III SA/Kr 331/14
Wyrok
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
2014-04-17Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Grażyna Danielec /przewodniczący sprawozdawca/
Hanna Knysiak-Molczyk
Krystyna KutznerSentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Hanna Knysiak-Molczyk Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 grudnia 2013r. nr [ ] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania skargę oddala
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] 2013 r. nr [...] Wójt Gminy pozostawił bez rozpoznania sprawę skarżącego – Z. B. dotyczącą przyznania jednorazowej pomocy w formie zasiłku celowego z tytułu realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010 r., z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych.
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł w dniu 16 października 2013r. pismo zatytułowane "odwołanie".
Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2013 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność przedmiotowego pisma nazwanego odwołaniem i wyjaśniło stan prawny dotyczący wnoszenia odwołania.
Organ podniósł, iż nie ma wątpliwości, że w odniesieniu do niniejszej sprawy należy stwierdzić niedopuszczalność zażalenia skarżącego, ponieważ odwołanie (w przedmiotowym przypadku zażalenie) jest środkiem, którym zaskarża się decyzję (postanowienie), a nie pismo. Pismo organu I instancji, nazwane postanowieniem miało za cel poinformowanie skarżącego o pozostawieniu wniosku z dnia 28 września 2010 r. w sprawie zasiłku celowego w związku z powodzią, obsunięciem się ziemi lub huraganem bez rozpoznania, z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych. W tym miejscu należy podkreślić, iż pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie wymaga wydania w tym przedmiocie aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia), lecz ma charakter czynności materialno-technicznej. Organ wyższej instancji nie ma kompetencji do wypowiedzenia się merytorycznego, ani też do rozpatrywania podnoszonych zarzutów i zobligowany jest stwierdzić niedopuszczalność złożonego odwołania.
Nadto Kolegium wskazało, iż zgodnie z utrwalonym poglądem prezentowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, pozostawienie sprawy bez rozpoznania nie jest rozstrzygnięciem administracyjnym, gdyż jest dokonaniem czynności nie wywołującej skutków o charakterze władczym. Oznacza natomiast stwierdzenie przez organy administracji - w drodze odpowiedniej adnotacji, że podanie zawiera wadę określoną w art. 64 § 2 k.p.a., której nie usunięcie nie pozwala nadać biegu sprawie i z tych przyczyn stało się ono bezskuteczne z mocy prawa. Tym samym pozostawienie podania bez rozpoznania nie następuje w formie decyzji administracyjnej, czy też postanowienia, jest to czynność materialno - techniczna, o której należy poinformować stronę, co w niniejszej sprawie ma miejsce. Kolegium stwierdziło, iż w przedmiotowej sprawie błędnie zostało wydane postanowienie, z błędnym pouczeniem o możliwości złożenia na nie zażalenia, w sytuacji, gdy zarówno wydanie postanowienia jak i złożenie na postanowienie zażalenia jest możliwe wtedy, gdy wynika to wprost z przepisów k.p.a.
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący wyraził duże niezadowolenie z działalności GOPS oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonego postanowienia z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jego wydania.
Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 zwanej dalej p.p.s.a) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i okoliczności prawnych stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań podnieść należy, iż przedmiotem dokonywanej kontroli sądowej jest postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło we wstępnym etapie postępowania przed organem odwoławczym, w którym organ podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Organ odwoławczy musi w pierwszej kolejności stwierdzić dopuszczalność odwołania, a następnie ocenia zasadność odwołania. Podejmowane na tym etapie postępowania rozstrzygnięcie ma zatem charakter wyłącznie procesowy i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Warunkiem przystąpienia do oceny merytorycznej zarzutów odwołania jest pozytywna ocena organu odwoławczego co do dopuszczalności odwołania.
W konkretnym przypadku Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność pisma nazwanego odwołaniem. Nie przystąpiono zatem do merytorycznego rozpoznania sprawy. W konsekwencji powyższego i kognicja Sądu ograniczyła się do oceny czy w konkretnej sprawie faktycznie zaistniały przyczyny do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W literaturze przedmiotu wskazuje się, iż niedopuszczalność odwołania może wynikać z m.in. z przyczyn przedmiotowych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia w toku instancji, (tak: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 9, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2008, str. 609).
Mając na względzie powyższe uznać należy, iż organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że odwołanie nie jest dopuszczalne z przyczyn przedmiotowych. Zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Obowiązujące przepisy prawa procesowego nie przewidują określonej formy dla pozostawienia podania bez rozpoznania. Po dyskusji w literaturze przedmiotu co znalazło swój wyraz także w orzecznictwie sądowym (gdzie najpierw wyrażano pogląd, iż jest to pozostawienie wniosku bez rozpoznania przyjmuje formę decyzji, a później że jest to forma postanowienia) upowszechnił się pogląd - poparty stabilną i jednolitą linią orzecznictwa sądów administracyjnych - iż jest to czynność materialno-techniczna (a więc nie czynność prawna wynikająca z wydanej decyzji lub postanowienia), o której organ ma jedynie zawiadomić wnioskodawcę. (Zob. np. uchwała SN z dnia 8 czerwca 2000r., III ZP 11/00, OSNIAPiUS 2000, nr 19, poz. 702; post. NSA z dnia 3 września 1992r., III SA 1407/92, OSP 1994, z. 8, poz. 104.)
"Pozostawienie podania bez rozpoznania nie następuje ani w formie decyzji, ani postanowienia, jest to bowiem jedynie czynność materialno-techniczna, o której należy poinformować stronę." - wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26.08.2009r, sygn. akt II SAB/GL 51/0
Pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie następuje w formie decyzji lub postanowienia, więc na tego rodzaju czynność materialno - techniczną nie można wnieść środka zaskarżenia w formie odwołania lub zażalenia. W konsekwencji organ odwoławczy był zobowiązany do zastosowania art. 134 k.p.a. Stosownie bowiem do art. 127 k.p.a. prawo do odwołania służy od decyzji a stosownie do art. 141 k.p.a. prawo do zażalenia służy na postanowienie, gdy kodeks tak stanowi. W tym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, iż konsekwencją wniesienia odwołania od pisma informującego o pozostawieniu podania bez rozpoznania jest stwierdzenie jego niedopuszczalności.
Kwestionowane pismo organu l instancji z dnia 30 września 2013 r. nie jest postanowieniem, lecz zawiadomieniem o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia.
Jeśli sprawa nie została załatwiona przez wydanie decyzji administracyjnej lub postanowienie, a strona wniosła odwołanie (zażalenie) od informacji udzielonej jej przez organ l instancji o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania, to organ II instancji jest zobowiązany stwierdzić niedopuszczalność odwołania (zażalenia) na podstawie art. 134 k.p.a.
Na marginesie powyższych rozważań należy wskazać, iż nieuzasadnione pozostawienie podania bez rozpatrzenia mogłoby być ewentualnie kwestionowane w trybie art. 37 k.p.a.
Podjęte w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Natomiast błędne pouczenie o środku zaskarżenia, zawarte w postanowieniu z dnia 30 września 2013 r. nie powoduje, że odwołanie było dopuszczalne w tej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Skład sądu
Grażyna Danielec /przewodniczący sprawozdawca/Hanna Knysiak-Molczyk
Krystyna Kutzner
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Danielec (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Hanna Knysiak-Molczyk Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi Z. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 grudnia 2013r. nr [ ] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania skargę oddala
Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia [...] 2013 r. nr [...] Wójt Gminy pozostawił bez rozpoznania sprawę skarżącego – Z. B. dotyczącą przyznania jednorazowej pomocy w formie zasiłku celowego z tytułu realizacji programu pomocy dla rodzin rolniczych, w których gospodarstwach rolnych lub działach specjalnych produkcji rolnej powstały szkody spowodowane przez powódź, obsunięcie się ziemi lub huragan w 2010 r., z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych.
Od powyższego postanowienia skarżący wniósł w dniu 16 października 2013r. pismo zatytułowane "odwołanie".
Postanowieniem z dnia 30 grudnia 2013 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność przedmiotowego pisma nazwanego odwołaniem i wyjaśniło stan prawny dotyczący wnoszenia odwołania.
Organ podniósł, iż nie ma wątpliwości, że w odniesieniu do niniejszej sprawy należy stwierdzić niedopuszczalność zażalenia skarżącego, ponieważ odwołanie (w przedmiotowym przypadku zażalenie) jest środkiem, którym zaskarża się decyzję (postanowienie), a nie pismo. Pismo organu I instancji, nazwane postanowieniem miało za cel poinformowanie skarżącego o pozostawieniu wniosku z dnia 28 września 2010 r. w sprawie zasiłku celowego w związku z powodzią, obsunięciem się ziemi lub huraganem bez rozpoznania, z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych. W tym miejscu należy podkreślić, iż pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie wymaga wydania w tym przedmiocie aktu administracyjnego (decyzji, postanowienia), lecz ma charakter czynności materialno-technicznej. Organ wyższej instancji nie ma kompetencji do wypowiedzenia się merytorycznego, ani też do rozpatrywania podnoszonych zarzutów i zobligowany jest stwierdzić niedopuszczalność złożonego odwołania.
Nadto Kolegium wskazało, iż zgodnie z utrwalonym poglądem prezentowanym w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, pozostawienie sprawy bez rozpoznania nie jest rozstrzygnięciem administracyjnym, gdyż jest dokonaniem czynności nie wywołującej skutków o charakterze władczym. Oznacza natomiast stwierdzenie przez organy administracji - w drodze odpowiedniej adnotacji, że podanie zawiera wadę określoną w art. 64 § 2 k.p.a., której nie usunięcie nie pozwala nadać biegu sprawie i z tych przyczyn stało się ono bezskuteczne z mocy prawa. Tym samym pozostawienie podania bez rozpoznania nie następuje w formie decyzji administracyjnej, czy też postanowienia, jest to czynność materialno - techniczna, o której należy poinformować stronę, co w niniejszej sprawie ma miejsce. Kolegium stwierdziło, iż w przedmiotowej sprawie błędnie zostało wydane postanowienie, z błędnym pouczeniem o możliwości złożenia na nie zażalenia, w sytuacji, gdy zarówno wydanie postanowienia jak i złożenie na postanowienie zażalenia jest możliwe wtedy, gdy wynika to wprost z przepisów k.p.a.
Na powyższą decyzję wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący wyraził duże niezadowolenie z działalności GOPS oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało w całości swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonego postanowienia z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb jego wydania.
Na podstawie art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270 zwanej dalej p.p.s.a) Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i okoliczności prawnych stwierdza, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań podnieść należy, iż przedmiotem dokonywanej kontroli sądowej jest postanowienie stwierdzające niedopuszczalność odwołania.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło we wstępnym etapie postępowania przed organem odwoławczym, w którym organ podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Organ odwoławczy musi w pierwszej kolejności stwierdzić dopuszczalność odwołania, a następnie ocenia zasadność odwołania. Podejmowane na tym etapie postępowania rozstrzygnięcie ma zatem charakter wyłącznie procesowy i nie rozstrzyga sprawy merytorycznie. Warunkiem przystąpienia do oceny merytorycznej zarzutów odwołania jest pozytywna ocena organu odwoławczego co do dopuszczalności odwołania.
W konkretnym przypadku Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność pisma nazwanego odwołaniem. Nie przystąpiono zatem do merytorycznego rozpoznania sprawy. W konsekwencji powyższego i kognicja Sądu ograniczyła się do oceny czy w konkretnej sprawie faktycznie zaistniały przyczyny do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
W literaturze przedmiotu wskazuje się, iż niedopuszczalność odwołania może wynikać z m.in. z przyczyn przedmiotowych. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia w toku instancji, (tak: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 9, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2008, str. 609).
Mając na względzie powyższe uznać należy, iż organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że odwołanie nie jest dopuszczalne z przyczyn przedmiotowych. Zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., jeżeli podanie nie czyni zadość wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Obowiązujące przepisy prawa procesowego nie przewidują określonej formy dla pozostawienia podania bez rozpoznania. Po dyskusji w literaturze przedmiotu co znalazło swój wyraz także w orzecznictwie sądowym (gdzie najpierw wyrażano pogląd, iż jest to pozostawienie wniosku bez rozpoznania przyjmuje formę decyzji, a później że jest to forma postanowienia) upowszechnił się pogląd - poparty stabilną i jednolitą linią orzecznictwa sądów administracyjnych - iż jest to czynność materialno-techniczna (a więc nie czynność prawna wynikająca z wydanej decyzji lub postanowienia), o której organ ma jedynie zawiadomić wnioskodawcę. (Zob. np. uchwała SN z dnia 8 czerwca 2000r., III ZP 11/00, OSNIAPiUS 2000, nr 19, poz. 702; post. NSA z dnia 3 września 1992r., III SA 1407/92, OSP 1994, z. 8, poz. 104.)
"Pozostawienie podania bez rozpoznania nie następuje ani w formie decyzji, ani postanowienia, jest to bowiem jedynie czynność materialno-techniczna, o której należy poinformować stronę." - wyrok WSA w Gliwicach z dnia 26.08.2009r, sygn. akt II SAB/GL 51/0
Pozostawienie wniosku bez rozpoznania nie następuje w formie decyzji lub postanowienia, więc na tego rodzaju czynność materialno - techniczną nie można wnieść środka zaskarżenia w formie odwołania lub zażalenia. W konsekwencji organ odwoławczy był zobowiązany do zastosowania art. 134 k.p.a. Stosownie bowiem do art. 127 k.p.a. prawo do odwołania służy od decyzji a stosownie do art. 141 k.p.a. prawo do zażalenia służy na postanowienie, gdy kodeks tak stanowi. W tym stanie prawnym nie budzi zatem wątpliwości, iż konsekwencją wniesienia odwołania od pisma informującego o pozostawieniu podania bez rozpoznania jest stwierdzenie jego niedopuszczalności.
Kwestionowane pismo organu l instancji z dnia 30 września 2013 r. nie jest postanowieniem, lecz zawiadomieniem o pozostawieniu podania bez rozpatrzenia.
Jeśli sprawa nie została załatwiona przez wydanie decyzji administracyjnej lub postanowienie, a strona wniosła odwołanie (zażalenie) od informacji udzielonej jej przez organ l instancji o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania, to organ II instancji jest zobowiązany stwierdzić niedopuszczalność odwołania (zażalenia) na podstawie art. 134 k.p.a.
Na marginesie powyższych rozważań należy wskazać, iż nieuzasadnione pozostawienie podania bez rozpatrzenia mogłoby być ewentualnie kwestionowane w trybie art. 37 k.p.a.
Podjęte w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie jest zgodne z prawem. Natomiast błędne pouczenie o środku zaskarżenia, zawarte w postanowieniu z dnia 30 września 2013 r. nie powoduje, że odwołanie było dopuszczalne w tej sprawie.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
