IV SA/Po 967/13
Wyrok
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
2014-04-02Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Do tego artykulu posiadamy jeszcze 13 orzeczeń.
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Ewa Kręcichwost-Durchowska /przewodniczący sprawozdawca/
Izabela Bąk-Marciniak
Maciej BuszSentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk – Marciniak WSA Maciej Busz Protokolant Ref. staż. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 kwietnia 2014 r. sprawy ze skarg E. N. i W. N. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargi
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] W.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu zażalenie E. N. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...].06.2013r., znak: [...] wstrzymujące inwestorowi W. N., prowadzenie robót budowlanych w zakresie przebudowy pierwszej kondygnacji w budynku mieszkalnym przy ul. S. [...] w P., wykonanych bez wymaganego pozwolenia, nakazujące zabezpieczenie wyżej wymienionej kondygnacji przed dostępem osób postronnych, nakładające na wyżej wymienionego inwestora obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od doręczenia postanowienia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm. – dalej Prawo budowlane), pod pojęciem przebudowy należy rozumieć wykonanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji,. Dalej organ wyjaśnił, że Prawo budowlane podobnie jak inne obowiązujące akty prawne nie definiuje pojęć "parametr użytkowy" i "parametr techniczny". Niemniej jednak porównanie definicji zawartych w słowniku wyrazów obcych autorstwa Władysława Kopalińskiego jak i słowniku języka polskiego pozwala nu stwierdzenie, że parametrem użytkowym i technicznym będą wszelkie wielkości (wyrażone w jednostkach miary, wagi, nachylenia etc.) elementów użytkowych (np. dachu, okna, schodów, balkonu, drzwi) i technicznych (np. ciężaru konstrukcji, odporności przeciwpożarowej), które występują w przypadku danego obiektu budowlanego.
Organ podkreślił, że w wyroku z dnia 27 maja 2008r., sygn. akt II OSK 563/07, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przebudową są roboty budowlane, polegające na wykonaniu ścianki działowej na pełnej wysokości korytarza, a więc w połączeniu z podłogą i sufitem pomieszczenia, bowiem powodują zmianę parametrów użytkowych i technicznych istniejącego obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7a prawa budowlanego). Innymi słowy - przebudowa oznacza zmianę układu funkcjonalnego istniejącego obiektu budowlanego, jak i zmianę sposobu użytkowania danego obiektu. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2010r., sygn. akt II OSK 1536/09, stwierdzając, że rozebranie ścianek dzielących łazienkę oraz oddzielających poszczególne pokoje a także powiększenie otworu drzwiowego spowodowało zmianę parametrów technicznych i użytkowych istniejącego budynku, a zatem jest to przebudowa. Z kolei w wyroku z dnia 12 maja 2011r., sygn. akt II OSK 827/10, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przebudowa ma m.in. doprowadzić do zmiany parametrów użytkowych (np. powiększenie liczby pomieszczeń) lub technicznych (np. zwiększenie przepustowości instalacji) istniejącego obiektu budowlanego.
Organ wskazał, iż na roboty budowlane polegające na przebudowie wymagane jest uzyskanie decyzji pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków (art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego), niemniej jednak przed przystąpieniem do wykonywania robót remontowych inwestor jest zobowiązany zawiadomić o tym odpowiedni organ administracji architektoniczno-budowlanej. Dalej organ wyjaśnił, że zgłoszenie takie (zgodnie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego) należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeni terminu ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć określone dokumenty (zgodnie z art. 30 ust. 2).
Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie inwestor w dniu [...] maja 2013r. przesłał do PINB dla Miasta P. "zgłoszenie rozpoczęcia robót związanych z osuszeniem murów przyziemia i posadzki oraz prac wykończeniowych w budynku mieszkalnym przy ul. S. [...] w P." czyli co najmniej 15 dni po ich faktycznym rozpoczęciu (co potwierdza: opinia techniczna, autorstwa rzeczoznawcy budowlanego J. R.; oświadczenie inwestora W. N. z dnia [...] maj 2013r.; jak i protokoły w kontroli przeprowadzonych przez PINB dla Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2013r. oraz z dnia [...] maja 2013r.; a także pismo z dnia [...] kwietnia 2013r. współwłaścicieli obiektu – P. N.-K. oraz R. N.). Oznacza to, iż ww. pismo nie można było potraktować jako zgłoszenia o jakim mowa w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, zatem organ powiatowy nie musiał przekazywać takiego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej ale mógł uznać je jako zawiadomienie złożone przez inwestora o samowoli budowlanej.
Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 41 ust. 4 Prawa budowlanego - inwestor jest obowiązany zawiadomić o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych, na które jest wymagane pozwolenia na budowę, właściwy organ (nadzoru budowlanego) oraz projektanta sprawującego nadzór nad zgodnością realizacji budowy z projektantem, co najmniej w 7 dni przed ich rozpoczęciem. Z uwagi na to, iż inwestor nie uzyskał decyzji pozwolenia na budowę także w tym kontekście ww. zawiadomienie o rozpoczęciu robót winno być traktowane jako zawiadomienie o samowoli budowlanej. W przedmiotowej sprawie należy podkreślić, iż inwestor nie uzyskał decyzji pozwolenia na budowę (przebudowę) obejmującej ww. roboty budowlane jak i nie dokonał skutecznego zgłoszenia wskazanych robót. Zatem PINB dla Miasta P. miał obowiązek wszczęcia postępowania naprawczego (legalizacyjnego).
Organ powiatowy w trakcie prowadzonej kontroli stwierdził, iż inwestor w trakcie wykonanych robót budowlanych zlikwidował ściankę działową, która jak wynika z wykonanych zdjęć istniała na pełnej wysokości pomieszczenia, a więc w połączeniu z podłogą i sufitem oraz wykonał obniżenie posadzek, co w ocenie PINB jak i WWINB stanowi przebudowę pomieszczeń. Stałą likwidację przepierzenia potwierdza także skarżąca w przedłożonym odwołaniu.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami przebudowy nie można traktować jako samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, gdyż ta odnosi się do budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia, a nie do wykonania innych robót budowlanych, do jakich zalicza się tak przebudowę. W związku z powyższym do legalizacji robót budowlanych związanych tak z przebudową znajduje zastosowanie art. 50-51 prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych podaje się przyczynę wstrzymania robót oraz nakłada się na inwestora obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz.
Organ podniósł, iż roboty budowlane w niniejszym przypadku nie zostały zakończone w pełni, wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo wstrzymał ich prowadzenie.
Skargi na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli E. N. oraz W. N. zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych, które miały bezpośredni wpływ na treść zaskarżonego postanowienia zarówno I jak i II instancji oraz naruszenie przepisów Prawa budowlanego.
Skarżący podnieśli, że w dniu [...] kwietnia 2013r. inspektorzy PINB nie dokonywali oględzin wewnątrz lokalu położonego na parterze budynku przy ul. S. [...] w P., lecz dopiero w dniu [...] maja 2013 r. Ponadto nie jest prawdą aby w w/w pomieszczeniach doszło do usunięcia ścianki działowej i zmiany parametrów użytkowych i technicznych. Rozebraniu uległo jedynie przepierzenie, które nie dzieliło żadnego pomieszczenia na dwa samodzielne i nie zmieniało funkcji użytkowej, a zagrażało bezpieczeństwu użytkowania. Przepierzenie, a ścianka działowa to zupełnie inne elementy. Przepierzenie nie jest ścianką działową i nie dzieli pomieszczenia, jak również nie zmienia jego funkcji, a w szczególności funkcji i parametrów "obiektu budowlanego".
Zdaniem skarżących rozebranie przepierzenia posadowionego na zawilgoconej posadzce bez izolacji nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ nie zmienia w żaden sposób parametrów użytkowych budynku, jako obiektu budowlanego. Skarżący wskazali, że inspektorzy PINB wszelkie prace nazywają robotami budowlanymi, nie odróżniając prac odkrywkowych badawczych, prac konserwacyjnych, zabezpieczających i przygotowawczych, od robót remontowych. Wszelkie skuwki, odkuwki w lokalu na parterze przy ul. S. [...] wykonane zostały na zalecenie rzeczoznawcy, w celu określenia przyczyn i zakresu występowania wilgoci. Dotyczy to skucia zawilgoconych i zagrzybionych tynków oraz posadzki. Zalecono także rozebranie przepierzenia (ściana działowa dzieląca pomieszczenie w pierwszym pomieszczeniu w ogóle nie występowała), z cegły dziurawki, w celu ustalenia przyczyn zawilgocenia od podłoża w tym miejscu oraz usunięcia zagrożenia, jakie to przepierzenie stwarzało. Nie były to roboty budowlane lecz prace badawcze zmierzające do ustalenia przyczyn i zakresu zawilgocenia oraz rodzaju i zakresu prac niezbędnych do przywrócenia stanu pierwotnego oraz prace zabezpieczające. Skuto także w tym celu posadzkę dokonując koniecznych prac odkrywkowych na zalecenie rzeczoznawcy. Część wykonanych prac należy zaliczyć do konserwacji bieżącej. Jak na ścianie są pęcherze i odpada tynk, lub występuje grzyb, względnie dziura w podłodze po koniecznej odkrywce, którą trzeba zapchać, to prace przy skuwaniu lub zakrywaniu dziur są związane z konserwacją substancji budynku i jego zabezpieczeniem.
Dalej skarżący podnieśli, że po wykonaniu przez dr J. R. pierwszej ekspertyzy doręczonej w dniu [...] kwietnia 2013 r. i po zgłoszeniu prac remontowych ([...] maja 2013 r.), wykonano zgodnie z zaleceniem rzeczoznawcy niezbędne przykrycie rozkopanej posadzki, w celu nie wydostawania się wody - podbeton. Nie były to roboty budowlane lecz prace zabezpieczające. W dniu kontroli nadzoru budowlanego tj. [...] maja 2013 r. (w dniu [...] kwietnia 2013 r. Inspektorzy PINB nie byli w lokalu na pierwszej kondygnacji lecz wyłącznie przed tym lokalem), Inspektorzy PINB widzieli podbeton na posadzce i skucia tynków z zawilgoconych ścian w większości lokalu. Były to prace badawcze, konserwacyjne i zabezpieczające, a nie roboty budowlane. Zgłoszone prace wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną i w efekcie doprowadziły do usunięcia zawilgocenia lokalu, jego skutków i zapobiegły degradacji budynku poprzez wykonanie prawidłowej izolacji posadzki i ścian. Potwierdza to ocena techniczna na temat wykonanych robót budowlanych dr J. R. z dnia [...] lipca 2013 r., którą jest istotnym dowodem w sprawie. Rzeczoznawca budowlany potwierdził w swojej ekspertyzie nieprawidłowe ustalenia PINB, które skarżący wskazywali w zażaleniu i które stanowiły podstawę wydania zaskarżonego postanowienia nr [...]. Chodzi w szczególności o błędne ustalenie, że w trakcie prac rozebrano ścianę działową, podczas gdy takiej ściany w ogóle w lokalu nie było lecz jedynie przepierzenie, które nie dzieliło pierwszego pomieszczenia a jego dalsze utrzymanie groziło zawaleniem. Ponadto nie nastąpiło obniżenie poziomu posadzki. Prace te nie zostały dotychczas zakończone, jednakże wykonanie podłogi nie spowoduje zmian w stosunku do stanu pierwotnego. Przywrócony zostanie stan poprzedni.
Prawidłowe dokonanie ustaleń faktycznych i właściwe zakwalifikowanie poszczególnych prac na osi czasu, ma kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie. Dlatego konieczne jest odróżnienie prac badawczych, konserwacyjnych, zabezpieczających i przygotowawczych od robót remontowych, czy robót budowlanych. Z dotychczasowego postępowania wynika, że PINB nie dokonał od początku prawidłowego rozróżnienia prac w tym zakresie, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych ujawnionych w postanowienia. Zaznaczyć należy, że Inspektorzy PINB na etapie gromadzenia materiału w sprawie nie dążyli do szczegółowego rozróżnienia rodzaju i charakteru wykonywanych prac w aspekcie celu i zakresu w jakim są one wykonywane, lecz z góry używali pojęć właściwych wyłącznie dla fazy remontu, co wprowadzało w błąd osoby uczestniczące w postępowaniu, nie odróżniające precyzyjnie znaczenia określeń takich jak, "roboty remontowe", którym przepisy prawa budowlanego przypisują określone precyzyjnie znaczenie.
W piśmie procesowym z dnia [...]października 2013 r. pełnomocnik uczestników postępowania P. N.-K. i R. N. wniósł o oddalenie skarg wskazując, że zarówno postanowienie organu I instancji jak i zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uznać należy za prawidłowe.
Zdaniem uczestników postępowania zarówno organ I instancji jak i organ II instancji w trakcie przedmiotowego postępowania prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny, dokonując właściwej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie.
Uczestnicy podnieśli, że roboty, które zaczął prowadzić inwestor takie jak rozbiórka ściany wewnętrznej czy obniżenie poziomu posadzki prowadzą do zmiany parametrów użytkowych i technicznych lokalu tj. ilości i wielkości pomieszczeń i ich przeznaczenia. Zatem zgodnie z art. 3 pkt 7 a Prawa budowlanego należy zakwalifikować je jako roboty o charakterze przebudowy. Robót tych nie można zakwalifikować jako robót remontowych, które polegają na odtworzeniu stanu pierwotnego (zgodnie z treścią art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane). Roboty budowlane prowadzone są przez inwestora bez wymaganego pozwolenia. Zatem zgodnie z treścią przepisu art. 50 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do ich wstrzymania i wdrożenia odpowiedniej procedury, o której mowa w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane.
Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2014 r. Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skarg W. N. i E. N..
Na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę wskazując, że organ cytując orzeczenia sądów administracyjnych nie zauważył, iż zapadły one w odmiennym stanie faktycznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podstawę materialnoprawną podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowił art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia.
Wskazać należy, iż w świetle art. 50 ust. 1 powołanej ustawy tryb ten ma zastosowanie do robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1. Przepisy art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 powołanej ustawy odnoszą się do budowy i wybudowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W świetle powyższego, przyjąć należy, że zastosowanie trybu z art. 50-51 powołanej ustawy jest generalnie wyłączone w stosunku do robót budowlanych, wymagających pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, które stanowią budowę obiektu budowlanego lub jego części (zob. szerzej Z. Niewiadomski (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2009, s. 541-542; Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz, Gdańsk 2004, s. 144).
Przed dokonaniem oceny prawidłowości wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych w pierwszej kolejności należy dokonać oceny charakteru wykonanych prac.
W ocenie składu orzekającego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na ustalenie przez organy, że w przedmiotowej sprawie dokonano przebudowy i remontu lokalu.
Zgodnie z art. 3 pkt. 7a Prawa budowlanego przez przebudowę – należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.
Definicja przebudowy zakreślona w tym przepisie wprowadzona została ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1364). Przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.
Podkreślić należy, że przebudowa wyłączona została z pojęcia budowy ze względu na fakt, że wyróżnikiem budowy jest powstanie nowej substancji budowlanej w znaczeniu "zmiany charakterystycznych parametrów danego obiektu" – np. zwiększenie kubatury obiektu. W przypadku przebudowy może zmienić się, poprzez np. zmianę parametrów technicznych, układ funkcjonalny budynku - pod warunkiem, że parametry charakterystyczne zachowają swoją wielkość sprzed budowy (Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, C.H. BECK, Warszawa 2007, s. 57-58).
Również zdaniem innych komentatorów przebudowa stanowi szczególny rodzaj wykonywania robót budowlanych. Mają one m.in. doprowadzić do zmiany parametrów użytkowych (np. powiększenie liczby pomieszczeń) lub technicznych (np. zwiększenie przepustowości instalacji) istniejącego obiektu budowlanego. Wykonywanie tych robót budowlanych nie może natomiast prowadzić do zmiany tzw. parametrów charakterystycznych, enumeratywnie określonych w art. 3 pkt 7 lit. a): kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości lub liczby kondygnacji istniejącego obiektu budowlanego. W przypadku zmiany choćby jednego parametru charakterystycznego podejmowane czynności należy zakwalifikować jako inny rodzaj robót budowlanych. (por. S. Szuster, Komentarz do art. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Lex/el.2005).
W niniejszej sprawie prace polegające na wyburzeniu ściany działowej prowadzą do zmiany parametrów technicznych i użytkowych i technicznych lokalu bez jednoczesnej zmiany parametrów charakterystycznych budynku. Z powyższych względów organ zasadnie uznał, że prace te stanowiły przebudowę, a co za tym idzie inwestor obowiązany był przed rozpoczęciem prac uzyskać pozwolenia na budowę.
Dokonując powyższej oceny Sąd miał na uwadze, że sam skarżący jako inwestor w trakcie kontroli w dniu [...] maja 2013 r. przyznał, że dokonano usunięcia ścianki działowej (protokół z dnia [...] maja 2013 r. k. 71). W opinii technicznej z [...] kwietnia 2013r. nigdzie nie wskazano, ze z jakichkolwiek względów należy usunąć ściankę działową. Dopiero w zażaleniu, a następnie we wniesionej skardze strona skarżąca podniosła, iż praca polegały na usunięciu przepierzenia, a nie na usunięciu ścianki działowej. Ponadto w przedmiotowej sprawie wskazać należy, że w dniu [...] kwietnia 2013 r., a wiec przed złożeniem przez inwestora pisma nazwanego "zgłoszeniem", wpłynęło do organu pismo uczestników postępowania o prowadzonych pracach w trakcie których zburzono ściany w piwnicach. Na dowód powyższego uczestniczy przedłożyli dokumentację fotograficzną obrazującą postęp prac.
W ocenie Sądu dokumentacja zgromadzona w niniejszej sprawie pozwala na ustalenie, że w przedmiotowej sprawie mieliśmy do czynienia ze ścianką działową. Przede wszystkim zauważyć należy, że z dokumentacji tej wynika, iż ścianka ta istniała na pełnej wysokości pomieszczenia tzn. w połączeniu z sufitem i podłogą.
Na gruncie niniejszej sprawy należy również mieć na uwadze, że nawet gdyby przyjąć, iż wyburzenie ścianki czy też jak nazywa to strona skarżąca "przepierzenia" stanowiło "remont", to podkreślić należy, że strona przystąpiła do tych prac przed dokonaniem zgłoszenia.
Zgodnie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że zgłoszenie robót budowlanych może dotyczyć jedynie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. Przedmiotem zgłoszenia jest bowiem poinformowanie organu o zamiarze inwestycyjnym określonego rodzaju i dopiero 30 dni milczenia organu (milczące przyjęcie zgłoszenia) daje inwestorowi uprawnienie do legalnego rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych objętych zgłoszeniem.
Podkreślić należy, że powyższy przepis jest jasny, a jego brzmienie jest kategoryczne. Jedynie tzw. milczenie organu przez okres 30 dni od otrzymania zgłoszenia uprawnia inwestora do wykonywania robót. Podkreślić należy, że w ustawie Prawo budowlane nie ma odstępstw od powyższej zasady. Jeżeli roboty budowlane wymagały zgłoszenia, to nawet wówczas gdy miały one charakter prac zabezpieczających (pilnych), to i tak można było przystąpić do ich wykonywania dopiero po upływie terminu na wniesienie sprzeciwu.
Ponadto wskazać należy, że termin 30 dni liczyć należy od dnia wniesienia zgłoszenia do organu właściwego. W przedmiotowej sprawie pismo zatytułowane "zgłoszenie" z dnia [...] kwietnia 2013 r. zostało wysłanie nie dość, że do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, to również już po dokonaniu kontroli przez inspektorów nadzoru budowlanego w dniu [...] kwietnia 2014 r. Z protokołu kontroli jak i z pisma uczestników postępowanie jednoznacznie wynika, że prace rozpoczęto przed wysłaniem pisma zatytułowanego "zgłoszeniem" do organu.
Zatem stwierdzić należy, że strona przystąpiła do prac remontowych nie tylko przed upływem 30 dniowego terminu na wniesienie sprzeciwy ale przede wszystkim przed dokonaniem zgłoszenia.
Na gruncie niniejszej sprawy należy pamiętać, że aby można było mówić, iż zgłoszenie było skuteczne, musi być ono dokonane przed rozpoczęciem inwestycji, której dotyczy, a nadto może dotyczyć wyłącznie inwestycji, której budowa wymaga tylko zgłoszenia a nie uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W przeciwnym wypadku takie zgłoszenie jest jedynie próbą obejścia prawa. Czynność faktyczno-prawna dokonana w sytuacji nieprzewidzianej w przepisach prawa jest bowiem czynnością faktyczną a nie prawną i nie wywołuje oczekiwanych skutków prawnych, a może jedynie narazić zgłaszającego na dodatkowe konsekwencje prawne, jeżeli taką czynnością naruszono inne przepisy prawa (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2004r. sygn. akt IV SA 1844/03 - LEK nr 164723).
W tym miejscu wskazać należy, iż bez względu na uznanie czy mieliśmy do czynienia z remontem czy też również z częściowa przebudową wskazać należy, że w obu przypadkach organ uprawniony był do wszczęcia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1418/10, iż do robót budowlanych stanowiących przebudowę oraz remont, wykonanych bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nie mają zastosowanie przepisy art. 48 i 49b Prawa budowlanego.
Zatem w przypadku przebudowy i remontu zastosowanie znajduje wyłącznie art. 50 Prawa budowlanego.
Odnosząc się natomiast do twierdzenia, iż roboty budowlane zostały już wykonane wskazać należy, że dokumentacja znajdująca się w aktach niniejszej sprawy wskazuje, że w dniu wydawania przez organ I instancji postanowienia o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych roboty te były prowadzone. Zatem zaistniała przesłanka do wydania takiego postanowienia. Fakt późniejszego kontynuowania prac pomimo wydania postanowienia nie może mieć wpływu na ocenę jego prawidłowości.
Za niezasadne Sąd uznał również twierdzenia strony, iż w lokalu wykonywane były wyłącznie prace badawcze, konserwacyjne, zabezpieczające oraz przygotowawcze do wykonania remontu. Z powyższym twierdzeniem nie można się zgodzić. Powyższemu twierdzeniu przeczy dokumentacja zgromadzona przez organ, a częściowo nadesłana przez samą stronę skarżącą. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że na zdjęciach wykonanych przez rzeczoznawcę widoczna jest posadzka. Natomiast na zdjęciach wykonanych zarówno przez uczestników jak i organ posadzka ta została całkowicie usunięta. Ponadto na gruncie niniejszej sprawy należy mieć na uwadze, że oprócz skucia posadzki strona zgodnie z zaleceniem rzeczoznawcy miała usunąć 5 cm gruntu. Ponadto z dokumentu, na który powołuje się skarżący wynika, iż nowa posadzka miała się składać z styropianu podłogowego gr. 5 cm, foli izolacyjnej budowlanej, posadzki betonowej grubości 5 cm zbrojona siatką 3 cm o oczkach 5 x 5 cm, beton B30, warstwy podłogowej.
Zatem mając na uwadze treść powołanych na wstępie przepisów, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że zaskarżone oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji odpowiadają prawu. Oba kontrolowane akty zostały wydane przez organy właściwe do rozpatrzenia sprawy, w niezawierającym istotnych wad procesowych postępowaniu, spełniają w szczególności wymogi wynikające z art. 7, 77 § 1, 80 oraz art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 )
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity DZ. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) skargi oddalił.
Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Ewa Kręcichwost-Durchowska /przewodniczący sprawozdawca/Izabela Bąk-Marciniak
Maciej Busz
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost - Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk – Marciniak WSA Maciej Busz Protokolant Ref. staż. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 02 kwietnia 2014 r. sprawy ze skarg E. N. i W. N. na postanowienie W. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargi
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...] W.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpoznaniu zażalenie E. N. utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. z dnia [...].06.2013r., znak: [...] wstrzymujące inwestorowi W. N., prowadzenie robót budowlanych w zakresie przebudowy pierwszej kondygnacji w budynku mieszkalnym przy ul. S. [...] w P., wykonanych bez wymaganego pozwolenia, nakazujące zabezpieczenie wyżej wymienionej kondygnacji przed dostępem osób postronnych, nakładające na wyżej wymienionego inwestora obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od doręczenia postanowienia oceny technicznej wykonanych robót budowlanych.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm. – dalej Prawo budowlane), pod pojęciem przebudowy należy rozumieć wykonanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji,. Dalej organ wyjaśnił, że Prawo budowlane podobnie jak inne obowiązujące akty prawne nie definiuje pojęć "parametr użytkowy" i "parametr techniczny". Niemniej jednak porównanie definicji zawartych w słowniku wyrazów obcych autorstwa Władysława Kopalińskiego jak i słowniku języka polskiego pozwala nu stwierdzenie, że parametrem użytkowym i technicznym będą wszelkie wielkości (wyrażone w jednostkach miary, wagi, nachylenia etc.) elementów użytkowych (np. dachu, okna, schodów, balkonu, drzwi) i technicznych (np. ciężaru konstrukcji, odporności przeciwpożarowej), które występują w przypadku danego obiektu budowlanego.
Organ podkreślił, że w wyroku z dnia 27 maja 2008r., sygn. akt II OSK 563/07, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przebudową są roboty budowlane, polegające na wykonaniu ścianki działowej na pełnej wysokości korytarza, a więc w połączeniu z podłogą i sufitem pomieszczenia, bowiem powodują zmianę parametrów użytkowych i technicznych istniejącego obiektu budowlanego (art. 3 pkt 7a prawa budowlanego). Innymi słowy - przebudowa oznacza zmianę układu funkcjonalnego istniejącego obiektu budowlanego, jak i zmianę sposobu użytkowania danego obiektu. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 października 2010r., sygn. akt II OSK 1536/09, stwierdzając, że rozebranie ścianek dzielących łazienkę oraz oddzielających poszczególne pokoje a także powiększenie otworu drzwiowego spowodowało zmianę parametrów technicznych i użytkowych istniejącego budynku, a zatem jest to przebudowa. Z kolei w wyroku z dnia 12 maja 2011r., sygn. akt II OSK 827/10, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przebudowa ma m.in. doprowadzić do zmiany parametrów użytkowych (np. powiększenie liczby pomieszczeń) lub technicznych (np. zwiększenie przepustowości instalacji) istniejącego obiektu budowlanego.
Organ wskazał, iż na roboty budowlane polegające na przebudowie wymagane jest uzyskanie decyzji pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Pozwolenia na budowę nie wymaga wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków (art. 29 ust. 2 pkt 1 Prawa budowlanego), niemniej jednak przed przystąpieniem do wykonywania robót remontowych inwestor jest zobowiązany zawiadomić o tym odpowiedni organ administracji architektoniczno-budowlanej. Dalej organ wyjaśnił, że zgłoszenie takie (zgodnie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego) należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeni terminu ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć określone dokumenty (zgodnie z art. 30 ust. 2).
Organ wyjaśnił, że w przedmiotowej sprawie inwestor w dniu [...] maja 2013r. przesłał do PINB dla Miasta P. "zgłoszenie rozpoczęcia robót związanych z osuszeniem murów przyziemia i posadzki oraz prac wykończeniowych w budynku mieszkalnym przy ul. S. [...] w P." czyli co najmniej 15 dni po ich faktycznym rozpoczęciu (co potwierdza: opinia techniczna, autorstwa rzeczoznawcy budowlanego J. R.; oświadczenie inwestora W. N. z dnia [...] maj 2013r.; jak i protokoły w kontroli przeprowadzonych przez PINB dla Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2013r. oraz z dnia [...] maja 2013r.; a także pismo z dnia [...] kwietnia 2013r. współwłaścicieli obiektu – P. N.-K. oraz R. N.). Oznacza to, iż ww. pismo nie można było potraktować jako zgłoszenia o jakim mowa w art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, zatem organ powiatowy nie musiał przekazywać takiego zgłoszenia do organu administracji architektoniczno-budowlanej ale mógł uznać je jako zawiadomienie złożone przez inwestora o samowoli budowlanej.
Organ podkreślił, iż zgodnie z art. 41 ust. 4 Prawa budowlanego - inwestor jest obowiązany zawiadomić o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych, na które jest wymagane pozwolenia na budowę, właściwy organ (nadzoru budowlanego) oraz projektanta sprawującego nadzór nad zgodnością realizacji budowy z projektantem, co najmniej w 7 dni przed ich rozpoczęciem. Z uwagi na to, iż inwestor nie uzyskał decyzji pozwolenia na budowę także w tym kontekście ww. zawiadomienie o rozpoczęciu robót winno być traktowane jako zawiadomienie o samowoli budowlanej. W przedmiotowej sprawie należy podkreślić, iż inwestor nie uzyskał decyzji pozwolenia na budowę (przebudowę) obejmującej ww. roboty budowlane jak i nie dokonał skutecznego zgłoszenia wskazanych robót. Zatem PINB dla Miasta P. miał obowiązek wszczęcia postępowania naprawczego (legalizacyjnego).
Organ powiatowy w trakcie prowadzonej kontroli stwierdził, iż inwestor w trakcie wykonanych robót budowlanych zlikwidował ściankę działową, która jak wynika z wykonanych zdjęć istniała na pełnej wysokości pomieszczenia, a więc w połączeniu z podłogą i sufitem oraz wykonał obniżenie posadzek, co w ocenie PINB jak i WWINB stanowi przebudowę pomieszczeń. Stałą likwidację przepierzenia potwierdza także skarżąca w przedłożonym odwołaniu.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami przebudowy nie można traktować jako samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, gdyż ta odnosi się do budowy obiektu budowlanego bez wymaganego pozwolenia, a nie do wykonania innych robót budowlanych, do jakich zalicza się tak przebudowę. W związku z powyższym do legalizacji robót budowlanych związanych tak z przebudową znajduje zastosowanie art. 50-51 prawa budowlanego.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych podaje się przyczynę wstrzymania robót oraz nakłada się na inwestora obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz.
Organ podniósł, iż roboty budowlane w niniejszym przypadku nie zostały zakończone w pełni, wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo wstrzymał ich prowadzenie.
Skargi na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli E. N. oraz W. N. zarzucając błędy w ustaleniach faktycznych, które miały bezpośredni wpływ na treść zaskarżonego postanowienia zarówno I jak i II instancji oraz naruszenie przepisów Prawa budowlanego.
Skarżący podnieśli, że w dniu [...] kwietnia 2013r. inspektorzy PINB nie dokonywali oględzin wewnątrz lokalu położonego na parterze budynku przy ul. S. [...] w P., lecz dopiero w dniu [...] maja 2013 r. Ponadto nie jest prawdą aby w w/w pomieszczeniach doszło do usunięcia ścianki działowej i zmiany parametrów użytkowych i technicznych. Rozebraniu uległo jedynie przepierzenie, które nie dzieliło żadnego pomieszczenia na dwa samodzielne i nie zmieniało funkcji użytkowej, a zagrażało bezpieczeństwu użytkowania. Przepierzenie, a ścianka działowa to zupełnie inne elementy. Przepierzenie nie jest ścianką działową i nie dzieli pomieszczenia, jak również nie zmienia jego funkcji, a w szczególności funkcji i parametrów "obiektu budowlanego".
Zdaniem skarżących rozebranie przepierzenia posadowionego na zawilgoconej posadzce bez izolacji nie wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ nie zmienia w żaden sposób parametrów użytkowych budynku, jako obiektu budowlanego. Skarżący wskazali, że inspektorzy PINB wszelkie prace nazywają robotami budowlanymi, nie odróżniając prac odkrywkowych badawczych, prac konserwacyjnych, zabezpieczających i przygotowawczych, od robót remontowych. Wszelkie skuwki, odkuwki w lokalu na parterze przy ul. S. [...] wykonane zostały na zalecenie rzeczoznawcy, w celu określenia przyczyn i zakresu występowania wilgoci. Dotyczy to skucia zawilgoconych i zagrzybionych tynków oraz posadzki. Zalecono także rozebranie przepierzenia (ściana działowa dzieląca pomieszczenie w pierwszym pomieszczeniu w ogóle nie występowała), z cegły dziurawki, w celu ustalenia przyczyn zawilgocenia od podłoża w tym miejscu oraz usunięcia zagrożenia, jakie to przepierzenie stwarzało. Nie były to roboty budowlane lecz prace badawcze zmierzające do ustalenia przyczyn i zakresu zawilgocenia oraz rodzaju i zakresu prac niezbędnych do przywrócenia stanu pierwotnego oraz prace zabezpieczające. Skuto także w tym celu posadzkę dokonując koniecznych prac odkrywkowych na zalecenie rzeczoznawcy. Część wykonanych prac należy zaliczyć do konserwacji bieżącej. Jak na ścianie są pęcherze i odpada tynk, lub występuje grzyb, względnie dziura w podłodze po koniecznej odkrywce, którą trzeba zapchać, to prace przy skuwaniu lub zakrywaniu dziur są związane z konserwacją substancji budynku i jego zabezpieczeniem.
Dalej skarżący podnieśli, że po wykonaniu przez dr J. R. pierwszej ekspertyzy doręczonej w dniu [...] kwietnia 2013 r. i po zgłoszeniu prac remontowych ([...] maja 2013 r.), wykonano zgodnie z zaleceniem rzeczoznawcy niezbędne przykrycie rozkopanej posadzki, w celu nie wydostawania się wody - podbeton. Nie były to roboty budowlane lecz prace zabezpieczające. W dniu kontroli nadzoru budowlanego tj. [...] maja 2013 r. (w dniu [...] kwietnia 2013 r. Inspektorzy PINB nie byli w lokalu na pierwszej kondygnacji lecz wyłącznie przed tym lokalem), Inspektorzy PINB widzieli podbeton na posadzce i skucia tynków z zawilgoconych ścian w większości lokalu. Były to prace badawcze, konserwacyjne i zabezpieczające, a nie roboty budowlane. Zgłoszone prace wykonane zostały zgodnie ze sztuką budowlaną i w efekcie doprowadziły do usunięcia zawilgocenia lokalu, jego skutków i zapobiegły degradacji budynku poprzez wykonanie prawidłowej izolacji posadzki i ścian. Potwierdza to ocena techniczna na temat wykonanych robót budowlanych dr J. R. z dnia [...] lipca 2013 r., którą jest istotnym dowodem w sprawie. Rzeczoznawca budowlany potwierdził w swojej ekspertyzie nieprawidłowe ustalenia PINB, które skarżący wskazywali w zażaleniu i które stanowiły podstawę wydania zaskarżonego postanowienia nr [...]. Chodzi w szczególności o błędne ustalenie, że w trakcie prac rozebrano ścianę działową, podczas gdy takiej ściany w ogóle w lokalu nie było lecz jedynie przepierzenie, które nie dzieliło pierwszego pomieszczenia a jego dalsze utrzymanie groziło zawaleniem. Ponadto nie nastąpiło obniżenie poziomu posadzki. Prace te nie zostały dotychczas zakończone, jednakże wykonanie podłogi nie spowoduje zmian w stosunku do stanu pierwotnego. Przywrócony zostanie stan poprzedni.
Prawidłowe dokonanie ustaleń faktycznych i właściwe zakwalifikowanie poszczególnych prac na osi czasu, ma kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie. Dlatego konieczne jest odróżnienie prac badawczych, konserwacyjnych, zabezpieczających i przygotowawczych od robót remontowych, czy robót budowlanych. Z dotychczasowego postępowania wynika, że PINB nie dokonał od początku prawidłowego rozróżnienia prac w tym zakresie, co doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych ujawnionych w postanowienia. Zaznaczyć należy, że Inspektorzy PINB na etapie gromadzenia materiału w sprawie nie dążyli do szczegółowego rozróżnienia rodzaju i charakteru wykonywanych prac w aspekcie celu i zakresu w jakim są one wykonywane, lecz z góry używali pojęć właściwych wyłącznie dla fazy remontu, co wprowadzało w błąd osoby uczestniczące w postępowaniu, nie odróżniające precyzyjnie znaczenia określeń takich jak, "roboty remontowe", którym przepisy prawa budowlanego przypisują określone precyzyjnie znaczenie.
W piśmie procesowym z dnia [...]października 2013 r. pełnomocnik uczestników postępowania P. N.-K. i R. N. wniósł o oddalenie skarg wskazując, że zarówno postanowienie organu I instancji jak i zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego uznać należy za prawidłowe.
Zdaniem uczestników postępowania zarówno organ I instancji jak i organ II instancji w trakcie przedmiotowego postępowania prawidłowo ustalił stan faktyczny i prawny, dokonując właściwej oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie.
Uczestnicy podnieśli, że roboty, które zaczął prowadzić inwestor takie jak rozbiórka ściany wewnętrznej czy obniżenie poziomu posadzki prowadzą do zmiany parametrów użytkowych i technicznych lokalu tj. ilości i wielkości pomieszczeń i ich przeznaczenia. Zatem zgodnie z art. 3 pkt 7 a Prawa budowlanego należy zakwalifikować je jako roboty o charakterze przebudowy. Robót tych nie można zakwalifikować jako robót remontowych, które polegają na odtworzeniu stanu pierwotnego (zgodnie z treścią art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane). Roboty budowlane prowadzone są przez inwestora bez wymaganego pozwolenia. Zatem zgodnie z treścią przepisu art. 50 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego zobowiązany był do ich wstrzymania i wdrożenia odpowiedniej procedury, o której mowa w art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane.
Postanowieniem z dnia 2 kwietnia 2014 r. Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skarg W. N. i E. N..
Na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2014 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę wskazując, że organ cytując orzeczenia sądów administracyjnych nie zauważył, iż zapadły one w odmiennym stanie faktycznym.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Podstawę materialnoprawną podjętego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia stanowił art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia.
Wskazać należy, iż w świetle art. 50 ust. 1 powołanej ustawy tryb ten ma zastosowanie do robót budowlanych wykonywanych: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 lub 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach, w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1. Przepisy art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 powołanej ustawy odnoszą się do budowy i wybudowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. W świetle powyższego, przyjąć należy, że zastosowanie trybu z art. 50-51 powołanej ustawy jest generalnie wyłączone w stosunku do robót budowlanych, wymagających pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, które stanowią budowę obiektu budowlanego lub jego części (zob. szerzej Z. Niewiadomski (red.), Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2009, s. 541-542; Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz, Gdańsk 2004, s. 144).
Przed dokonaniem oceny prawidłowości wydania postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych w pierwszej kolejności należy dokonać oceny charakteru wykonanych prac.
W ocenie składu orzekającego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na ustalenie przez organy, że w przedmiotowej sprawie dokonano przebudowy i remontu lokalu.
Zgodnie z art. 3 pkt. 7a Prawa budowlanego przez przebudowę – należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.
Definicja przebudowy zakreślona w tym przepisie wprowadzona została ustawą z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 163, poz. 1364). Przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.
Podkreślić należy, że przebudowa wyłączona została z pojęcia budowy ze względu na fakt, że wyróżnikiem budowy jest powstanie nowej substancji budowlanej w znaczeniu "zmiany charakterystycznych parametrów danego obiektu" – np. zwiększenie kubatury obiektu. W przypadku przebudowy może zmienić się, poprzez np. zmianę parametrów technicznych, układ funkcjonalny budynku - pod warunkiem, że parametry charakterystyczne zachowają swoją wielkość sprzed budowy (Prawo budowlane. Komentarz, pod red. Z. Niewiadomskiego, C.H. BECK, Warszawa 2007, s. 57-58).
Również zdaniem innych komentatorów przebudowa stanowi szczególny rodzaj wykonywania robót budowlanych. Mają one m.in. doprowadzić do zmiany parametrów użytkowych (np. powiększenie liczby pomieszczeń) lub technicznych (np. zwiększenie przepustowości instalacji) istniejącego obiektu budowlanego. Wykonywanie tych robót budowlanych nie może natomiast prowadzić do zmiany tzw. parametrów charakterystycznych, enumeratywnie określonych w art. 3 pkt 7 lit. a): kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości lub liczby kondygnacji istniejącego obiektu budowlanego. W przypadku zmiany choćby jednego parametru charakterystycznego podejmowane czynności należy zakwalifikować jako inny rodzaj robót budowlanych. (por. S. Szuster, Komentarz do art. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw, Lex/el.2005).
W niniejszej sprawie prace polegające na wyburzeniu ściany działowej prowadzą do zmiany parametrów technicznych i użytkowych i technicznych lokalu bez jednoczesnej zmiany parametrów charakterystycznych budynku. Z powyższych względów organ zasadnie uznał, że prace te stanowiły przebudowę, a co za tym idzie inwestor obowiązany był przed rozpoczęciem prac uzyskać pozwolenia na budowę.
Dokonując powyższej oceny Sąd miał na uwadze, że sam skarżący jako inwestor w trakcie kontroli w dniu [...] maja 2013 r. przyznał, że dokonano usunięcia ścianki działowej (protokół z dnia [...] maja 2013 r. k. 71). W opinii technicznej z [...] kwietnia 2013r. nigdzie nie wskazano, ze z jakichkolwiek względów należy usunąć ściankę działową. Dopiero w zażaleniu, a następnie we wniesionej skardze strona skarżąca podniosła, iż praca polegały na usunięciu przepierzenia, a nie na usunięciu ścianki działowej. Ponadto w przedmiotowej sprawie wskazać należy, że w dniu [...] kwietnia 2013 r., a wiec przed złożeniem przez inwestora pisma nazwanego "zgłoszeniem", wpłynęło do organu pismo uczestników postępowania o prowadzonych pracach w trakcie których zburzono ściany w piwnicach. Na dowód powyższego uczestniczy przedłożyli dokumentację fotograficzną obrazującą postęp prac.
W ocenie Sądu dokumentacja zgromadzona w niniejszej sprawie pozwala na ustalenie, że w przedmiotowej sprawie mieliśmy do czynienia ze ścianką działową. Przede wszystkim zauważyć należy, że z dokumentacji tej wynika, iż ścianka ta istniała na pełnej wysokości pomieszczenia tzn. w połączeniu z sufitem i podłogą.
Na gruncie niniejszej sprawy należy również mieć na uwadze, że nawet gdyby przyjąć, iż wyburzenie ścianki czy też jak nazywa to strona skarżąca "przepierzenia" stanowiło "remont", to podkreślić należy, że strona przystąpiła do tych prac przed dokonaniem zgłoszenia.
Zgodnie z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia.
Wobec powyższego stwierdzić należy, że zgłoszenie robót budowlanych może dotyczyć jedynie przyszłych zamierzeń inwestycyjnych. Przedmiotem zgłoszenia jest bowiem poinformowanie organu o zamiarze inwestycyjnym określonego rodzaju i dopiero 30 dni milczenia organu (milczące przyjęcie zgłoszenia) daje inwestorowi uprawnienie do legalnego rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych objętych zgłoszeniem.
Podkreślić należy, że powyższy przepis jest jasny, a jego brzmienie jest kategoryczne. Jedynie tzw. milczenie organu przez okres 30 dni od otrzymania zgłoszenia uprawnia inwestora do wykonywania robót. Podkreślić należy, że w ustawie Prawo budowlane nie ma odstępstw od powyższej zasady. Jeżeli roboty budowlane wymagały zgłoszenia, to nawet wówczas gdy miały one charakter prac zabezpieczających (pilnych), to i tak można było przystąpić do ich wykonywania dopiero po upływie terminu na wniesienie sprzeciwu.
Ponadto wskazać należy, że termin 30 dni liczyć należy od dnia wniesienia zgłoszenia do organu właściwego. W przedmiotowej sprawie pismo zatytułowane "zgłoszenie" z dnia [...] kwietnia 2013 r. zostało wysłanie nie dość, że do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, to również już po dokonaniu kontroli przez inspektorów nadzoru budowlanego w dniu [...] kwietnia 2014 r. Z protokołu kontroli jak i z pisma uczestników postępowanie jednoznacznie wynika, że prace rozpoczęto przed wysłaniem pisma zatytułowanego "zgłoszeniem" do organu.
Zatem stwierdzić należy, że strona przystąpiła do prac remontowych nie tylko przed upływem 30 dniowego terminu na wniesienie sprzeciwy ale przede wszystkim przed dokonaniem zgłoszenia.
Na gruncie niniejszej sprawy należy pamiętać, że aby można było mówić, iż zgłoszenie było skuteczne, musi być ono dokonane przed rozpoczęciem inwestycji, której dotyczy, a nadto może dotyczyć wyłącznie inwestycji, której budowa wymaga tylko zgłoszenia a nie uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. W przeciwnym wypadku takie zgłoszenie jest jedynie próbą obejścia prawa. Czynność faktyczno-prawna dokonana w sytuacji nieprzewidzianej w przepisach prawa jest bowiem czynnością faktyczną a nie prawną i nie wywołuje oczekiwanych skutków prawnych, a może jedynie narazić zgłaszającego na dodatkowe konsekwencje prawne, jeżeli taką czynnością naruszono inne przepisy prawa (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2004r. sygn. akt IV SA 1844/03 - LEK nr 164723).
W tym miejscu wskazać należy, iż bez względu na uznanie czy mieliśmy do czynienia z remontem czy też również z częściowa przebudową wskazać należy, że w obu przypadkach organ uprawniony był do wszczęcia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 50-51 Prawa budowlanego.
Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1418/10, iż do robót budowlanych stanowiących przebudowę oraz remont, wykonanych bez pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, nie mają zastosowanie przepisy art. 48 i 49b Prawa budowlanego.
Zatem w przypadku przebudowy i remontu zastosowanie znajduje wyłącznie art. 50 Prawa budowlanego.
Odnosząc się natomiast do twierdzenia, iż roboty budowlane zostały już wykonane wskazać należy, że dokumentacja znajdująca się w aktach niniejszej sprawy wskazuje, że w dniu wydawania przez organ I instancji postanowienia o wstrzymaniu wykonania robót budowlanych roboty te były prowadzone. Zatem zaistniała przesłanka do wydania takiego postanowienia. Fakt późniejszego kontynuowania prac pomimo wydania postanowienia nie może mieć wpływu na ocenę jego prawidłowości.
Za niezasadne Sąd uznał również twierdzenia strony, iż w lokalu wykonywane były wyłącznie prace badawcze, konserwacyjne, zabezpieczające oraz przygotowawcze do wykonania remontu. Z powyższym twierdzeniem nie można się zgodzić. Powyższemu twierdzeniu przeczy dokumentacja zgromadzona przez organ, a częściowo nadesłana przez samą stronę skarżącą. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że na zdjęciach wykonanych przez rzeczoznawcę widoczna jest posadzka. Natomiast na zdjęciach wykonanych zarówno przez uczestników jak i organ posadzka ta została całkowicie usunięta. Ponadto na gruncie niniejszej sprawy należy mieć na uwadze, że oprócz skucia posadzki strona zgodnie z zaleceniem rzeczoznawcy miała usunąć 5 cm gruntu. Ponadto z dokumentu, na który powołuje się skarżący wynika, iż nowa posadzka miała się składać z styropianu podłogowego gr. 5 cm, foli izolacyjnej budowlanej, posadzki betonowej grubości 5 cm zbrojona siatką 3 cm o oczkach 5 x 5 cm, beton B30, warstwy podłogowej.
Zatem mając na uwadze treść powołanych na wstępie przepisów, a także okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzonego materiału oraz przebiegu postępowania należy uznać, że zaskarżone oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji odpowiadają prawu. Oba kontrolowane akty zostały wydane przez organy właściwe do rozpatrzenia sprawy, w niezawierającym istotnych wad procesowych postępowaniu, spełniają w szczególności wymogi wynikające z art. 7, 77 § 1, 80 oraz art. 107 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267 )
W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity DZ. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) skargi oddalił.