I SA/Wr 620/13
Wyrok
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
2014-04-10Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Ewa Kamieniecka /przewodniczący/
Marek Olejnik
Zbigniew Łoboda /sprawozdawca/Sentencja
Dnia 10 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), sędzia WSA Marek Olejnik, Protokolant specjalista Agnieszka Dąbrowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A S.A w likwidacji z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi złożonej przez A S.A. w likwidacji z siedzibą w C. było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...].02.2013 r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...].07.2012 r. (nr [...]) określającej wymienionej stronie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 rok w wysokości 1.045.381 zł – którym organ utrzymał w mocy postanowienie poprzedzające
Z akt sprawy podatkowej wynikało, że w dniu [...] lipca 2012 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we W. wydał decyzję nr [...], w której określił spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 rok w wysokości 1.045.381 zł.
Przesyłkę zawierającą powyższe rozstrzygnięcie, wobec niemożności doręczenia w sposób określony w art. 151 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – w skrócie "O.P."), pozostawiono w aktach przyjmując fikcję doręczenia z dniem 26.07.2012 r., stosownie do regulacji przewidzianej w art. 150 O.P.
Pismem z dnia 3.10.2012 r. spółka A złożyła od powyższej decyzji odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej we W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.
Wraz z odwołaniem od decyzji strona złożyła wniosek (pismo z dnia 4.10.2012 r.) o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu złożonego wniosku spółka wskazała liczne nieprawidłowości w sposobie doręczenia decyzji z dnia [...].07.2012 r.
Postanowieniem z dnia [...].12.2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. na podstawie art. 216 § 1 oraz art. 228 § 1 pkt 1 O.P. stwierdził niedopuszczalność odwołania. W motywach rozstrzygnięcia organ ten wskazał, że doręczenie przedmiotowej decyzji (z dnia [...].07.2012 r.) było nieskuteczne, w związku z czym nie weszła ona do obrotu prawnego. W konsekwencji spowodowało to brak możliwości wniesienia odwołania od tego rozstrzygnięcia. Postanowienie to stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 28.01.2014 r. skargę tę oddalił (sygn. akt I SA/Wr 159/13).
Z kolei postanowieniem z dnia [...].12.2012 r. (nr [...]), podjętym w niniejszej sprawie, Dyrektor Izby Skarbowej we W., działając jako organ pierwszej instancji, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...].07.2012 r. – na podstawie art. 165a O.P.
Organ uzasadnił, że wskazana obok decyzja określająca stronie zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. została przesłana za pośrednictwem poczty w dniu 11.7.2012 r. na adres siedziby pełnomocnika adwokata J. B. Z potwierdzenia odbioru decyzji wynika, że z powodu niemożności doręczenia przesyłkę awizowano w dniu 12.07.2012r., natomiast zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Wskazano, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajdują się stosowne adnotacje. Z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni przesyłkę powtórnie zawizowano w dniu 20 lipca 2012 r., przy wskazaniu daty powtórnego awizowania przesyłki widnieje podpis pracownika urzędu pocztowego. W związku z niepodjęciem przesyłki przez adresata po upływie 14 dni, w dniu 27.07.2012 r. dokonano jej zwrotu. Tym samym zgodnie z treścią art. 150 § 2 O.P. doręczenie uznano za dokonane z dniem 26.07.2012 r.
W związku z wyrażonymi przez stronę wątpliwościami dotyczącymi skuteczności doręczenia przedmiotowej decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej we W. zwrócił się do właściwego urzędu pocztowego o udzielenie wyjaśnień w zakresie doręczenia przedmiotowej decyzji. W odpowiedzi Poczta Polska poinformowała, że przeprowadziła postępowanie wyjaśniające i ustaliła, że przesyłka nadana na adres kancelarii pełnomocnika nadeszła do placówki oddawczej i została wydana do doręczenia w dniu 12 lipca 2012 r. Jednakże z powodu upływu czasu nie ustalono w sposób bezsporny jego doręczenia.
W świetle powyższych ustaleń organ uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło skuteczne doręczenie przedmiotowej decyzji. W związku z tym decyzja organu pierwszej instancji nie weszła do obrotu prawnego, nie nastąpiły więc skutki prawne doręczenia decyzji, o których mowa w art. 212 O.P. W konsekwencji nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania. Zatem, zdaniem organu, ze względu na brak przedmiotu odwołania nie było dopuszczalne orzekanie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania, gdyż termin ten nie rozpoczął biegu, a przedmiotowy wniosek jest przedwczesny i bezprzedmiotowy. Tak więc w świetle art. 165 i art. 165a O.P. należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku spółki o przywrócenie terminu, albowiem jako niedopuszczalne należało ocenić wniesienie odwołania od nieistniejącej w obrocie prawnym decyzji.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia spółki na opisane wyżej postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej we W. zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji prezentując taką samą argumentację.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem spółka w ustawowym terminie wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżąca wskazała na naruszenie art. 162 i art. 164 O.P.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie była uzasadniona, gdyż zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Przedmiotem zaskarżonego postanowienia była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...].07.2012 r. w sprawie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. Tytułem uzupełnienia należy wskazać, że wydanie obu kontrolowanych w tym postępowaniu postanowień (pierwszej i drugiej instancji) nastąpiło po wydaniu przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. postanowienia z dnia [...].12.2012 r. stwierdzającego niedopuszczalność odwołania z uwagi na brak skutecznego doręczenia decyzji będącej przedmiotem odwołania. Wskazane postanowienie było przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który prawomocnym wyrokiem z dnia 28.01.2014 r. w sprawie sygn. akt I SA/Wr 159/13 skargę spółki A oddalił.
Okoliczność prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii niedopuszczalności odwołania z powodu niedoręczenia decyzji (braku jej zaistnienia w obrocie prawnym) powoduje konieczność respektowania tych ustaleń także w niniejszej sprawie, w której organ podatkowy uznał, że wobec niedoręczenia decyzji, nie jest możliwe orzekanie o przywróceniu terminu do odwołania od takiej decyzji.
Podstawę prawną zaskarżonego obecnie postanowienia stanowił przepis art. 165a O.P. Zgodnie z art. 165 § 1 O.P. postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei w myśl art. 165 a § 1 O.P. gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 o.p., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie, o którym mowa w § 1 służy zażalenie (art. 165a § 2).
Z powyższej regulacji wynika, że orzeczenie o odmowie wszczęcia postępowania jest uzasadnione wtedy, gdy spełniona jest którakolwiek z wymienionych w nim dwóch przesłanek. Wbrew zatem zarzutom skargi dotyczącym naruszenia art. 162 i art. 164 O.P. co sugerowałoby, że – zdaniem skarżącej – organ podatkowy powinien przywrócić termin i wstrzymać wykonanie decyzji, stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej odnośnie braku możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku z powodu niedoręczenia decyzji było prawidłowe.
Trzeba bowiem zauważyć, że instytucja przywrócenia terminu umożliwia usunięcie niekorzystnych skutków procesowych, jakie wywołane zostały przekroczeniem terminu (procesowego). Ponieważ dla wniesienia odwołania od decyzji przewidziany został termin 14-dniowy (art. 223 § 2 pkt 1 O.P.), jego przekroczenie czyni wniesienie odwołania nieskutecznym. Oznacza to, że celowość ubiegania się o przywrócenie terminu występuje jedynie w przypadku jego przekroczenia. Jeżeli zatem termin procesowy nie został przekroczony, nie ma podstaw do merytorycznego orzekania w przedmiocie przywrócenia terminu. Przypadek braku przekroczenia terminu do wniesienia odwołania zachodzi także w przypadku jaki wystąpił w niniejszej sprawie, to jest gdy nie doręczono w sposób prawnie skuteczny decyzji organu podatkowego. Z powołanego przed chwilą przepisu art. 223 § 1 pkt 1 O.P. wynika, że 14-dniowy termin do odwołania biegnie od dnia doręczenia decyzji. Jeżeli więc doręczenie nie miało miejsca, to ów termin nie rozpoczął swojego biegu, a co za tym idzie nie mógł zostać przekroczony. W tych warunkach nie było podstaw aby orzekać o zaistnieniu bądź nie winy w uchybieniu terminu, co odbywa się w ramach merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu procesowego (art. 162 § 1 O.P.).
W świetle powyższych stwierdzeń skarga była nieuzasadniona, co uzasadniało jej oddalenie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Skład sądu
Ewa Kamieniecka /przewodniczący/Marek Olejnik
Zbigniew Łoboda /sprawozdawca/
Sentencja
Dnia 10 kwietnia 2014 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie sędzia WSA Zbigniew Łoboda (sprawozdawca), sędzia WSA Marek Olejnik, Protokolant specjalista Agnieszka Dąbrowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A S.A w likwidacji z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania oddala skargę.
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi złożonej przez A S.A. w likwidacji z siedzibą w C. było postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...].02.2013 r. (nr [...]) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...].07.2012 r. (nr [...]) określającej wymienionej stronie zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 rok w wysokości 1.045.381 zł – którym organ utrzymał w mocy postanowienie poprzedzające
Z akt sprawy podatkowej wynikało, że w dniu [...] lipca 2012 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej we W. wydał decyzję nr [...], w której określił spółce zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 rok w wysokości 1.045.381 zł.
Przesyłkę zawierającą powyższe rozstrzygnięcie, wobec niemożności doręczenia w sposób określony w art. 151 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r. poz. 749 ze zm. – w skrócie "O.P."), pozostawiono w aktach przyjmując fikcję doręczenia z dniem 26.07.2012 r., stosownie do regulacji przewidzianej w art. 150 O.P.
Pismem z dnia 3.10.2012 r. spółka A złożyła od powyższej decyzji odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej we W. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.
Wraz z odwołaniem od decyzji strona złożyła wniosek (pismo z dnia 4.10.2012 r.) o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu złożonego wniosku spółka wskazała liczne nieprawidłowości w sposobie doręczenia decyzji z dnia [...].07.2012 r.
Postanowieniem z dnia [...].12.2012 r. Dyrektor Izby Skarbowej we W. na podstawie art. 216 § 1 oraz art. 228 § 1 pkt 1 O.P. stwierdził niedopuszczalność odwołania. W motywach rozstrzygnięcia organ ten wskazał, że doręczenie przedmiotowej decyzji (z dnia [...].07.2012 r.) było nieskuteczne, w związku z czym nie weszła ona do obrotu prawnego. W konsekwencji spowodowało to brak możliwości wniesienia odwołania od tego rozstrzygnięcia. Postanowienie to stało się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, który prawomocnym wyrokiem z dnia 28.01.2014 r. skargę tę oddalił (sygn. akt I SA/Wr 159/13).
Z kolei postanowieniem z dnia [...].12.2012 r. (nr [...]), podjętym w niniejszej sprawie, Dyrektor Izby Skarbowej we W., działając jako organ pierwszej instancji, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...].07.2012 r. – na podstawie art. 165a O.P.
Organ uzasadnił, że wskazana obok decyzja określająca stronie zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. została przesłana za pośrednictwem poczty w dniu 11.7.2012 r. na adres siedziby pełnomocnika adwokata J. B. Z potwierdzenia odbioru decyzji wynika, że z powodu niemożności doręczenia przesyłkę awizowano w dniu 12.07.2012r., natomiast zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w urzędzie pocztowym umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Wskazano, że na zwrotnym potwierdzeniu odbioru znajdują się stosowne adnotacje. Z powodu niepodjęcia w terminie 7 dni przesyłkę powtórnie zawizowano w dniu 20 lipca 2012 r., przy wskazaniu daty powtórnego awizowania przesyłki widnieje podpis pracownika urzędu pocztowego. W związku z niepodjęciem przesyłki przez adresata po upływie 14 dni, w dniu 27.07.2012 r. dokonano jej zwrotu. Tym samym zgodnie z treścią art. 150 § 2 O.P. doręczenie uznano za dokonane z dniem 26.07.2012 r.
W związku z wyrażonymi przez stronę wątpliwościami dotyczącymi skuteczności doręczenia przedmiotowej decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej we W. zwrócił się do właściwego urzędu pocztowego o udzielenie wyjaśnień w zakresie doręczenia przedmiotowej decyzji. W odpowiedzi Poczta Polska poinformowała, że przeprowadziła postępowanie wyjaśniające i ustaliła, że przesyłka nadana na adres kancelarii pełnomocnika nadeszła do placówki oddawczej i została wydana do doręczenia w dniu 12 lipca 2012 r. Jednakże z powodu upływu czasu nie ustalono w sposób bezsporny jego doręczenia.
W świetle powyższych ustaleń organ uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie nastąpiło skuteczne doręczenie przedmiotowej decyzji. W związku z tym decyzja organu pierwszej instancji nie weszła do obrotu prawnego, nie nastąpiły więc skutki prawne doręczenia decyzji, o których mowa w art. 212 O.P. W konsekwencji nie rozpoczął się bieg terminu do wniesienia odwołania. Zatem, zdaniem organu, ze względu na brak przedmiotu odwołania nie było dopuszczalne orzekanie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania, gdyż termin ten nie rozpoczął biegu, a przedmiotowy wniosek jest przedwczesny i bezprzedmiotowy. Tak więc w świetle art. 165 i art. 165a O.P. należało odmówić wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku spółki o przywrócenie terminu, albowiem jako niedopuszczalne należało ocenić wniesienie odwołania od nieistniejącej w obrocie prawnym decyzji.
W wyniku rozpatrzenia zażalenia spółki na opisane wyżej postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej we W. zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie wydane w pierwszej instancji prezentując taką samą argumentację.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem spółka w ustawowym terminie wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżąca wskazała na naruszenie art. 162 i art. 164 O.P.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie była uzasadniona, gdyż zaskarżone postanowienie nie naruszało prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Przedmiotem zaskarżonego postanowienia była odmowa wszczęcia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej we W. z dnia [...].07.2012 r. w sprawie określenia skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. Tytułem uzupełnienia należy wskazać, że wydanie obu kontrolowanych w tym postępowaniu postanowień (pierwszej i drugiej instancji) nastąpiło po wydaniu przez Dyrektora Izby Skarbowej we W. postanowienia z dnia [...].12.2012 r. stwierdzającego niedopuszczalność odwołania z uwagi na brak skutecznego doręczenia decyzji będącej przedmiotem odwołania. Wskazane postanowienie było przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który prawomocnym wyrokiem z dnia 28.01.2014 r. w sprawie sygn. akt I SA/Wr 159/13 skargę spółki A oddalił.
Okoliczność prawomocnego rozstrzygnięcia kwestii niedopuszczalności odwołania z powodu niedoręczenia decyzji (braku jej zaistnienia w obrocie prawnym) powoduje konieczność respektowania tych ustaleń także w niniejszej sprawie, w której organ podatkowy uznał, że wobec niedoręczenia decyzji, nie jest możliwe orzekanie o przywróceniu terminu do odwołania od takiej decyzji.
Podstawę prawną zaskarżonego obecnie postanowienia stanowił przepis art. 165a O.P. Zgodnie z art. 165 § 1 O.P. postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Z kolei w myśl art. 165 a § 1 O.P. gdy żądanie, o którym mowa w art. 165 o.p., zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na postanowienie, o którym mowa w § 1 służy zażalenie (art. 165a § 2).
Z powyższej regulacji wynika, że orzeczenie o odmowie wszczęcia postępowania jest uzasadnione wtedy, gdy spełniona jest którakolwiek z wymienionych w nim dwóch przesłanek. Wbrew zatem zarzutom skargi dotyczącym naruszenia art. 162 i art. 164 O.P. co sugerowałoby, że – zdaniem skarżącej – organ podatkowy powinien przywrócić termin i wstrzymać wykonanie decyzji, stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej odnośnie braku możliwości merytorycznego rozpoznania wniosku z powodu niedoręczenia decyzji było prawidłowe.
Trzeba bowiem zauważyć, że instytucja przywrócenia terminu umożliwia usunięcie niekorzystnych skutków procesowych, jakie wywołane zostały przekroczeniem terminu (procesowego). Ponieważ dla wniesienia odwołania od decyzji przewidziany został termin 14-dniowy (art. 223 § 2 pkt 1 O.P.), jego przekroczenie czyni wniesienie odwołania nieskutecznym. Oznacza to, że celowość ubiegania się o przywrócenie terminu występuje jedynie w przypadku jego przekroczenia. Jeżeli zatem termin procesowy nie został przekroczony, nie ma podstaw do merytorycznego orzekania w przedmiocie przywrócenia terminu. Przypadek braku przekroczenia terminu do wniesienia odwołania zachodzi także w przypadku jaki wystąpił w niniejszej sprawie, to jest gdy nie doręczono w sposób prawnie skuteczny decyzji organu podatkowego. Z powołanego przed chwilą przepisu art. 223 § 1 pkt 1 O.P. wynika, że 14-dniowy termin do odwołania biegnie od dnia doręczenia decyzji. Jeżeli więc doręczenie nie miało miejsca, to ów termin nie rozpoczął swojego biegu, a co za tym idzie nie mógł zostać przekroczony. W tych warunkach nie było podstaw aby orzekać o zaistnieniu bądź nie winy w uchybieniu terminu, co odbywa się w ramach merytorycznego rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu procesowego (art. 162 § 1 O.P.).
W świetle powyższych stwierdzeń skarga była nieuzasadniona, co uzasadniało jej oddalenie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
