świadomy. Dotychczasowy przebieg służby funkcjonariusza, jego warunki osobiste uprawniają natomiast do wniosku, że brak jest podstaw do jego ukarania. Jak wskazano, odstąpienie od wymierzenia kary w powiązaniu z faktem uczestnictwa w postępowaniu dyscyplinarnym (będącym dolegliwością samą w sobie) dają nadzieję, że funkcjonariusz nie dopuści się po raz wtóry przewinienia dyscyplinarnego oraz że zostanie osiągnięty zamierzony skutek wychowawczy.
Odwołanie od powyższego orzeczenia złożył T. G. zarzucając naruszenie: art. 132 ust. 3 pkt 2, art. 135g ust. 2 ustawy o Policji oraz § 16 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia Nr 609. Zdaniem odwołującego się, zarzucone mu zachowanie polegające na dokonywaniu pomiarów prędkości podczas przebywania w radiowozie nie zostało przez niego, wbrew ustaleniom organu, popełnione w sposób umyślnie zawiniony, bowiem było jedynie próbą uniknięcia negatywnych skutków przegrzania organizmu. Jego działanie nie było zatem celowe i zamierzone. Organ rozstrzygnął niedające się usunąć wątpliwości na niekorzyść obwinionego, bowiem odnośnie temperatury poczynił ustalenia na podstawie strony internetowej www.pogoda.ekologia.pl, podczas gdy wiarygodnych danych w tym zakresie mógłby dostarczyć wyłącznie Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej. W sposób zawężający, a tym samym nieuprawniony dokonano również interpretacji terminu "niekorzystne warunki atmosferyczne" (§ 16 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia Nr 609). Wyjaśniono go według opracowania Szkoły Policji w K., a nie według interpretacji zawartej w piśmie Biura Kadr i Szkolenia KGP z dnia [...] maja 2002 r. Odwołujący się wniósł o uniewinnienie z uwagi na to, że jego zachowanie było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Orzeczeniem z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w B. utrzymał zaskarżone orzeczenie pierwszoinstancyjne w mocy. W oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem I instancji Komendant Wojewódzki ustalił w sposób identyczny stan faktyczny sprawy, w tym okoliczność dokonywania przez obwinionego pomiarów prędkości przy użyciu RMP ISKRA z wnętrza pojazdu służbowego przez otwarte okno, co potwierdzili funkcjonariusze z patrolu oficerskiego KGP. Wskazali oni nadto, że mimo ustawienia radiowozu przez obwinionego w miejscu bezpiecznym i widocznym dla innych uczestników ruchu drogowego – nie było to miejsce dostosowane do przeprowadzania kontroli drogowych i zatrzymywania pojazdów. Kontrolę odnotowano w notatniku służbowym policjanta. Organ II instancji nie zgodził się z zarzutem nieprawidłowego przypisania policjantowi winy umyślnej w popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, wskazując że funkcjonariusz wiedział jakie obowiązki w odniesieniu do sposobu pełnienia służby na drogach nakłada na policjanta ruchu drogowego Zarządzenie Nr 609. Wyjaśnienia obwinionego powołujące się na niekorzystne warunki atmosferyczne uznano za linię obrony. Wskazano, że w przypadku złego samopoczucia policjant mógł poprosić dyżurnego KPP o możliwość wykorzystania przerwy bądź nawet zjechania z rejonu służbowego do komendy. Tymczasem funkcjonariusz mimo deklarowanego w postępowaniu złego samopoczucia, wsiadł do pojazdu i nadal wykonywał wyrywkowe pomiary prędkości. Organ II instancji, wbrew twierdzeniom odwołania, wskazał, że nie uwzględnił dostępnych interpretacji "niekorzystnych warunków atmosferycznych" jako obciążających dodatkowo obwinionego, bowiem jego wyjaśnienia (temperatura 21oC, na słońcu przekraczająca 25oC) są zbieżne z danymi uzyskanymi ze strony internetowej www.pogoda.ekologia.pl (11 – 22oC). Wskazano, iż nie kwestionowano w postępowaniu, że w miejscu pełnienia służby temperatura mogła przekraczać 25oC oraz przyznano, że dane z IMGW mogłyby być wiarygodniejsze. Istotniejszy był natomiast fakt wykonywania czynności z wnętrza radiowozu mimo deklarowanego zmęczenia, które kontynuacji tych czynności nie uzasadniało.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ wskazał, że w jego ocenie zbyt rozszerzającą jest interpretacja akcentowana przez pełnomocnika odwołującego się odnośnie do pojęcia "niekorzystne warunki atmosferyczne" i wynikająca z pisma KGP z dnia [...] maja 2002 r. Wskazał, że czytelniejsze i bardziej sprawdzalne wartości wynikają z opracowania katedry Służby Prewencji Szkoły Policji w K. Organ dodatkowo podkreślił, że funkcjonariusze dokonujący kontroli obwinionego nie zapisali w protokole kontroli, jakoby zgłaszał on złe samopoczucie, zmęczenie fizyczne czy przegrzanie organizmu oraz nie odnotowali panowania "niekorzystnych warunków atmosferycznych". Organ II instancji, uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy, podzielił w całości jego ocenę zaprezentowaną w I instancji oraz zgodził się, że odstąpienie od wymierzenia kary będzie w rozpoznawanym przypadku rozwiązaniem, które najlepiej wypełni cele przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego.
Skargę na powyższe orzeczenie dyscyplinarne złożył do sądu administracyjnego T. G. zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji bezpodstawne uznanie, że obwiniony w sposób zawiniony naruszył dyscyplinę służbową poprzez zaniechanie czynności służbowej lub jej wykonanie w sposób nieprawidłowy, podczas gdy § 16 ust. 1 Zarządzenia KGP Nr 609 przewiduje możliwość przebywania w radiowozie podczas niekorzystnych warunków atmosferycznych, a z opisu instrukcji obsługi urządzenia radarowego ISKRA wynika, że może ono służyć również do pomiaru prędkości z ręki w samochodzie przez szybę, podczas postoju lub podczas jazdy samochodem;
2. art. 135g ust. 2 ustawy o Policji poprzez rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść obwinionego – w zakresie interpretacji terminu "niekorzystne warunki atmosferyczne" oraz oparcie ustaleń na podstawie danych ze strony internetowej www.pogoda.ekologia.pl, co nie może stanowić wiarygodnego dowodu przesądzającego o zawinionym działaniu obwinionego;
3. art. 135g ust. 1 ustawy o Policji poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, w tym zaniechanie zasięgnięcia opinii IMGW na okoliczność warunków atmosferycznych panujących w miejscu pełnienia służby;
4. § 16 ust. 1 pkt 2 zarządzenia KGP Nr 609 z dnia 25 czerwca 2007 r. w sprawie pełnienia służby na drogach przez policjantów poprzez uwzględnienie wykładni pojęcia "niekorzystne warunki atmosferyczne" dokonanej przez Szkołę Policji w K. mimo braku wiążącej legalnej definicji tego sformułowania.
Przede wszystkim zakwestionowano przypisanie funkcjonariuszowi winy w popełnieniu czynu dyscyplinarnego, wskazując że jego zachowanie było usprawiedliwione panującymi w miejscu pełnienia służby niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Również dopuszczenie w instrukcji obsługi urządzenia pomiarowego ISKRA możliwości wykonywania pomiarów z wnętrza pojazdu wyklucza, zdaniem skarżącego, jego winę. Podważono również wiarygodność źródła informacji o warunkach pogodowych panujących w miejscu pełnienia służby, wskazując że nie uwzględniono, iż obwiniony znajdował się w miejscu nasłonecznionym, w godzinach przedpołudniowych, kiedy temperatura powietrza określana jest w maksymalnych granicach. Tym samym organ, zdaniem strony, dokonał interpretacji niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść obwinionego. Zdaniem strony także z sytuacją niekorzystnych warunków atmosferycznych mamy do czynienia wówczas, gdy są one rozumiane tak jak wynika to z pisma Biura Kadr i Szkolenia KGP z dnia [...] maja 2002 r. W konsekwencji konkludowano w skardze, że zachowanie obwinionego było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, co powinno skutkować jego uniewinnieniem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, bowiem wbrew jej zarzutom zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne nie narusza prawa. Także sąd z urzędu (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., nie dopatrzył się naruszenia prawa dyskwalifikującego przedmiotowe orzeczenie.
Stosownie do treści art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), dalej powoływana jako ustawa, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Ustawa nie zawiera zamkniętego katalogu czynów, za których popełnienie policjant ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną. Zawiera jedynie definicję naruszenia dyscypliny służbowej stanowiąc w art. 132 ust. 2, że naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Tak więc przesłanką warunkującą poniesienie odpowiedzialności przez funkcjonariusza służby mundurowej jest przypisanie mu winy, która jest nieodłącznym atrybutem odpowiedzialności o charakterze represyjnym, w tym także odpowiedzialności dyscyplinarnej. Podkreślił to WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 1 kwietnia 2009 r. w sprawie IV SA/Po 475/08, w którym stwierdzono, że "w świetle art. 132a ustawy o Policji, wina związana jest zarówno z umyślnym jak i nieumyślnym przewinieniem dyscyplinarnym przy czym ustalenie umyślności bądź nieumyślności przewinienia dyscyplinarnego, warunkuje wystąpienie winy przy jego popełnieniu. Stopień winy nie przesądza jednak o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Może on natomiast mieć wpływ na wymiar kary" (wyrok dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Przewinienie dyscyplinarne można popełnić zarówno z winy umyślnej jak i nieumyślnej. Nie popełnia natomiast przewinienia dyscyplinarnego funkcjonariusz, któremu nie można przypisać winy.
Ustawodawca określił w art. 132a ustawy, kiedy można uznać przewinienie dyscyplinarne za zawinione. Ma to miejsce wtedy, kiedy policjant ma zamiar popełnić przewinienie (czyli chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia na to się godzi), jak też wtedy, kiedy policjant, nie mając zamiaru popełnienia przewinienia dyscyplinarnego popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, pomimo że możliwość taką przewidywał albo mógł przewidzieć. Zgodnie z art. 132 ust. 4 ustawy czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej.
Przykładowy katalog naruszeń dyscypliny służbowej zawiera ustęp 3 powołanego wyżej artykułu i jednolita pozostaje linia orzecznicza sądów administracyjnych, iż katalog ten jest otwarty (np. wyroki w sprawach II SA/Po 212/12 z dnia 25 maja 2012 r., II SA/Bd 1376/11 z dnia 24 stycznia 2012 r., II SA/Ol 757/07 z dnia 4 października 2007 r., CBOSA).
Stosownie do art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy naruszeniem dyscypliny służbowej podlegającym odpowiedzialności dyscyplinarnej jest w szczególności wykonywanie czynności służbowej w sposób nieprawidłowy i taki zarzut postawiono skarżącemu. Nieprawidłowe wykonywanie tych czynności polegało na sposobie pełnienia służby statycznej na drodze, poprzez dokonywanie przez policjanta pomiarów prędkości przy użyciu urządzenia RMP ISKRA – 1 z wnętrza stojącego pojazdu służbowego przez otwarte okno. Taki sposób postępowania skarżącego podczas pełnienia służby został ustalony w sposób niebudzący wątpliwości przede wszystkim w oparciu o zeznania świadków: A. K. i J. G. - członków patrolu oficerskiego KGP przeprowadzających kontrolę sposobu pełnienia służby na drogach. Zeznań tych świadków obwiniony nie kwestionował, jakkolwiek nie przypominał sobie czy podczas przebywania w radiowozie dokonywał pomiarów prędkości pojazdów. Jako przyczynę przebywania w radiowozie podał złe samopoczucie wynikające z wcześniejszego pełnienia służby na zewnątrz przez około godzinę czasu podczas niekorzystnych warunków atmosferycznych (wysoka temperatura ponad 21oC w cieniu, silne nasłonecznienie). Jednocześnie składając wyjaśnienia obwiniony stwierdził, że znał regulacje prawne dotyczące sposobu pełnienia służby, ale – jak oświadczył, "żaden przepis nie zabrania dokonywania pomiarów prędkości przez siedzącego wewnątrz pojazdu policjanta pełniącego służbę. Nadto urządzenie typu ISKRA jest przystosowane do dokonywania pomiarów prędkości z wnętrza pojazdu między innymi w ramach współpracy z videorejestratorem. Według mojej wiedzy zgodnie z zarządzeniem nr 609 KGP w sprawie sposobu pełnienia służby na drogach przez policjantów, zabrania się pełnienia służby statycznej przebywając wewnątrz pojazdu" (k. 40 i k. 78 akt administracyjnych). Świadczy to, jak zasadnie uznały organy dyscyplinarne, o znajomości przez skarżącego treści Zarządzenia Komendanta Głównego Policji Nr 609 z dnia 25 czerwca 2007 r. w sprawie pełnienia służby na drogach przez policjantów (Dz. Urz. KGP Nr 13, poz. 100 ze zm.) i wiedzy skarżącego o zakazie pomiarów prędkości przez okno radiowozu stojącego w określonym miejscu. Prezentowany przez niego odmienny sposób pełnienia służby pozostaje nieuprawniony i jest sprzeczny, jak niewadliwie oceniono w postępowaniu dyscyplinarnym, z regulacją § 16 ust. 1 pkt 2 tego Zarządzenia, stanowiącego że policjantowi pełniącemu służbę na drodze zabrania się przebywania w radiowozie w czasie służby statycznej. Inaczej rzecz ujmując, przepis powyższy zabrania co do zasady (o wyjątkach poniżej) pełnienia służby statycznej przebywając w radiowozie. Skoro skarżący o tym wiedział (co sam przyznał), ale nie godził się z zakazem i postąpił sprzecznie z formą pełnienia służby statycznej na drodze określoną w Zarządzeniu, to prawidłowo ustalono w postępowaniu dyscyplinarnym, że naruszył dyscyplinę służbową w rozumieniu art. 132 ust. 2 ustawy, nie wykonując w sposób zawiniony obowiązków służbowych zgodnie z przepisami. Ustalenia organów dyscyplinarnych w tym przedmiocie i zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia ocena podlegały aprobacie sądu. Natomiast nie można podzielić zarzutu skargi, iż "organ postępowania błędnie przypisał winę zachowaniu obwinionego" i naruszył przepis art. 132 ust. 2 ustawy.
Nie budzi także wątpliwości składu orzekającego ocena organów dyscyplinarnych podniesionej przez skarżącego okoliczności stanowiącej wyjątek od zakazu zawartego w § 16 ust. 1 pkt 2d Zarządzenia Nr 609.
Skarżący dowodził, że uzasadnieniem stwierdzonego i zakwestionowanego sposobu pełnienia służby były niekorzystne warunki atmosferyczne, które spowodowały, że po około godzinie dokonywania pomiarów prędkości na zewnątrz pojazdu służbowego udał się do jego wnętrza. Wysoka temperatura powietrza (około 21oC w cieniu i z pewnością ponad 25oC w słońcu) przy silnie świecącym słońcu spowodowały złe samopoczucie i zmusiły go do tego, by wsiadł do radiowozu.
W tym miejscu podkreślić należy, że organy dyscyplinarne wskazywanych przez stronę warunków atmosferycznych nie zakwestionowały ustalając parametry tych warunków w spornym czasie na zbliżone do podanych przez obwinionego. W sytuacji zatem, gdy ustalenia organów pozostają zbieżne z opisanymi przez obwinionego warunkami pogodowymi, nie mogły ostać się zarzuty skargi sprecyzowane w pkt 2, 3, 4 tj. zarzuty naruszenia art. 135g ust. 2 ustawy poprzez brak wyczerpującego ustalenia tych warunków w czasie pełnienia służby (bez dopuszczenia dowodu z opinii Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej) i dokonanie - na niekorzyść obwinionego - interpretacji powstałych w sprawie w tym zakresie i niedających się usunąć wątpliwości.
Zdaniem sądu, tak jak oceniono w zaskarżonej decyzji, nie wystąpiły w sprawie podnoszone w skardze niedające się usunąć wątpliwości, które należałoby rozstrzygnąć na korzyść strony, czego organy miały nie przestrzegać.
W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że przepis art.135g ust. 2 ustawy nie zawiera zakazu wykładni wątpliwości na niekorzyść obwinionego, lecz zakazuje wykładni na niekorzyść obwinionego "niedających się usunąć wątpliwości", a więc takich, których w drodze obiektywnej oceny dowodów nie można usunąć. Adresatem dyrektyw wynikających z zasady domniemania niewinności są wszystkie organy procesowe (vide wyroki w sprawach III SA/Kr 452/12 z dnia 22 stycznia 2013 r., II SA/Sz 496/10 z dnia 10 listopada 2010 r., II SA/Sz 1042/12 z dnia 6 lutego 2013 r., CBOSA).
Organ dyscyplinarny, zgodnie z zasadą obiektywizmu, ma obowiązek badania i uwzględniania zarówno okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego, jak i niekorzyść. Obowiązek ten dotyczy takich okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Skoro podnoszone przez obwinionego warunki atmosferyczne zostały przez organ podzielone na podstawie danych wynikających z serwisu internetowego, to nie zachodziła potrzeba zasięgania opinii z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, a brak takowej opinii nie stanowi niedających się usunąć wątpliwości.
Materiał dowodowy dla potrzeb niniejszego postępowania został zebrany prawidłowo i tak też oceniony. Jednocześnie nie sposób nie podzielić oceny organów dyscyplinarnych poddającej w wątpliwość, by podane warunki atmosferyczne spowodowały zakwestionowany sposób zachowania skarżącego podczas pełnienia służby (wejście do radiowozu z powodu złego samopoczucia), a stanowią jedynie linię obrony. Zasady logiki oraz doświadczenia życiowego obalają racjonalność takiego zachowania, gdy w sytuacji złego samopoczucia z powodu nasłonecznienia i wysokiej temperatury człowiek (dla poprawy samopoczucia) wchodzi do pojazdu stojącego około godziny w nasłonecznionym miejscu. W pojeździe bowiem temperatura z pewnością byłaby znacznie wyższa niż na zewnątrz, tym samym samopoczucie nie tylko by się nie polepszyło, ale mogło pogorszyć. Nadto, tak jak oceniły organy, gdyby funkcjonariusz schronił się w radiowozie z powodu złego samopoczucia wywołanego warunkami atmosferycznymi, to raczej nie w celu dokonywania pomiarów prędkości a w celu odpoczynku i w radiowozie jedynie by przebywał, ale nie dokonywałby pomiarów prędkości.
Podkreślić należy, że § 16 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia Nr 609 zakazuje policjantowi pełnienia służby statycznej w czasie przebywania w radiowozie. Okolicznością usprawiedliwiającą złamanie zakazu przebywania w pojeździe mogą być m.in. podane w ust. 1 pkt 2d niekorzystne warunki atmosferyczne, ale ich wpływ winien zostać wykazany. Podane przez skarżącego okoliczności słusznie nie zostały podzielone przez organy, bowiem zaprzeczają im zasady obiektywnej oceny dowodów zgodne z prawami logiki i doświadczenia życiowego. Inaczej stwierdzając - słusznie organy przyjęły, że w sytuacji gdy temperatura i nasłonecznienie były wysokie, nieracjonalne byłoby wejście do rozgrzanego radiowozu i dokonywanie pomiarów prędkości przez funkcjonariusza, którego samopoczucie pogorszyły panujące na zewnątrz warunki pogodowe (wysoka temperatura i nasłonecznienie). Nadto w sytuacji złego samopoczucia skarżący miał możliwość zasygnalizowania tego drogą telefoniczną dyżurnemu komendy Policji, a także kontrolującemu patrolowi, co nie miało miejsca. Dodać trzeba, że w § 16 ust. 2 Zarządzenia Nr 609 przy zachowaniu określonych procedur przewidziano możliwość opuszczenia trasy, rejonu lub posterunku m.in. w razie choroby policjanta.
W kontekście powyższych rozważań zarzuty skargi należało ocenić jako niezasadne, a odnośnie powołania się w skardze na instrukcję obsługi urządzenia pomiarowego i jego przeznaczenie należy zauważyć, że policjanta obowiązują zasady pełnienia służby ustalone przepisami, w tym przedmiotowym Zarządzeniem KGP Nr 609 i tychże winien przestrzegać.
Dodać należy, iż w poczynionych ustaleniach w szczególności przy rozważaniu wyboru kary dyscyplinarnej (odstąpiono od ukarania skarżącego) organy dyscyplinarne uwzględniły wszystkie okoliczności sprawy, w tym przemawiające na korzyść strony.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Andrzej MeleziniDanuta Tryniszewska-Bytys /przewodniczący sprawozdawca/
Paweł Janusz Lewkowicz
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz,, sędzia WSA Andrzej Melezini, Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi T. G. na decyzję P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w B. z dnia [...] października 2013 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności dyscyplinarnej oddala skargę
Uzasadnienie
II SA/Bk 5/14
UZASADNIENIE
Orzeczeniem dyscyplinarnym Nr [...] z dnia [...] października 2013 r. Komendant Powiatowy Policji w W. M. uznał funkcjonariusza Policji asp. T. G. winnym tego, że w dniu [...] maja 2013 r. w W. M. w czasie pełnienia służby statycznej przebywał w radiowozie dokonując pomiarów prędkości pojazdów przy użyciu RMP, co jest niezgodne z § 16 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia Nr 609 Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2007 r. w sprawie pełnienia służby na drogach przez policjantów (Dz. Urz. KGP Nr 13, poz. 100 ze zm.) tj. winnym czynu z art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287 poz. 1687 z późn. zm.). Na podstawie art. 135j ust. 5 ustawy o Policji Komendant Powiatowy odstąpił od ukarania funkcjonariusza.
Organ ustalił fakty wskazane w zarzucie przede wszystkim na podstawie: dowodu ze sprawozdania patrolu oficerskiego Biura Prewencji i Ruchu Drogowego KGP, który w dniu [...] maja 2013 r., w ramach ogólnopolskich działań kontrolno – profilaktycznych "Niechronieni uczestnicy ruchu drogowego", ujawnił nieprawidłowe pełnienie służby przez obwinionego około godz. 11.40 przy ul. Z. w W. M. oraz dowodu z przesłuchania członków wymienionego patrolu oficerskiego. Zeznali oni bowiem, że w trakcie trwającej 2 - 3 minuty obserwacji funkcjonariusza widzieli, jak przebywając w radiowozie trzymał przełożoną przez okno auta rękę z radarem i podnosił go w momencie nadjeżdżania pojazdów, kontrolując w ten sposób prędkość. Okoliczność pełnienia przez obwinionego służby w miejscu i czasie wyżej wskazanym, a także fakt sprawdzenia jej prawidłowości przez patrol oficerski KGP wynika również z notatnika służbowego funkcjonariusza i książki pracy przyrządu kontrolno – pomiarowego typu ISKRA nr fabryczny [...].
W trakcie postępowania obwiniony został dwukrotnie przesłuchany w charakterze strony (drugi raz po zmianie zarzutu) i nie przyznał się do popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na dokonywaniu pomiarów prędkości podczas przebywania w pojeździe. Wskazał, że do godz. 11.35 w dniu [...] maja 2013 r. pełnił służbę poza radiowozem, następnie wsiadł do auta z uwagi na złe warunki atmosferyczne (silne słońce, wysoka temperatura – w miejscu pełnienia służby przekraczająca 25oC) i wynikające z tego chwilowe zmęczenie, do czego miał - w jego ocenie – prawo. Jak wskazał obwiniony jego zdaniem Zarządzenie Nr 609 KGP z dnia 25 czerwca 2007 r. nie zakazuje dokonywania pomiarów prędkości przez okno stojącego radiowozu.
Uwzględniając wniosek obwinionego odnośnie ustalenia wiążącej interpretacji użytego w § 16 ust. 1 pkt 2d Zarządzenia Nr 609 pojęcia "niekorzystne warunki atmosferyczne", przeanalizowano sporządzone przez Szkołę Policji w K. opracowanie "Rozkład czasu służby i urlopy policjantów" oraz treść pisma Biura Kadr i Szkolenia KGP z dnia [...] maja 2002 r. nr [...]. Jak wskazano, z opracowania Szkoły Policji wynika, że za "niekorzystne warunki atmosferyczne" uznaje się silne i bardzo silne bodźce atmosferyczne, powodujące nadmierne obciążenie mechanizmów przystosowawczych (układu termoregulacji), wpływające niekorzystnie na samopoczucie i zdolność do wykonywania pracy na wolnym powietrzu. Z kolei z pisma Biura Kadr i Szkolenia wynika, ze "niekorzystne warunki atmosferyczne" to: temperatura maksymalna powietrza przekraczająca 25oC (dni gorące i upalne), wilgotność powietrza określona prężnością pary wodnej >18, 8 hPa (dni parne), słaby wiatr poniżej 2m/s (flauta), opady o znacznym natężeniu większym niż 10 mm/dobę (intensywne krótkotrwałe lub ciągłe).
Ustalono również na podstawie strony internetowej www.pogoda.ekolgia.pl, że w dniu [...] maja 2013 r. w W. M. panowała słoneczna pogoda, temperatura powietrza wynosiła od 11 do 22oC, wiatr 9 km/h, nie odnotowano opadów.
Odnośnie przebiegu służby obwinionego, trwającej od dnia [...] grudnia 1998 r., ustalono że posiada on pozytywną opinię służbową, był wielokrotnie nagradzany przez Komendanta Wojewódzkiego Policji m.in. za dwukrotne zajęcie III miejsca w konkursach "Policjant Ruchu Drogowego", nigdy nie był karany dyscyplinarnie.
Organ wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy w jego ocenie uzasadnia ustalenie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego w sposób świadomy. Dotychczasowy przebieg służby funkcjonariusza, jego warunki osobiste uprawniają natomiast do wniosku, że brak jest podstaw do jego ukarania. Jak wskazano, odstąpienie od wymierzenia kary w powiązaniu z faktem uczestnictwa w postępowaniu dyscyplinarnym (będącym dolegliwością samą w sobie) dają nadzieję, że funkcjonariusz nie dopuści się po raz wtóry przewinienia dyscyplinarnego oraz że zostanie osiągnięty zamierzony skutek wychowawczy.
Odwołanie od powyższego orzeczenia złożył T. G. zarzucając naruszenie: art. 132 ust. 3 pkt 2, art. 135g ust. 2 ustawy o Policji oraz § 16 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia Nr 609. Zdaniem odwołującego się, zarzucone mu zachowanie polegające na dokonywaniu pomiarów prędkości podczas przebywania w radiowozie nie zostało przez niego, wbrew ustaleniom organu, popełnione w sposób umyślnie zawiniony, bowiem było jedynie próbą uniknięcia negatywnych skutków przegrzania organizmu. Jego działanie nie było zatem celowe i zamierzone. Organ rozstrzygnął niedające się usunąć wątpliwości na niekorzyść obwinionego, bowiem odnośnie temperatury poczynił ustalenia na podstawie strony internetowej www.pogoda.ekologia.pl, podczas gdy wiarygodnych danych w tym zakresie mógłby dostarczyć wyłącznie Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej. W sposób zawężający, a tym samym nieuprawniony dokonano również interpretacji terminu "niekorzystne warunki atmosferyczne" (§ 16 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia Nr 609). Wyjaśniono go według opracowania Szkoły Policji w K., a nie według interpretacji zawartej w piśmie Biura Kadr i Szkolenia KGP z dnia [...] maja 2002 r. Odwołujący się wniósł o uniewinnienie z uwagi na to, że jego zachowanie było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.
Orzeczeniem z dnia [...] października 2013 r. Nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w B. utrzymał zaskarżone orzeczenie pierwszoinstancyjne w mocy. W oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu przed organem I instancji Komendant Wojewódzki ustalił w sposób identyczny stan faktyczny sprawy, w tym okoliczność dokonywania przez obwinionego pomiarów prędkości przy użyciu RMP ISKRA z wnętrza pojazdu służbowego przez otwarte okno, co potwierdzili funkcjonariusze z patrolu oficerskiego KGP. Wskazali oni nadto, że mimo ustawienia radiowozu przez obwinionego w miejscu bezpiecznym i widocznym dla innych uczestników ruchu drogowego – nie było to miejsce dostosowane do przeprowadzania kontroli drogowych i zatrzymywania pojazdów. Kontrolę odnotowano w notatniku służbowym policjanta. Organ II instancji nie zgodził się z zarzutem nieprawidłowego przypisania policjantowi winy umyślnej w popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego, wskazując że funkcjonariusz wiedział jakie obowiązki w odniesieniu do sposobu pełnienia służby na drogach nakłada na policjanta ruchu drogowego Zarządzenie Nr 609. Wyjaśnienia obwinionego powołujące się na niekorzystne warunki atmosferyczne uznano za linię obrony. Wskazano, że w przypadku złego samopoczucia policjant mógł poprosić dyżurnego KPP o możliwość wykorzystania przerwy bądź nawet zjechania z rejonu służbowego do komendy. Tymczasem funkcjonariusz mimo deklarowanego w postępowaniu złego samopoczucia, wsiadł do pojazdu i nadal wykonywał wyrywkowe pomiary prędkości. Organ II instancji, wbrew twierdzeniom odwołania, wskazał, że nie uwzględnił dostępnych interpretacji "niekorzystnych warunków atmosferycznych" jako obciążających dodatkowo obwinionego, bowiem jego wyjaśnienia (temperatura 21oC, na słońcu przekraczająca 25oC) są zbieżne z danymi uzyskanymi ze strony internetowej www.pogoda.ekologia.pl (11 – 22oC). Wskazano, iż nie kwestionowano w postępowaniu, że w miejscu pełnienia służby temperatura mogła przekraczać 25oC oraz przyznano, że dane z IMGW mogłyby być wiarygodniejsze. Istotniejszy był natomiast fakt wykonywania czynności z wnętrza radiowozu mimo deklarowanego zmęczenia, które kontynuacji tych czynności nie uzasadniało.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ wskazał, że w jego ocenie zbyt rozszerzającą jest interpretacja akcentowana przez pełnomocnika odwołującego się odnośnie do pojęcia "niekorzystne warunki atmosferyczne" i wynikająca z pisma KGP z dnia [...] maja 2002 r. Wskazał, że czytelniejsze i bardziej sprawdzalne wartości wynikają z opracowania katedry Służby Prewencji Szkoły Policji w K. Organ dodatkowo podkreślił, że funkcjonariusze dokonujący kontroli obwinionego nie zapisali w protokole kontroli, jakoby zgłaszał on złe samopoczucie, zmęczenie fizyczne czy przegrzanie organizmu oraz nie odnotowali panowania "niekorzystnych warunków atmosferycznych". Organ II instancji, uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy, podzielił w całości jego ocenę zaprezentowaną w I instancji oraz zgodził się, że odstąpienie od wymierzenia kary będzie w rozpoznawanym przypadku rozwiązaniem, które najlepiej wypełni cele przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego.
Skargę na powyższe orzeczenie dyscyplinarne złożył do sądu administracyjnego T. G. zarzucając:
1. naruszenie prawa materialnego tj. art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji bezpodstawne uznanie, że obwiniony w sposób zawiniony naruszył dyscyplinę służbową poprzez zaniechanie czynności służbowej lub jej wykonanie w sposób nieprawidłowy, podczas gdy § 16 ust. 1 Zarządzenia KGP Nr 609 przewiduje możliwość przebywania w radiowozie podczas niekorzystnych warunków atmosferycznych, a z opisu instrukcji obsługi urządzenia radarowego ISKRA wynika, że może ono służyć również do pomiaru prędkości z ręki w samochodzie przez szybę, podczas postoju lub podczas jazdy samochodem;
2. art. 135g ust. 2 ustawy o Policji poprzez rozstrzygnięcie niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść obwinionego – w zakresie interpretacji terminu "niekorzystne warunki atmosferyczne" oraz oparcie ustaleń na podstawie danych ze strony internetowej www.pogoda.ekologia.pl, co nie może stanowić wiarygodnego dowodu przesądzającego o zawinionym działaniu obwinionego;
3. art. 135g ust. 1 ustawy o Policji poprzez zaniechanie wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, w tym zaniechanie zasięgnięcia opinii IMGW na okoliczność warunków atmosferycznych panujących w miejscu pełnienia służby;
4. § 16 ust. 1 pkt 2 zarządzenia KGP Nr 609 z dnia 25 czerwca 2007 r. w sprawie pełnienia służby na drogach przez policjantów poprzez uwzględnienie wykładni pojęcia "niekorzystne warunki atmosferyczne" dokonanej przez Szkołę Policji w K. mimo braku wiążącej legalnej definicji tego sformułowania.
Przede wszystkim zakwestionowano przypisanie funkcjonariuszowi winy w popełnieniu czynu dyscyplinarnego, wskazując że jego zachowanie było usprawiedliwione panującymi w miejscu pełnienia służby niekorzystnymi warunkami atmosferycznymi. Również dopuszczenie w instrukcji obsługi urządzenia pomiarowego ISKRA możliwości wykonywania pomiarów z wnętrza pojazdu wyklucza, zdaniem skarżącego, jego winę. Podważono również wiarygodność źródła informacji o warunkach pogodowych panujących w miejscu pełnienia służby, wskazując że nie uwzględniono, iż obwiniony znajdował się w miejscu nasłonecznionym, w godzinach przedpołudniowych, kiedy temperatura powietrza określana jest w maksymalnych granicach. Tym samym organ, zdaniem strony, dokonał interpretacji niedających się usunąć wątpliwości na niekorzyść obwinionego. Zdaniem strony także z sytuacją niekorzystnych warunków atmosferycznych mamy do czynienia wówczas, gdy są one rozumiane tak jak wynika to z pisma Biura Kadr i Szkolenia KGP z dnia [...] maja 2002 r. W konsekwencji konkludowano w skardze, że zachowanie obwinionego było zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, co powinno skutkować jego uniewinnieniem.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko z uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała oddaleniu, bowiem wbrew jej zarzutom zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne nie narusza prawa. Także sąd z urzędu (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), dalej p.p.s.a., nie dopatrzył się naruszenia prawa dyskwalifikującego przedmiotowe orzeczenie.
Stosownie do treści art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 287, poz. 1687 z późn. zm.), dalej powoływana jako ustawa, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Ustawa nie zawiera zamkniętego katalogu czynów, za których popełnienie policjant ponosi odpowiedzialność dyscyplinarną. Zawiera jedynie definicję naruszenia dyscypliny służbowej stanowiąc w art. 132 ust. 2, że naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegający na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Tak więc przesłanką warunkującą poniesienie odpowiedzialności przez funkcjonariusza służby mundurowej jest przypisanie mu winy, która jest nieodłącznym atrybutem odpowiedzialności o charakterze represyjnym, w tym także odpowiedzialności dyscyplinarnej. Podkreślił to WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 1 kwietnia 2009 r. w sprawie IV SA/Po 475/08, w którym stwierdzono, że "w świetle art. 132a ustawy o Policji, wina związana jest zarówno z umyślnym jak i nieumyślnym przewinieniem dyscyplinarnym przy czym ustalenie umyślności bądź nieumyślności przewinienia dyscyplinarnego, warunkuje wystąpienie winy przy jego popełnieniu. Stopień winy nie przesądza jednak o popełnieniu przewinienia dyscyplinarnego. Może on natomiast mieć wpływ na wymiar kary" (wyrok dostępny jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Przewinienie dyscyplinarne można popełnić zarówno z winy umyślnej jak i nieumyślnej. Nie popełnia natomiast przewinienia dyscyplinarnego funkcjonariusz, któremu nie można przypisać winy.
Ustawodawca określił w art. 132a ustawy, kiedy można uznać przewinienie dyscyplinarne za zawinione. Ma to miejsce wtedy, kiedy policjant ma zamiar popełnić przewinienie (czyli chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia na to się godzi), jak też wtedy, kiedy policjant, nie mając zamiaru popełnienia przewinienia dyscyplinarnego popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, pomimo że możliwość taką przewidywał albo mógł przewidzieć. Zgodnie z art. 132 ust. 4 ustawy czyn stanowiący przewinienie dyscyplinarne, wypełniający jednocześnie znamiona przestępstwa lub wykroczenia albo przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, podlega odpowiedzialności dyscyplinarnej niezależnie od odpowiedzialności karnej.
Przykładowy katalog naruszeń dyscypliny służbowej zawiera ustęp 3 powołanego wyżej artykułu i jednolita pozostaje linia orzecznicza sądów administracyjnych, iż katalog ten jest otwarty (np. wyroki w sprawach II SA/Po 212/12 z dnia 25 maja 2012 r., II SA/Bd 1376/11 z dnia 24 stycznia 2012 r., II SA/Ol 757/07 z dnia 4 października 2007 r., CBOSA).
Stosownie do art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy naruszeniem dyscypliny służbowej podlegającym odpowiedzialności dyscyplinarnej jest w szczególności wykonywanie czynności służbowej w sposób nieprawidłowy i taki zarzut postawiono skarżącemu. Nieprawidłowe wykonywanie tych czynności polegało na sposobie pełnienia służby statycznej na drodze, poprzez dokonywanie przez policjanta pomiarów prędkości przy użyciu urządzenia RMP ISKRA – 1 z wnętrza stojącego pojazdu służbowego przez otwarte okno. Taki sposób postępowania skarżącego podczas pełnienia służby został ustalony w sposób niebudzący wątpliwości przede wszystkim w oparciu o zeznania świadków: A. K. i J. G. - członków patrolu oficerskiego KGP przeprowadzających kontrolę sposobu pełnienia służby na drogach. Zeznań tych świadków obwiniony nie kwestionował, jakkolwiek nie przypominał sobie czy podczas przebywania w radiowozie dokonywał pomiarów prędkości pojazdów. Jako przyczynę przebywania w radiowozie podał złe samopoczucie wynikające z wcześniejszego pełnienia służby na zewnątrz przez około godzinę czasu podczas niekorzystnych warunków atmosferycznych (wysoka temperatura ponad 21oC w cieniu, silne nasłonecznienie). Jednocześnie składając wyjaśnienia obwiniony stwierdził, że znał regulacje prawne dotyczące sposobu pełnienia służby, ale – jak oświadczył, "żaden przepis nie zabrania dokonywania pomiarów prędkości przez siedzącego wewnątrz pojazdu policjanta pełniącego służbę. Nadto urządzenie typu ISKRA jest przystosowane do dokonywania pomiarów prędkości z wnętrza pojazdu między innymi w ramach współpracy z videorejestratorem. Według mojej wiedzy zgodnie z zarządzeniem nr 609 KGP w sprawie sposobu pełnienia służby na drogach przez policjantów, zabrania się pełnienia służby statycznej przebywając wewnątrz pojazdu" (k. 40 i k. 78 akt administracyjnych). Świadczy to, jak zasadnie uznały organy dyscyplinarne, o znajomości przez skarżącego treści Zarządzenia Komendanta Głównego Policji Nr 609 z dnia 25 czerwca 2007 r. w sprawie pełnienia służby na drogach przez policjantów (Dz. Urz. KGP Nr 13, poz. 100 ze zm.) i wiedzy skarżącego o zakazie pomiarów prędkości przez okno radiowozu stojącego w określonym miejscu. Prezentowany przez niego odmienny sposób pełnienia służby pozostaje nieuprawniony i jest sprzeczny, jak niewadliwie oceniono w postępowaniu dyscyplinarnym, z regulacją § 16 ust. 1 pkt 2 tego Zarządzenia, stanowiącego że policjantowi pełniącemu służbę na drodze zabrania się przebywania w radiowozie w czasie służby statycznej. Inaczej rzecz ujmując, przepis powyższy zabrania co do zasady (o wyjątkach poniżej) pełnienia służby statycznej przebywając w radiowozie. Skoro skarżący o tym wiedział (co sam przyznał), ale nie godził się z zakazem i postąpił sprzecznie z formą pełnienia służby statycznej na drodze określoną w Zarządzeniu, to prawidłowo ustalono w postępowaniu dyscyplinarnym, że naruszył dyscyplinę służbową w rozumieniu art. 132 ust. 2 ustawy, nie wykonując w sposób zawiniony obowiązków służbowych zgodnie z przepisami. Ustalenia organów dyscyplinarnych w tym przedmiocie i zaprezentowana w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia ocena podlegały aprobacie sądu. Natomiast nie można podzielić zarzutu skargi, iż "organ postępowania błędnie przypisał winę zachowaniu obwinionego" i naruszył przepis art. 132 ust. 2 ustawy.
Nie budzi także wątpliwości składu orzekającego ocena organów dyscyplinarnych podniesionej przez skarżącego okoliczności stanowiącej wyjątek od zakazu zawartego w § 16 ust. 1 pkt 2d Zarządzenia Nr 609.
Skarżący dowodził, że uzasadnieniem stwierdzonego i zakwestionowanego sposobu pełnienia służby były niekorzystne warunki atmosferyczne, które spowodowały, że po około godzinie dokonywania pomiarów prędkości na zewnątrz pojazdu służbowego udał się do jego wnętrza. Wysoka temperatura powietrza (około 21oC w cieniu i z pewnością ponad 25oC w słońcu) przy silnie świecącym słońcu spowodowały złe samopoczucie i zmusiły go do tego, by wsiadł do radiowozu.
W tym miejscu podkreślić należy, że organy dyscyplinarne wskazywanych przez stronę warunków atmosferycznych nie zakwestionowały ustalając parametry tych warunków w spornym czasie na zbliżone do podanych przez obwinionego. W sytuacji zatem, gdy ustalenia organów pozostają zbieżne z opisanymi przez obwinionego warunkami pogodowymi, nie mogły ostać się zarzuty skargi sprecyzowane w pkt 2, 3, 4 tj. zarzuty naruszenia art. 135g ust. 2 ustawy poprzez brak wyczerpującego ustalenia tych warunków w czasie pełnienia służby (bez dopuszczenia dowodu z opinii Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej) i dokonanie - na niekorzyść obwinionego - interpretacji powstałych w sprawie w tym zakresie i niedających się usunąć wątpliwości.
Zdaniem sądu, tak jak oceniono w zaskarżonej decyzji, nie wystąpiły w sprawie podnoszone w skardze niedające się usunąć wątpliwości, które należałoby rozstrzygnąć na korzyść strony, czego organy miały nie przestrzegać.
W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, że przepis art.135g ust. 2 ustawy nie zawiera zakazu wykładni wątpliwości na niekorzyść obwinionego, lecz zakazuje wykładni na niekorzyść obwinionego "niedających się usunąć wątpliwości", a więc takich, których w drodze obiektywnej oceny dowodów nie można usunąć. Adresatem dyrektyw wynikających z zasady domniemania niewinności są wszystkie organy procesowe (vide wyroki w sprawach III SA/Kr 452/12 z dnia 22 stycznia 2013 r., II SA/Sz 496/10 z dnia 10 listopada 2010 r., II SA/Sz 1042/12 z dnia 6 lutego 2013 r., CBOSA).
Organ dyscyplinarny, zgodnie z zasadą obiektywizmu, ma obowiązek badania i uwzględniania zarówno okoliczności przemawiających na korzyść obwinionego, jak i niekorzyść. Obowiązek ten dotyczy takich okoliczności, które mogą mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Skoro podnoszone przez obwinionego warunki atmosferyczne zostały przez organ podzielone na podstawie danych wynikających z serwisu internetowego, to nie zachodziła potrzeba zasięgania opinii z Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, a brak takowej opinii nie stanowi niedających się usunąć wątpliwości.
Materiał dowodowy dla potrzeb niniejszego postępowania został zebrany prawidłowo i tak też oceniony. Jednocześnie nie sposób nie podzielić oceny organów dyscyplinarnych poddającej w wątpliwość, by podane warunki atmosferyczne spowodowały zakwestionowany sposób zachowania skarżącego podczas pełnienia służby (wejście do radiowozu z powodu złego samopoczucia), a stanowią jedynie linię obrony. Zasady logiki oraz doświadczenia życiowego obalają racjonalność takiego zachowania, gdy w sytuacji złego samopoczucia z powodu nasłonecznienia i wysokiej temperatury człowiek (dla poprawy samopoczucia) wchodzi do pojazdu stojącego około godziny w nasłonecznionym miejscu. W pojeździe bowiem temperatura z pewnością byłaby znacznie wyższa niż na zewnątrz, tym samym samopoczucie nie tylko by się nie polepszyło, ale mogło pogorszyć. Nadto, tak jak oceniły organy, gdyby funkcjonariusz schronił się w radiowozie z powodu złego samopoczucia wywołanego warunkami atmosferycznymi, to raczej nie w celu dokonywania pomiarów prędkości a w celu odpoczynku i w radiowozie jedynie by przebywał, ale nie dokonywałby pomiarów prędkości.
Podkreślić należy, że § 16 ust. 1 pkt 2 Zarządzenia Nr 609 zakazuje policjantowi pełnienia służby statycznej w czasie przebywania w radiowozie. Okolicznością usprawiedliwiającą złamanie zakazu przebywania w pojeździe mogą być m.in. podane w ust. 1 pkt 2d niekorzystne warunki atmosferyczne, ale ich wpływ winien zostać wykazany. Podane przez skarżącego okoliczności słusznie nie zostały podzielone przez organy, bowiem zaprzeczają im zasady obiektywnej oceny dowodów zgodne z prawami logiki i doświadczenia życiowego. Inaczej stwierdzając - słusznie organy przyjęły, że w sytuacji gdy temperatura i nasłonecznienie były wysokie, nieracjonalne byłoby wejście do rozgrzanego radiowozu i dokonywanie pomiarów prędkości przez funkcjonariusza, którego samopoczucie pogorszyły panujące na zewnątrz warunki pogodowe (wysoka temperatura i nasłonecznienie). Nadto w sytuacji złego samopoczucia skarżący miał możliwość zasygnalizowania tego drogą telefoniczną dyżurnemu komendy Policji, a także kontrolującemu patrolowi, co nie miało miejsca. Dodać trzeba, że w § 16 ust. 2 Zarządzenia Nr 609 przy zachowaniu określonych procedur przewidziano możliwość opuszczenia trasy, rejonu lub posterunku m.in. w razie choroby policjanta.
W kontekście powyższych rozważań zarzuty skargi należało ocenić jako niezasadne, a odnośnie powołania się w skardze na instrukcję obsługi urządzenia pomiarowego i jego przeznaczenie należy zauważyć, że policjanta obowiązują zasady pełnienia służby ustalone przepisami, w tym przedmiotowym Zarządzeniem KGP Nr 609 i tychże winien przestrzegać.
Dodać należy, iż w poczynionych ustaleniach w szczególności przy rozważaniu wyboru kary dyscyplinarnej (odstąpiono od ukarania skarżącego) organy dyscyplinarne uwzględniły wszystkie okoliczności sprawy, w tym przemawiające na korzyść strony.
Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.