II SA/Sz 1472/13

Uzasadnienie

W dniu [...] Spółka A. zwróciła się do Wójta Gminy o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia "", polegającego na budowie fermy trzody chlewnej z biogazownią rolniczą na działce ewidencyjnej nr [...].

Decyzją z dnia [...] wydaną w oparciu o przepis art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), art. 66, art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, art. 75 ust. 1 pkt. 4, art. 77 ust. 1. pkt 1, art. 78 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust 1 pkt 1, 2, 3, art 85 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.), § 2 ust. 1 pkt 51 oraz § 3 ust. 1, pkt 80 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213, poz. 1397), Wójt Gminy po rozpatrzeniu wniosku Spółki A., odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań na realizację wyżej wskazanego przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu decyzji Wójt przedstawił przebieg postępowania w sprawie wskazując, że w dniu 7 stycznia 2013 r. w związku z art. 77 ust. 1 pkt 1 i art. 78 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko zwrócił się do Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o uzgodnienie warunków realizacji przedsięwzięcia oraz do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o opinię w sprawie planowanego przedsięwzięcia.

Projektowana inwestycja obejmować miała budowę dwóch instalacji, tj.:

fermy tuczu trzody chlewnej, wyposażonej w budynków inwentarskich, w których urządzonych zostanie [...] stanowisk dla tuczników,

biogazowni rolniczej wytwarzającej paliwo gazowe (biogaz) w procesie fermentacji metanowej z gnojowicy powstającej na fermie, surowców rolniczych, produktów ubocznych rolnictwa, produktów ubocznych lub pozostałości z przetwórstwa produktów pochodzenia rolniczego lub biomasy leśnej. Podstawowym surowcem roślinnym będzie kiszonka kukurydziana. Wytwarzany biogaz będzie wykorzystywany do wytwarzania energii w agregacie prądowo-cieplnym o nominalnej mocy elektrycznej [...] i mocy cieplnej [...]. Masa pofermentacyjna będzie wykorzystywana jako nawóz organiczny na gruntach rolnych użytkowanych przez inwestora w okolicy planowanej lokalizacji przedsięwzięcia.

Instalacja fermy trzody chlewnej obejmować ma budowę siedmiu budynków inwentarskich (). Chlewnie będą w pełni przygotowane i wyposażone dla prowadzenia tuczu świń, zgodnie z przepisami o dobrostanie zwierząt gospodarskich. Przewidywana ilość urządzonych w chlewniach stanowisk dla tuczników wynosić będzie łącznie [...] sztuk. Każda z chlewni podzielona będzie na dwie sekcje. W każdej sekcji będzie po [...] stanowisk dla tuczników, rozmieszczonych w kojcach grupowych (po stanowisk). W każdym kojcu zainstalowane zostaną karmniki i poidła. Podłogi w chlewniach będą wykonane z rusztów betonowych, a pod podłogami znajdą się wanny gnojownicowe o łącznej pojemności [...].

W projektowanych chlewniach przewiduje się wymuszoną wentylację z automatycznym sterowaniem intensywności wymiany powietrza w zależności od temperatury w sekcji. Zastosowane zostaną wentylatory dachowe wyciągowe z silnikami o płynnej regulacji obrotów. Instalacje wentylacyjne pracować będą w sposób ciągły. Nawiewy umieszczone w ścianach bocznych będą posiadać klapy zamykające z automatycznym sterowaniem uchyłu klap.

Budynki inwentarskie będą połączone łącznikiem komunikacyjnym z dwoma rampami, tj. dla dostawy warchlaków i dla odbioru tuczników. Spływ odchodów i wód opadowych z ramp będzie następował wpustem do kanału gnojowego budynków.

Analizowana ferma będzie wyposażona w magazyn pasz złożony z cylindrycznych silosów stalowych o pojemności każdy. Silosy zostaną posadowione na wspólnej płycie fundamentowej o powierzchni ok. [...]. Pasza z silosów transportowana będzie do poszczególnych kojców w chlewniach systemem paszociągów ślimakowych.

Obok chlewni przewidziano posadowienie odrębnego budynku socjalno-magazynowego z tzw. śluzą sanitarną dla pracowników obsługi zwierząt, pomieszczeniami gospodarczymi i magazynowymi. Ponieważ nie przewiduje się budowy kanalizacji deszczowej, wody opadowe z budynków będą odprowadzane bezpośrednio na grunt na terenie działki.

W ramach przedmiotowej inwestycji przewiduje się także budowę kompletnej biogazowni rolniczej wykorzystującej wytwarzany biogaz do produkcji energii (moc elektryczna do i moc cieplna do).

Podstawowe elementy biogazowni przewidywane w ramach budowy to: plac magazynowy komponentów stałych, zbiornik wstępny, system przygotowania, mieszania i dozowania komponentów, dwa zbiorniki fermentacyjne, system oczyszczania biogazu, budynek techniczny, w którym znajdować się będzie agregat kogeneracyjny i kocioł grzewczy oraz aparatura kontrolno-pomiarowa i zaplecze socjalno-sanitarne biogazowni, zestaw chłodnic wentylatorowych, przepompownie,

studnie zbiorcze, system separacji masy pofermentacyjnej, , ziemny zbiornik na masę pofermentacyjną o pojemności [...], wraz z przepompowniami i punktem nalewczym cystern.

Ponadto, projektowana inwestycja obejmować będzie budowę obiektów towarzyszących i pomocniczych oraz infrastrukturę podziemną i nadziemną, place, drogi zakładowe, ogrodzenia, w tym: budowę ujęcia wód podziemnych (studnia wiercona) wraz z hydrofornią -wariant na wypadek braku możliwości zakupu wody z istniejącego ujęcia w, budowę zakładowej drogi dojazdowej - przebieg na działkach [...] - jako równoległa droga gruntowa do istniejącej drogi brukowej, przy której rośnie szpaler cennych lip, odsunięta poza zasięg koron i systemów korzeniowych, budowę zakładowych dróg wewnętrznych oraz placów postojowo-manewrowych na działce [...], drogi i place utwardzone, przepuszczalne, budowę infrastruktury: wodno-kanalizacyjnej z szambami, elektroenergetycznej łącznie ze stacją transformatorową i oświetleniem terenu oraz przyłączy centralnego ogrzewania, na terenie fermy.

Zadaniem planowanej biogazowni będzie produkcja biogazu rolniczego, składającego się głównie z metanu i dwutlenku węgla, a następnie wytwarzanie energii elektrycznej i cieplnej w wyniku jego spalania. Podstawowym surowcem poddawanym procesowi fermentacji będzie gnojowica trzody chlewnej wymieszana z kiszonką z kukurydzy. Do wytworzenia tej mieszaniny kierowane będą odcieki z placu magazynowego surowców stałych (z wodą opadową z tego placu), uzupełniane w razie potrzeby recyrkulatem, tj. masą pofermentacyjną pobieraną z komór fermentacyjnych. W przypadku niedoboru kiszonki z kukurydzy, stosowane będą inne komponenty uzupełniające: kiszonka z traw, słoma oraz produkty i półprodukty lub pozostałości z produkcji drzewnej, roślinnej, spożywczej i produkcji pasz uzupełnione frakcją stałą odseparowaną z masy pofermentacyjnej.

Po produkcji biogazu pozostanie masa pofermentacyjna, która będzie wykorzystywana na cele nawozowe. Z masy pofermentacyjnej będzie odseparowywana frakcja stała (ok. 5 %), co zabezpieczy przed sedymentacją i zatykaniem urządzeń przeznaczonych do wykładania nawozów ciekłych na polach. Frakcja stała również będzie wykładana na pola przez roztrząsanie (podobnie jak obornik).

Biogazownią rolnicza będzie instalacją pracującą w sposób ciągły cały rok, przez pełną dobę. Poszczególne urządzenia biogazowni wymagają przerw serwisowych, dlatego przewiduje się, że agregat prądowo-cieplny będzie pracował około [...] godzin/rok, co daje jego wykorzystanie w ok. 90% w skali roku, natomiast maksymalny czas pracy kotła grzewczego przewidziano na 10% czasu w roku, tj. max ok [...] h/rok.

Proces fermentacji prowadzony będzie w dwóch zbiornikach o pojemności [...] m3 każdy. Wykonane zostaną jako zbiorniki żelbetowe przykryte elastyczną folią PCV lub PE. Zbiorniki będą posiadały system mieszania oraz wewnętrzny lub zewnętrzny system ciepła technologicznego. Ciśnienie robocze w tych reaktorach będzie wynosić średnio około 4 mbar. Zbiorniki będą wyposażone w zawory bezpieczeństwa o trochę wyższym ciśnieniu pracy.

Powstający w procesie fermentacji biogaz będzie zawierał 50-M34% metanu, resztę będzie stanowił głównie CO2. Będzie też zanieczyszczony gazowymi związkami siarki. Gazy zbierające się pod przekryciem zbiorników będą przepływały do systemu oczyszczania biogazu, w którym będzie prowadzony proces odsiarczania. W zbiornikach fermentacyjnych powstanie płynna masa pofermentacyjna w łącznej ilości ok. [...] t/rok. Wyczerpana masa pofermentacyjna ze zbiorników fermentacyjnych będzie w niewielkiej części zawracana jako recyrkulat do systemu przygotowania, dozowania i mieszania komponentów, a w większości odpompowywana do systemu separacji.

Gospodarka masą pofermentacyjną w projektowanej biogazowni Czaple będzie prowadzona, jak w innych biogazowniach prowadzonych przez inwestora.

Organ I instancji podał dalej, że z uwagi na fakt, iż wylewanie masy pofermentacyjnej na pola może wiązać się z powstającą uciążliwością zapachową, Wydział Spraw Terenowych Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska nałożył na inwestora obowiązek iniekcji masy pofermentacyjnej na pola metodą doglebową z natychmiastowym przyoraniem (wymieszaniem z glebą), bądź metodą podpowierzchniową. Taki sposób wykładania masy pofermentacyjnej ma nie oddziaływać negatywnie na środowisko wodne (wody gruntowe i podziemne) oraz powierzchnię ziemi, a także ma nie być uciążliwy zapachowo dla mieszkańców miejscowości położonych w pobliżu nawożonych pól. Ponadto z informacji zawartych w uzupełnieniu do raportu wynika, że w ramach przedmiotowej inwestycji przewiduje się przetwarzanie całości wytwarzanej gnojowicy w biogazowni, tym samym pola będą nawożone masą pofermentacyjną.

Powstające ścieki bytowo-gospodarcze na terenie fermy będą odprowadzane z budynku socjalno-magazynowego oraz z pomieszczeń socjalnych budynku technicznego biogazowni. Ścieki te będą powstawać w węzłach sanitarnych wyposażonych w natryski, umywalki i wc oraz pomieszczenia przygotowywania posiłków. Ilość powstających ścieków odpowiadać będzie w przybliżeniu ilości zużytej wody na cele socjalne. Ścieki gromadzone będą w 2 odrębnych bezodpływowych zbiornikach V=20 m i V=15 m , a po ich napełnieniu wywożone do oczyszczalni ścieków, na podstawie umowy zawartej z operatorem oczyszczalni.

Wody opadowe z utwardzonych powierzchni wewnętrznych dróg komunikacyjnych i placów manewrowych oraz niezanieczyszczone wody deszczowe z połaci dachowych będą odprowadzane powierzchniowo do gruntu. Wody opadowe odprowadzane z terenu projektowanego przedsięwzięcia będą niosły ze sobą znikomy ładunek zanieczyszczeń, co wynika z lokalizacji na obszarze wykorzystywanym rolniczo oddalonym od ośrodków przemysłowych i dróg o znaczącym nasileniu ruchu.

Wójt Gminy wskazał, że działka nr [...], na której projektowana jest przedmiotowa inwestycja, leży w odległości [...] m na południe od zabudowań miejscowości Z., przy publicznej drodze gminnej do miejscowości C. Sąsiadujące działki są gruntami rolnymi, na których aktualnie prowadzone są uprawy zbóż, a od zachodu znajduje się działka z fragmentem lasu gospodarczego. Obok od południowego-wschodu, za pasem wysokich drzew znajduje się teren dawnego lotniska wojskowego, obecnie użytkowanego przez Powiat K., Stowarzyszenie Gmin i Powiatów Pomorza Środkowego oraz Aeroklub K. w celu reaktywacji lotniska cywilnego.

W bezpośrednim sąsiedztwie projektowanej inwestycji położone są działki o numerach:

- od wschodu działka nr [...] - droga gminna, dalej działka rolna nr [...] o długości [...] km,

- od północy - działka rolna nr [...] o szerokości [...] m, dalej droga wojewódzka nr [...] i zabudowania Z.,

- od zachodu i południa - działka nr [...] fragment lasu o szerokości [...] m, a za nim działki rolne,

-od południowego wschodu - działka nr [...], wąski pas lasu osłaniający teren lotniska, obecnie o statusie lądowiska.

Z uzasadnienia decyzji wynika dalej, że w dniu [...] r. wywieszone zostało obwieszczenie znak: [...] z dnia 7 stycznia 2013 r. w Urzędzie Gminy na tablicy ogłoszeń. Obwieszczenie zostało wywieszone w: Urzędzie Miejskim w T. w dniu 11 stycznia 2013 r., Urzędzie Gminy w dniu 9 stycznia 2013 r., sołectwie Z. w dniu 9 stycznia 2013 r., sołectwie K. dnia 11 stycznia 2013 r. Ponadto w dniu 11 stycznia 2013 r. obwieszczenie zostało podane do publicznej wiadomości w BIP Urzędu Gminy .

Obwieszczenie zdjęto z tablic ogłoszeniowych: dnia 31 stycznia 2013 r. w Urzędzie Gminy , dnia 15 lutego 2013 r. w sołectwie Z., dnia 1 lutego 2013 r. w sołectwie K., w dniu 4 lutego 2013 r. w Urzędzie Miejskim w T., w dniu 31 stycznia 2013 r. w Urzędzie Gminy.

Postanowieniem z dnia 7 lutego 2013 r., znak:[...] do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie dopuszczono Stowarzyszenie Na Rzecz Rozwoju Gminy z siedzibą w N.

Negatywne stanowisko wobec lokalizacji zabudowań inwentarskich oraz biogazowi mieszkańcy wyrazili w czasie XXVI Sesji Rady Gminy w dniu 31 stycznia 2013 r. Mieszkańcy zarzucili inwestorowi, że planowana inwestycja będzie zlokalizowana za blisko osiedli ludzkich oraz że istnieje zagrożenie dla podziemnego zbiornika wodnego, z którego zaopatrywane są w wodę liczne miejscowości.

W związku z powyższym Rada Gminy dnia 28 lutego 2013 r. podjęła uchwałę nr XXVII/227/13 w sprawie zajęcia stanowiska co do zamiaru realizacji inwestycji pod nazwą "[...] ", wyrażając negatywne stanowisko, co do zamiaru realizacji przedsięwzięcia.

Postanowieniem z dnia 20 maja 2013 r., znak:[...] Wydział Spraw Terenowych Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska uzgodnił realizację przedsięwzięcia i określił następujące warunki realizacji, eksploatacji lub użytkowania projektowanej inwestycji:

1) na inwestorze spoczywać będzie obowiązek wyegzekwowania od wykonawcy robót ograniczenia emisji hałasu w czasie realizacji inwestycji, poprzez prowadzenie prac jedynie w porze dziennej, tj. od godz. 600 do godz. 2200 oraz poprzez wykorzystywanie sprawnych technicznie maszyn o niskiej emisji dźwięku;

w celu ograniczenia emisji hałasu należy między innymi:

- stosować nowoczesny, odpowiednio wyciszony i sprawny technicznie sprzęt oraz najmniej uciążliwe pod względem akustycznym technologie prowadzenia prac budowlanych,

-wyłączać zbędne, nieużywane w danym momencie urządzenia, maszyny i narzędzia emitujące hałas;

3) wszelkie roboty należy wykonywać zgodnie z obowiązującymi przepisami prawnymi, aktualnymi normami, zasadami sztuki budowlanej ze szczególnym uwzględnieniem prawa budowlanego oraz przepisów bhp;

4) w celu ograniczenia w fazie budowy uciążliwości przejawiającej się wzmożonym zanieczyszczeniem powietrza atmosferycznego, należy między innymi:

- do przewidzianych prac w fazie budowy dopuszczać tylko sprzęt budowlany i środki transportu cechujące się niską emisyjnością zanieczyszczeń do powietrza,

- ograniczać czas pracy silników spalinowych, maszyn budowlanych i samochodów na biegu jałowym,

w przypadku poruszania się pojazdów transportowych i sprzętu po powierzchniach nieutwardzonych, ograniczać prędkość ich jazdy w celu zminimalizowania pylenia wtórnego z tego rodzaju powierzchni,

w przypadku transportu materiałów budowlanych o charakterze pylistym i sypkim, odpowiednio zabezpieczać przewidziane do transportu surowce;

w trakcie realizacji inwestycji, nie naruszać roślinności znajdującej się poza terenem przeznaczonym pod planowaną inwestycję;

masy ziemne powstające w trakcie realizacji przedsięwzięcia w miarę możliwości wykorzystać ponownie, pod warunkiem, że nie przekraczają standardów jakości gleby i ziemi, określonych w przepisach szczegółowych;

należy zastosować filtry spalin w silnikach, ograniczające emisję z energetycznego spalania paliw;

w celu eliminacji substancji mogących powodować zanieczyszczenie zapachowe

należy:

zapewnić szczelność i hermetyczność całej instalacji biogazowej,

magazynować gnojowicę w szczelnych podziemnych zbiornikach;

na terenie projektowanej inwestycji nie stosować otwartych lagun;

należy utwardzić i uszczelnić miejsca posadowienia obiektów biogazowni;

powstające odpady należy selektywnie magazynować oraz przekazywać upoważnionym podmiotom zgodnie z ustawą o odpadach;

w ramach przedmiotowej inwestycji należy gromadzić odpady w sposób uniemożliwiający powstawanie odcieków;

substraty płynne oraz frakcje pofermentacyjne należy gromadzić w nieprzepuszczalnych zbiornikach, posiadających uszczelnione podłoże;

wywożenie i zagospodarowanie frakcji pofermentacyjnej należy prowadzić zgodnie z obowiązującymi przepisami;

należy zastosować szczelinową, rusztową podłogę w chlewniach oraz kanały podpodłogowe,

do odprowadzania gazów emitowanych z chlewni należy zastosować wymuszoną wentylację o dużej intensywności, której zadaniem będzie utrzymanie stałej temperatury w chlewni, która spowoduje rozcieńczenie oraz zwiększenie efektywności rozpraszania emitowanych substancji w powietrzu;

należy utrzymywać budynki inwentarskie w czystości oraz należy zapewniać odpowiednią temperaturę i wilgotność wewnątrz budynków poprzez sprawny system wentylacji mechanicznej;

należy zastosować system oczyszczania biogazu ze związków siarki;

należy wykonać szczelne rurociągi do przesyłu biogazu;

należy wykonać szczelne przykrycia na zbiornikach fermentacyjnych i magazynowych z odprowadzeniem wywiązujących się gazów do gazociągu biogazu surowego;

należy zastosować izolację dźwiękochłonną w pomieszczeniach budynku technicznego;

należy zastosować wibroizolatory na posadowieniach maszyn i urządzeń w budynku technicznym, należy wykonać system monitoringu szczelności odrębnych dla każdej z 3 komór zbiornika magazynowego masy pofermentacyjnej. System powinien składać się z drenażu zainstalowanego w dnie każdej z komór (w przestrzeni pomiędzy dwoma warstwami geomembrany uszczelniającej) i doprowadzonego do studni kontrolnej oddzielnej dla każdej komory;

należy gromadzić ścieki bytowo-gospodarcze w bezodpływowych zbiornikach, a następnie systematycznie wywozić do oczyszczalni ścieków;

należy zabezpieczyć punkty przeładunku przed rozlewami poprzez zastosowanie szczelnej powierzchni oraz wpustów i studzienek umożliwiających zawracanie odcieków do procesu technologicznego, w tym z placu magazynowego substratów;

wody opadowe należy zagospodarować na własnym terenie;

należy wykonać system do szybkiego i niezależnego opróżniania każdego ze zbiorników biogazowni, w przypadku stwierdzenia jego nieszczelności lub innej awarii;

należy wykładać masę pofermentacyjną na polach uprawnych metodą doglebową z natychmiastowym przyoraniem (wymieszaniem z glebą), bądź metodą podpowierzchniową, w celu ograniczenia strat amoniaku i emisji substancji złowonnych na skutek parowania.

Organ uzgadniający nie stwierdził konieczności ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że dalej, że w rejonie planowanej inwestycji nie występują wody powierzchniowe płynące oraz stojące. Najbliższy ciek wodny położony jest na północ, powyżej drogi wojewódzkiej nr [...], w odległości 1 km od granicy działki [...] . Jest to rów zbierający wody opadowe z sąsiednich pól i łąk okresowo wypełniony wodą. Pomiędzy S. i P. rozciąga się Główny Zbiornik Wód Podziemnych nr [...] o szacunkowych zasobach [...] tys.m3/dobę na głębokości 10 - 50 m. Zbiornik leży na północ od Z., tym samym planowane przedsięwzięcie leży poza jego zasięgiem.

Przedmiotowa inwestycja zlokalizowana jest poza granicami obszarów objętych programem Natura 2000. Najbliższy obszar tak sklasyfikowany, to potencjalny specjalny obszar ochrony siedlisk pn. [...] zatwierdzony jako obszar mający znaczenie dla Wspólnoty, zgodnie z decyzją Komisji Europejskiej 2011/64/EU z dnia 10 stycznia 2011 r., w sprawie przyjęcia na mocy Dyrektywy Rady 92/43/EWG, czwartego zaktualizowanego wykazu terenów mających znaczenie dla Wspólnoty, składających się na kontynentalny region biogeograficzny (numer aktu notyfikacyjnego K(2010) 9669), zlokalizowany w odległości około 2,3 km.

W związku z powyższym, stwierdzono, że inwestycja ta nie naruszy spójności sieci i integralności obszaru Natura 2000. Ponadto planowana inwestycja nie znajduje się również na terenach objętych formą ochrony przyrody w myśl ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004 r. nr 92, poz. 880 ze zm.). Z waloryzacji przyrodniczej gminy , opracowanej przez Biuro Konserwacji Przyrody , potwierdzonej w waloryzacji przyrodniczej województwa, wynika, że na działce objętej analizą oraz w strefie oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, nie występują stanowiska gatunków chronionych roślin i zwierząt. Teren przeznaczony pod planowane przedsięwzięcie stanowią grunty rolne, użytkowane rolniczo o niskich walorach przyrodniczych.

Po szczegółowym przeanalizowaniu materiałów dotyczących budowy geologicznej, warunków hydrogeologicznych oraz uwzględniając lokalizację przedmiotowego przedsięwzięcia poza obszarami wodno-błotnymi, jak również o płytkim zaleganiu wód podziemnych, obszarami objętymi ochroną, w tym strefami ochronnymi ujęć wód i obszarami ochronnymi zbiorników wód śródlądowych, a także uwzględniając planowane rozwiązania w zakresie gospodarki wodno-ściekowej oraz gospodarki odpadami - nie przewiduje się negatywnego oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko gruntowo-wodne, w tym wody podziemne.

Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika nadto, że Wójt Gminy przesłał Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu prośbę o ponowne wyrażenie stanowiska. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie wydał opinii w przedmiotowej sprawie w terminie, o którym mowa w art. 77 ust. 6, w związku z art. 78 ust. 4 traktuje się jako bez zastrzeżeń.

Następnie w dniu 19 czerwca 2013 r. wywieszone zostało obwieszczenie znak: [...] z dnia 19 czerwca 2013 r. w Urzędzie Gminy na tablicy ogłoszeń. Obwieszczenie zostało wywieszone także na tablicach ogłoszeń w: Urzędzie Miejskim w dniu 27 czerwca 2013 r., Urzędzie Miejskim w T. w dniu 21 czerwca 2013 r., Urzędzie Gminy M. w dniu 21 czerwca 2013 r., sołectwie Z. w dniu 19 czerwca 2013 r., sołectwie K. w dniu 20 czerwca 2013 r. Jednocześnie w dniu 19 czerwca 2013 r. obwieszczenie zostało podane do publicznej wiadomości w BIP Urzędu Gminy . Obwieszczenie zdjęto z tablic ogłoszeniowych dnia 11 lipca 2013 r. w Urzędzie Gminy , dnia 13 lipca 2013 r. w sołectwie Z., dnia 12 lipca 2013 r. w sołectwie K., w dniu 12 lipca 2013 r. w Urzędzie Miejskim w T. i w dniu 15 lipca 2013 r. w Urzędzie Gminy M., w dniu 18 lipca 2013 r. w Urzędzie Miejskim.

Organ I instancji wyjaśnił, że przesłanki wydania decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych i faktycznych. Odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić między innymi w przypadku wystąpienia sprzeczności z innymi niż postanowienia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego przepisami prawa.

Wójt wskazał dalej, że w świetle obowiązujących przepisów większość rodzajów wsadu używanego w biogazowni stanowiącej część planowanej inwestycji będzie się kwalifikować jako odpady o kodzie 02 01 - odpady z rolnictwa, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. nr 112, poz. 1206). Będzie to dotyczyć między innymi odchodów zwierzęcych, a także odpadowej masy roślinnej.

W ocenie organu I instancji, Raport oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia emitującego gazy o wysokim stopniu uciążliwości zapachowej powinien objąć analizą nie tylko to, czy przekroczone zostaną stężenia normatywne, ale także to, czy w określonych warunkach będzie zapewnione dotrzymanie obowiązku przestrzegania standardu jakości środowiska i ochrony wszystkich elementów przyrodniczych we wzajemnym powiązaniu, w tym standardu zapachowej jakości powietrza, o których mowa w art. 82 ustawy Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r. Raport przedstawiony przez Inwestora nie wyjaśnia wbrew obowiązującym standardom, dlaczego objęto nim tylko emisję amoniaku i siarkowodoru, z pominięciem tych odorów, które zidentyfikowano jako emitowane z ferm trzody chlewnej (np. lotne kwasy tłuszczowe; alkohole - indol, skatol, krezol; związki azotu -aminy i merkaptany), dla których dopełnienie ogólnych norm stężeń nie chroni przed uciążliwością zapachową.

Zdaniem Wójta Gminy , Raport przedstawiony przez inwestora nie potwierdza eliminacji uciążliwości przez zapach i hałas prowadzonej przez Inwestora gospodarki odpadami. Zgodnie z art. 16 pkt 2 ustawy o odpadach z dnia 14 grudnia 2012 r. (Dz. U z 2013 r., poz. 21) gospodarkę odpadami należy prowadzić w sposób zapewniający ochronę życia i zdrowia ludzi oraz środowiska, w szczególności, gospodarka odpadami nie może:

powodować zagrożenia dla wody, powietrza, gleby, roślin lub zwierząt;

powodować uciążliwości przez hałas lub zapach;

wywoływać niekorzystnych skutków dla terenów wiejskich lub miejsc o szczególnym znaczeniu, w tym kulturowym i przyrodniczym.

W ocenie organu I instancji, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza, że gospodarowanie odpadami powstałymi w planowanej inwestycji może powodować uciążliwości, tj. hałas lub zapach. Kierując się zasadą przezorności, stanowiącą zasadę prawa unijnego (art. 191 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (TFUE), należy wszelkie prawdopodobieństwa wystąpienia negatywnych skutków traktować tak, jak pewność ich wystąpienia.

Organ podkreślił również, że zasada przezorności zobowiązuje instytucję lub osobę, która zamierza podjąć określone działania do udowodnienia, że jej działalność nie spowoduje zagrożenia dla środowiska. W przypadku, gdy wykazanie braku zagrożenia dla środowiska nie jest możliwe, konieczne jest podjęcie działań chroniących środowisko. Kierując się zasadą przezorności wątpliwość, czy dane negatywne oddziaływanie należy uznać za znaczące, czy za nieznaczące, rozstrzygnąć należy na korzyść środowiska, przyjmując, że będzie ono znaczące.

Mając powyższe na uwadze, Wójt Gminy wskazał, że Raport stanowiący dowód w sprawie nie zawiera stosownych analiz dotyczących eliminacji uciążliwości przez zapach i hałas planowanej przez inwestora gospodarki wszystkimi wytwarzanymi odpadami oraz analiz w zakresie utraty atrakcyjności turystycznej miejscowości Zegrze Pomorskie oraz okolic, a także związanych z tym strat materialnych jej mieszkańców. Tym samym organ ten uznał, że w tym zakresie planowana inwestycja stanowi zagrożenie dla środowiska.

Podsumowując, organ ten stwierdził, że przedmiotowa inwestycja jest zlokalizowana w bliskim sąsiedztwie zwartej zabudowy mieszkaniowej oraz terenów turystyczno - wypoczynkowych i ujęcia wody pitnej. Z uwagi na rodzaj, charakter i zakres inwestycji mieszkańcy Z. i sąsiednich miejscowości, będą narażeni na wszelkie uciążliwości związane z jej funkcjonowaniem (odory, hałas itp.), co narusza zasady współżycia społecznego. Projektowana inwestycja stanowi zagrożenie ryzykiem zdrowotnym, ekologicznym, a także jest ingerencją w środowisko społeczno - przyrodnicze.

Na powyższą decyzję "P. w dniu 16 sierpnia 2013 r. złożyła odwołanie. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie, co do istoty sprawy oraz o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności z uwagi na wyjątkowo ważny interes strony.

W ocenie Spółki nie zaistniały warunki do odmowy zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, bowiem:

-organ I instancji nie stwierdził niezgodności planowanego przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (dla terenu objętego inwestycją brak jest planu);

- planowane przedsięwzięcie otrzymało uzgodnienie z Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska (postanowienie z dnia 20 maja 2013 r., znak [...]). Ponadto Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny mimo dwukrotnych zapytań przez Gminę nie wydał opinii w przedmiotowej sprawie w terminie, o którym mowa w art. 77 ust. 6, w związku z art. 78 ust. 4 traktuje się niezajęcie stanowiska, jako stanowisko bez zastrzeżeń;

- w toku postępowania organ I instancji nie zaproponował inwestorowi żadnego wariantu alternatywnego inwestycji;

- stwierdzono, że inwestycja ta nie naruszy spójności i integralności obszaru Natura 2000;

- z postanowienia Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska wynika, że nie przewiduje się, aby przedmiotowe przedsięwzięcie mogło spowodować nieosiągnięcia celów określonych w planie gospodarowania wodami na obszarze dorzecza O.

Spółka przywołała dalej treść art. .2 pkt 6 ustawy o odpadach, wskazując, że powstałą na fermie biomasę roślinną zamierzała poddawać fermentacji w projektowanej biogazowni rolniczej bez dodatku jakichkolwiek odpadów. Wyjaśniła, że w rozumieniu ustawy o odpadach biogazownie tego typu podlegają przepisom Rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 i posiadają status biogazowni rolniczych i działalności nadzorowanej, a jako takie są regularnie kontrolowane przez Inspekcje Weterynaryjne, zatem są wyłączone spod jurysdykcji przepisów związanych z gospodarką odpadami.

W ocenie odwołującej się, organ w sposób dowolny, niezgodny z wnioskiem i obowiązującym prawem zakwalifikował surowce, tj. odchody zwierzęce (gnojowicę), kiszonkę z traw, słomę i inne surowce, jako odpady mieszczące się w grupie 0201 - odpady z rolnictwa i na tej podstawie dokonał kwalifikacji instalacji i wywodził brak spełniania przez nią kryteriów wynikających z art. 16 punkt 2 ustawy o odpadach.

Ponadto, organ I instancji niezgodnie z przedstawianymi przez Spółkę informacjami zawartymi w raporcie oddziaływania na środowisko ( uzupełnionym w dniu 27.02.2013 r. i 18.04.2013 r.) stwierdził, że planowane przedsięwzięcie nie spełnia standardów dotyczących hałasu. Analiza oddziaływania przedsięwzięcia na akustyczną jakość środowiska została w sposób szczegółowy przedstawiona, tj.: opisowo, obliczeniowo i poprzez przywołanie danych ze sprawozdań z rzeczywistych pomiarów hałasu z porównywalnych ferm i biogazowni zarządzanych przez inwestora. Zdaniem strony, na łamach raportu i późniejszych wyjaśnień udowodniono, wbrew temu co sugeruje organ, że planowane przedsięwzięcie nie będzie oddziaływało w sposób negatywny na obszary objęte ochroną akustyczną, dla której ustanowione są dopuszczalne wielkości emisji hałasu.

Spółka wskazała dalej, że zarówno w Polsce, jak i w większości krajów UE nie istnieją "standardy zapachowej jakości powietrza". Nie przeprowadzała zatem wprost tego typu analiz, ponieważ nie mogła się odnieść do "nieistniejących standardów", o czym organ powinien wiedzieć z urzędu. Natomiast w załączonym do wniosku raporcie i w toku postępowania przedstawiła analizę wpływu planowanej inwestycji na jakość powietrza (w tym pośrednio na jego jakość zapachową).

Strona odwołująca podkreśliła, że całe przedsięwzięcie nie narusza praw osób trzecich, realizacja inwestycji jest planowana na gruntach rolnych, do których tytuł prawny w tym zakresie posiada inwestor, przedsięwzięcie zlokalizowane jest z dala od siedzib ludzkich. Organ nie przedstawił obiektywnych dowodów faktycznych i prawnych uwiarygadniających, że inwestycja ta spowoduje straty materialne mieszkańców.

W świetle powyższego, zdaniem Spółki, Wójt Gminy prowadząc postępowanie, naruszył przepisy:

- art. 107 § 1 K.p.a. – poprzez nie wskazanie podstawy prawnej, na podstawie której nastąpiła odmowa jej wydania decyzji;

- art. 85 ust. 2 ustawy o ocenach - poprzez nie ustosunkowanie się do zgłoszonych uwag i protestów mieszkańców oraz nie wskazanie, które uwagi organ uznał, jako zasadne, a które uznał jako niezasadne;

- art. 6 K.p.a. - poprzez nie zastosowanie aktualnych przepisów ustawy o odpadach;

-art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a. - poprzez tendencyjne rozpoznanie całego materiału dowodowego w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do wydania niezgodnej z prawem decyzji.

Od decyzji Wójta Gminy z dnia 30 lipca 2013 r., oprócz wnioskodawcy, tj. Spółki A.., odwołała się również Spółka B., na gruntach której planowana jest lokalizacja przedmiotowego przedsięwzięcia, a której udziałowcem jest P.

W odwołaniu, wniesionym do organu I instancji w dniu 19 sierpnia 2013 r., Spółka wskazała, że prowadzi swoją działalność gospodarczą w Z. , zarejestrowaną w KRS pod nr [...] i jest właścicielem nieruchomości rolnych w Gminie , na których P. ma zamiar wybudować fermę z biogazownią.

Zdaniem Spółki B. organ I instancji nie wziął pod uwagę jej słusznego interesu w sprawie jako właściciela nieruchomości rolnych, który ma prawo dążyć do podniesienia wartości rynkowej nieruchomości poprzez inwestycje i realizowanie dochodów z tej ziemi.

Decyzji tej Spółka zarzuciła naruszenie art. 7, art. 20, art. 21 i art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 140 K.c. w związku z art. 417 § 1, art. 417¹ § 3 K.c. oraz art. 8 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

Dodatkowo Spółka stwierdziła, że odmowne stanowisko Gminy na skutek protestów lokalnej społeczności jest asekuracyjne, a przywołanie w decyzji wyników kontroli Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska Delegatura, nie ma znaczenia dla merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy planowanej inwestycji i wykorzystane zostało do wydania decyzji negatywnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 października 2013 r., nr [...] (po rozpoznaniu odwołania P.) oraz decyzją z dnia 8 listopada 2013 r., nr [...] (po rozpoznaniu odwołania Spółki B.), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267) oraz art. 33-38, art. 59 ust.1 pkt 2, art. 95 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. nr 199, poz. 1227 ze zm.) - podzieliło stanowisko organu i instancji i utrzymało w mocy jego decyzję.

Uzasadniając powyższe decyzje, Kolegium opisało przebieg postępowania przez organem I instancji i wskazało, że Wójt Gminy , w sytuacji podjęcia przez Radę Gminy (organ stanowiący) uchwały z dnia 28 lutego 2013r., nr XXVII/227/13 o negatywnym stanowisku co do realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia związanego z budową fermy tuczu trzody chlewnej na skalę przemysłową, nie mógł podjąć decyzji pozytywnej dla wnioskodawcy, gdyż tym samym sprzeciwił by się organowi stanowiącemu nie tylko politykę przestrzenną na terenie Gminy , ale także w zakresie ochrony środowiska i ochrony zdrowia.

Zdaniem Kolegium, istotne jest też w tej sprawie to, że kompetencje w zakresie kształtowania polityki przestrzennej Gminy i kierunków jej rozwoju należą wyłącznie do Rady Gminy (art.3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), tak wiec wójt jako organ wykonawczy, politykę tę obowiązany jest realizować przy wykonywaniu swoich obowiązków.

W ocenie organu odwoławczego, nie bez znaczenia też pozostaje fakt, że podjęcie uchwały przez Radę Gminy wynikało z konsultacji społecznych z mieszkańcami sołectwa Z. i sołectw ościennych, w tym z sąsiednich gmin M. i T.. Społeczność lokalna podjęła na szeroką skalę inicjatywę dla powstrzymania realizacji wnioskowanego przez Spółkę przedsięwzięcia, przedstawiając powody, które należy uznać za ważne dla mieszkańców gminy, a i tym samym dla Gminy , a mianowicie: rozwój turystyki związany ze znajdującymi się tu ciekawymi przyrodniczo obszarami o szczególnych walorach rekreacyjno-wypoczynkowych, jak jeziora, rzeki i lasy. Takiemu rozwojowi tych terenów, w ocenie społeczności i organów gminy - sprzeciwiać się będzie budowa fermy tuczu na skalę przemysłową. Kwestią istotną jest również okoliczność, że rozsączana na polach uprawnych substancja ciekła, jako pozostałość po fermentacji gnojowicy w instalacji planowanej biogazowi, generować będzie emisję związków odorotwórczych, co potwierdza praktyka w zrealizowanych tego typu obiektach w tym regionie.

Kolegium stanęło na stanowisku, że oba organy gminne: Rada Gminy - jako organ uchwałodawczy i Wójt Gminy - jako organ wykonawczy, nie mogą tracić z pola widzenia uprawnień mieszkańców tej Gminy, wynikających z chronionych konstytucyjnie ich praw własności i zamierzonego wykorzystywania tej własności w celach rekreacyjno-wypoczynkowych, który to cel zapisano w studium uwarunkowań i polityki przestrzennej, uchwalonym przez Radę Gminy . Realizacja natomiast przedmiotowego przedsięwzięcia wnioskowanego przez Spółkę A.., praktycznie zastopuje możliwości określonego rozwoju Gminy i gmin ościennych, tj. [...] w kierunku rekreacyjno-wypoczynkowym, gdyż obszar obecnie uprawianych rolniczo gruntów przez Spółkę B. , wynosi ok. [...] ha.

W świetle powyższego, Kolegium podzieliło pogląd Wójta Gminy , który wydając rozstrzygnięcie dotyczące przedmiotu sprawy, po dokonaniu wszystkich czynności ustawowo wymaganych przepisami ustawy o uioś, dokonał rzetelnej analizy stanu faktycznego sprawy i miał na uwadze, że swoboda zabudowy oraz swoboda działalności gospodarczej nie może być posunięta tak daleko, by skutkowało to brakiem, bądź istotnym ograniczeniem możliwości rozwoju Gminy, zważywszy, że możliwość tego rozwoju, tak jak prawo własności, są wartościami, które podlegają prawnej ochronie i które należy w związku z tym także brać pod uwagę wydając rozstrzygnięcie w oparciu o 80 ust. 1 pkt 3 ustawy o uioś.

Na opisaną powyżej decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 października 2013 r., nr [...]Spółka A. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (zarejestrowaną pod sygnaturą akt II SA/Sz 1472/13).

Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła rażące naruszenie:

1. art. 7 Konstytucji RP, art. 6 K.p.a. oraz art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., nr 79, poz. 856 ze zm.) poprzez oparcie rozstrzygnięcia na podstawie uchwały Rady Gminy nr XXVII/227/13 z dnia 28 lutego 2013 r. w sprawie zajęcia stanowiska co do zamiaru realizacji inwestycji pod nazwą [...] ", zamiast działać w tej sprawie na podstawie przepisów prawa materialnego mającego zastosowanie w sprawie, którymi są: ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213 poz. 1397 ze zm.);

2. art.7-9 i art.11 K.p.a. poprzez:

a) naruszenie zasady praworządności, niepodjęcie - mimo wniosku strony zawartego w odwołaniu - jakichkolwiek czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, zaniedbanie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz niewyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi organ II instancji kierował się przy załatwieniu sprawy, gdyż zawarte w skarżonej decyzji uzasadnienie uznać należy za nieistniejące, oraz art. 77, 80 i 81 K.p.a. poprzez:

b) uznanie za nieudowodnione okoliczności faktycznych - uznane za takie przez organ I instancji oraz

c) pominięcie okoliczności, że organ I instancji w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego zaniedbał wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy (zwłaszcza dotyczących rzekomych braków raportu o oddziaływaniu na środowisko), przez co nie rozpatrzył całego materiału dowodowego, a uzasadniając swoją decyzję nie podał stronie przyczyn, z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej wskazanym przez stronę skarżącą dowodom oraz

d) mimo przeprowadzenia postępowania dowodowego, które pozwoliło na skuteczne określenie środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, organ odmówił określenia środowiskowych uwarunkowań, a także naruszenie przepisu art. 85 ust. 2 pkt 1 b ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, bowiem w uzasadnieniu decyzji nie zawarto informacji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

e) oparcie swego stanowiska na pozaprawnych okolicznościach dotyczących protestów mieszkańców, które w aktualnym stanie prawnym nie są podstawą odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia oraz

f) pominięcie w sprawie postanowienia uzgadniającego Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wydanego w trybie art. 77 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 4 ww. ustawy, determinującego kształt decyzji kończącej postępowanie i wiążącego organ wydający decyzję, w którym organ ten pozytywnie uzgodnił planowane przedsięwzięcie, precyzyjnie wskazując warunki środowiskowe, które należy spełnić przy jego realizacji, co nie dawało żadnemu z organów prawnej możliwości odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań;

3. art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 K.p.a. poprzez błędne zastosowanie art. 30 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.), w wyniku którego organ II instancji uznał, że Wójt Gminy był związany i zobowiązany do bezwzględnej realizacji uchwały nr XXVII/227/13 Rady Gminy z dnia 28 lutego 2013 r. w sprawie zajęcia stanowiska co do zamiaru realizacji inwestycji pod nazwą [...]", co - zdaniem SKO - zwalniało go od jakiejkolwiek analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy i musiało przesądzić o negatywnym wyniku postępowania administracyjnego dla strony, gdyż tak sprawę zaopiniowała Rada Gminy w ww. uchwale, podczas gdy uchwała ta została podjęta bez podstawy prawnej i poza zakresem kompetencji Rady Gminy , w związku z czym jest bezwzględnie nieważna ex lege i nie może stanowić podstawy działania organu administracji publicznej w indywidualnej sprawie administracyjnej, co zdaje się zauważać sam Wójt Gminy , a zupełnie uszło to uwagi organowi II instancji; 4. art. 7 Konstytucji RP oraz art 6 K.p.a. poprzez niezastosowanie w sprawie ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w tym art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 73, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 77 ust. 1, art. 82, art. 85, art. 86 oraz art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, które nakazywały organowi I instancji wydać w sprawie skarżącej decyzję pozytywnie ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedmiotowego przedsięwzięcia, w tym miedzy innymi z powodu uzyskania przez skarżącego w trakcie postępowania przed organem I instancji uzgodnień dotyczących planowanej inwestycji, które dla organu ex definitio mają charakter wiążący; 5. art. 107 § 1 K.p.a., poprzez pominięcie tego, że organ I instancji, a w konsekwencji także organ II instancji, utrzymując w mocy decyzję Wójta Gminy nie podał podstawy prawnej uzasadniającej odmowę ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia, podczas gdy odmowa tego ustalenia może zostać dokonana w oparciu o ograniczony katalog przesłanek, nie zaś o uznanie administracyjne - odnosząc się do wydania decyzji środowiskowej, nie wskazano podstawy prawnej, na mocy której nastąpiła odmowa jej wydania;

6. art. 139 kodeksu postępowania administracyjnego - organ lI instancji zupełnie zignorował merytoryczną argumentację organu I instancji i zaniechał jej ponownej oceny zgodnie z argumentacją zawartą w odwołaniu skarżącej i oparł swoje rozstrzygnięcie na swoich własnych pozaprawnych, błędnych poglądach i niewłaściwych wnioskach,

7. art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 11 K.p.a., poprzez pominięcie i przemilczenie w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, dlaczego argumentacja P. podana w odwołaniu nie została uwzględniona przy ocenie sprawy, a zwłaszcza w części dotyczącej charakteru prawnego i wpływu na rozstrzygnięcie postanowienia o uzgodnieniu, wydanego w dniu 23 maja 2013 r. przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska, argumentacji Spółki odnoszącej się do nieprawdziwych zarzutów organu I instancji do Raportu oddziaływania na środowisko, pomimo braku takich zarzutów ze strony wyspecjalizowanej w tej płaszczyźnie Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, nie wezwania P. przez organ I instancji do ewentualnego wyjaśnienia kwestii dotyczących Raportu oddziaływania na środowisko, budzących wątpliwości organu I instancji przed wydaniem decyzji negatywnej, czy wreszcie argumentacji Spółki odnośnie do przesłanek, które pozwalają na wydanie decyzji negatywnej, a które nie zostały spełnione.

W związku z powyższym, P. wniosła o:

1) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i o przekazanie sprawy organowi II instancji

do ponownego rozpatrzenia, ewentualnie o

uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia;

zasądzenie na rzecz skarżącej od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych .

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie znajdując podstaw do zmiany stanowiska zajętego w sprawie, wniosło o oddalenie skargi, uznając zarzuty skargi za niezasadne.

Natomiast decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 listopada 2013 r., nr [...] zaskarżona została do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez Spółkę B.

Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła rażące naruszenie:

1) art. 7, art. 20, art. 21, art. 22, art. 31 ust. 3 i art. 64 Konstytucji RP oraz art. 6 K.p.a.;

2) art. 7 - 9 i art. 11 K.p.a., poprzez:

a) naruszenie zasady praworządności, zaniedbanie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz niewyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi organ II instancji kierował się przy załatwieniu sprawy, gdyż zawarte w zaskarżonej decyzji uzasadnienie uznać należy za nieistniejące oraz art. 77, 80 i 81 K.p.a. poprzez:

b) pozbawione podstawy prawnej, oparcie swego stanowiska na pozaprawnych okolicznościach, dotyczących protestów mieszkańców, które w aktualnym stanie prawnym nie są podstawą odmowy określenia środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia oraz

c) pominięcie w sprawie postanowienia uzgadniającego Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska wydanego w trybie art. 77 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i 4 ww. ustawy, determinującego kształt decyzji kończącej postępowanie i wiążącego organ wydający decyzję, w którym organ ten pozytywnie uzgodnił planowane przedsięwzięcie, precyzyjnie wskazując warunki środowiskowe, które należy spełnić przy jego realizacji, co, zdaniem Spółki, nie dawało żadnemu z organów prawnej możliwości odmowy ustalenia środowiskowych uwarunkowań;

3) art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 K.p.a., bowiem uchwała nr XXVII/227/13 Rady Gminy z dnia 28 lutego 2013 r. została podjęta bez podstawy prawnej i poza zakresem kompetencji Rady Gminy , w związku z czym jest bezwzględnie nieważna ex lege i nie może stanowić podstawy działania I organu administracji publicznej w indywidualnej sprawie administracyjnej, co uszło uwadze organowi II instancji;

4) art. 139 K.p.a., bowiem organ II instancji zupełnie zignorował merytoryczną argumentację organu I instancji i zaniechał jej ponownej oceny zgodnie z argumentacją zawartą w odwołaniu skarżącej, a ponadto oparł swoje rozstrzygnięcie na własnych pozaprawnych, błędnych poglądach i niewłaściwych wnioskach;

5) naruszenie art. 140 K.c., poprzez pozbawienie strony czerpania pożytków i dochodów z działalności.

Spółka wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i o przekazanie sprawy organowi II instancji do ponownego rozpatrzenia (ze wskazaniem, że ponownie rozstrzygając sprawę SKO winno uchylić decyzję Wójta Gminy i orzec co do istoty sprawy), ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na powyższą skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Dodatkowo organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja nr [...] została w terminie późniejszym doręczona Spółce B. na jej żądanie, na którą to decyzję Spółka złożyła odrębną skargę (zarejestrowaną pod sygnaturą akt II SA/Sz 1473/13).

Z tych względów Kolegium wniosło o rozpatrzenie skarg spółek A i B. na jednym posiedzeniu, gdyż dotyczą tego samego rozstrzygnięcia.

Na rozprawie w dniu 27 marca 2014 r. Sąd postanowił, na podstawie art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, połączyć do wspólnego rozpoznania oraz wyrokowania sprawę ze skargi P. ze sprawą ze skargi Z. i sprawy te prowadzić pod jedną sygnaturą akt II SA/Sz 1472/13.

Pełnomocnik skarżących poparł obie skargi, a w szczególności zaakcentował rażące naruszenie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, wynikające z całkowitej zmiany uzasadnienia przyczyn odmowy ustalenia warunków, zawartej w uzasadnieniu organu II instancji. Ponadto wniósł o zasądzenie na rzecz skarżących poniesionych kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

I. Co do skargi P.

Skarga ta okazała się zasadna ponieważ zaskarżona decyzja ostateczna narusza prawo, zwłaszcza przepisy postępowania administracyjnego w sposób, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną ostateczną decyzją administracyjną zostało wszczęte i było prowadzone na wniosek inwestora P. o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia polegającego na budowie fermy trzody chlewnej z biogazownią rolniczą złożony stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (dalej ustawa o udostępnieniu informacji o środowisku)

W ramach tego postępowania organ I instancji, stosownie do wymagań art. 61, art. 77 ust. 1 pkt 1 i art. 78 ust. 1 pkt 2 wyżej wskazanej ustawy, przeprowadził ocenę oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, w ramach której uzgodnił warunki jego realizacji z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska oraz uzyskał opinię Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego a także przeprowadził procedurę udziału społeczeństwa tak jak tego wymagają przepisy art. 33, 34, 35, 36-38 tej ustawy.

W wyniku tej oceny Wójt Gminy odmówił ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji wnioskowanego przedsięwzięcia. Przystępując do uzasadnienia tej odmowy Wójt poczynił uwagę natury ogólnej stwierdzając, że przesłanki wydania decyzji o odmowie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia muszą wynikać z konkretnie wskazanych uregulowań prawnych i faktycznych. Odmowa wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach może nastąpić między innymi w przypadku wystąpienia sprzeczności z innymi, niż postanowienia obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, przepisami prawa.

Następnie organ wskazał przesłanki, które w jego ocenie przemawiały za wydaniem decyzji odmownej.

Mianowicie, w ocenie organu I instancji, w świetle obowiązujących przepisów większość rodzajów wsadu używanego w biogazowni stanowiącej część planowanej inwestycji będzie się kwalifikować jako odpady o kodzie 02 01 - odpady z rolnictwa, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. nr 112, poz. 1206). Będzie to dotyczyć między innymi odchodów zwierzęcych, a także odpadowej masy roślinnej. Raport oddziaływania na środowisko przedsięwzięcia emitującego gazy o wysokim stopniu uciążliwości zapachowej powinien objąć analizą nie tylko to, czy przekroczone zostaną stężenia normatywne, ale także to, czy w określonych warunkach będzie zapewnione dotrzymanie obowiązku przestrzegania standardu jakości środowiska i ochrony wszystkich elementów przyrodniczych we wzajemnym powiązaniu, w tym standardu zapachowej jakości powietrza, o których mowa w art. 82 ustawy Prawo ochrony środowiska z dnia 27 kwietnia 2001 r.

W ocenie organu I instancji raport przedstawiony przez Inwestora:

1) nie wyjaśnia, wbrew obowiązującym standardom, dlaczego objęto nim tylko emisję amoniaku i siarkowodoru, z pominięciem tych odorów, które zidentyfikowano jako emitowane z ferm trzody chlewnej (np. lotne kwasy tłuszczowe; alkohole - indol, skatol, krezol; związki azotu -aminy i merkaptany), dla których dopełnienie ogólnych norm stężeń nie chroni przed uciążliwością zapachową;

2) nie potwierdza eliminacji uciążliwości przez zapach i hałas prowadzonej przez Inwestora gospodarki odpadami;

3) nie zawiera stosownych analiz dotyczących eliminacji uciążliwości przez zapach i hałas planowanej przez inwestora gospodarki wszystkimi wytwarzanymi odpadami oraz analiz w zakresie utraty atrakcyjności turystycznej miejscowości Z. oraz okolic, a także związanych z tym strat materialnych jej mieszkańców.

Organ ten stwierdził, że przedmiotowa inwestycja jest zlokalizowana w bliskim sąsiedztwie zwartej zabudowy mieszkaniowej oraz terenów turystyczno - wypoczynkowych i ujęcia wody pitnej. Z uwagi na rodzaj, charakter i zakres inwestycji mieszkańcy Z. i sąsiednich miejscowości, będą narażeni na wszelkie uciążliwości związane z jej funkcjonowaniem (odory, hałas itp.), co narusza zasady współżycia społecznego. Projektowana inwestycja stanowi zagrożenie ryzykiem zdrowotnym, ekologicznym, a także jest ingerencją w środowisko społeczno - przyrodnicze.

Wyżej usystematyzowane przesłanki decyzji odmownej zostały zakwestionowane w odwołaniu wniesionym przez inwestora. Spółka stawiając zarzuty naruszenia wskazanych w odwołaniu przepisów, podniosła w szczególności, powołując się na treść art. 2 pkt 6 ustawy o odpadach, że powstałą na fermie i biomasę roślinną zamierzała poddawać fermentacji w projektowanej biogazowni rolniczej bez dodatku jakichkolwiek odpadów. Wyjaśniła, że w rozumieniu ustawy o odpadach biogazownie tego typu podlegają przepisom Rozporządzenia (WE) nr 1069/2009 i posiadają status biogazowni rolniczych i działalności nadzorowanej, a jako takie są regularnie kontrolowane przez Inspekcje Weterynaryjne, zatem są wyłączone spod jurysdykcji przepisów związanych z gospodarką odpadami.

W ocenie odwołującej się organ I instancji:

- w sposób dowolny, niezgodny z wnioskiem i obowiązującym prawem zakwalifikował surowce, tj. odchody zwierzęce (gnojowicę), kiszonkę z traw, słomę i inne surowce, jako odpady mieszczące się w grupie 0201 - odpady z rolnictwa i na tej podstawie dokonał kwalifikacji instalacji i wywodził brak spełniania przez nią kryteriów wynikających z art. 16 punkt 2 ustawy o odpadach,

- niezgodnie z przedstawianymi przez Spółkę informacjami zawartymi w raporcie oddziaływania na środowisko ( uzupełnionym w dniu 27.02.2013 r. i 18.04.2013 r.) stwierdził, że planowane przedsięwzięcie nie spełnia standardów dotyczących hałasu. Analiza oddziaływania przedsięwzięcia na akustyczną jakość środowiska została w sposób szczegółowy przedstawiona poprzez przywołanie danych ze sprawozdania z rzeczywistych pomiarów hałasu z porównywalnych ferm i biogazowni zarządzanych przez inwestora. Na łamach raportu i późniejszych wyjaśnień udowodniono, wbrew temu co sugeruje organ, że planowane przedsięwzięcie nie będzie oddziaływało w sposób negatywny na obszary objęte ochroną akustyczną, dla której ustanowione są dopuszczalne wielkości emisji hałasu.

- powinien wiedzieć z urzędu, że zarówno w Polsce, jak i w większości krajów UE nie istnieją "standardy zapachowej jakości powietrza". Spółka nie przeprowadzała zatem wprost tego typu analiz, ponieważ nie mogła się odnieść do "nieistniejących standardów" Natomiast w załączonym do wniosku raporcie i w toku postępowania przedstawiła analizę wpływu planowanej inwestycji na jakość powietrza (w tym pośrednio na jego jakość zapachową).

- nie przedstawił obiektywnych dowodów faktycznych i prawnych uwiarygadniających, że inwestycja ta spowoduje straty materialne mieszkańców.

Całe przedsięwzięcie nie narusza praw osób trzecich, realizacja inwestycji jest planowana na gruntach rolnych, do których tytuł prawny w tym zakresie posiada inwestor, przedsięwzięcie zlokalizowane jest z dala od siedzib ludzkich.

W ocenie Sądu, w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego brakuje ustosunkowania się tego organu do powyższych zarzutów odwołania.

Przypomnieć zatem wypada, że zgodnie z art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego, postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Zarówno w orzecznictwie jak i w piśmiennictwie przyjmuje się, że cechą dwuinstancyjności tego postępowania jest to, że organ drugiej instancji ponownie rozpatruje i rozstrzyga sprawę rozpoznaną i rozstrzygniętą przez organ I instancji. Nie oznacza to wprawdzie, że organ II instancji powtarza całe postępowanie wyjaśniające, lecz oznacza, że opierając się na materiale dowodowym zasadniczo zebranym w toku postępowania przez organ I instancji, organ odwoławczy materiał ten jeszcze raz poddaje ocenie, przy czym czyni to między innymi w kontekście zarzutów odwołania, a w uzasadnieniu swojej decyzji wyjaśnia, w zależności od wyniku tej oceny, podstawy faktyczne i prawne swojego rozstrzygnięcia, a tym samym podzielenia stanowiska organu I instancji lub przyznania racji wnoszącemu odwołanie. Do konsekwencji zasady dwuinstancyjności należy nie tylko zakaz zmiany przyjętego w decyzji organu I instancji przedmiotu postępowania przez organ odwoławczy, ale również niedopuszczalność zaniechania merytorycznego rozpatrzenia sprawy i oparcia przez organ II instancji decyzji utrzymującej w mocy decyzję pierwszoinstancyjną wyłącznie na całkowicie innych przesłankach niż te, które legły u podstaw zakwestionowanej w odwołaniu decyzji. W przypadku, gdy organ odwoławczy stwierdza, że zarzuty odwołania są zasadne, ale dostrzega inne okoliczności, które nie były przedmiotem oceny organu I instancji, a które w jego ocenie mają znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, to powinien uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania, strona ma bowiem prawo płynące właśnie z zasady dwuinstancyjności do dwukrotnego (najpierw w pierwszej instancji, a potem w instancji odwoławczej) rozstrzygnięcia okoliczności faktycznej jak i zagadnienia prawnego.

Tymczasem lektura uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego prowadzi do wniosku, że organ ten tak rozumianej, jak zostało to wyżej przedstawione, dwuinstancyjności postępowania administracyjnego nie sprostał.

Po pierwsze, Kolegium ograniczyło się do poddania kontroli decyzji organ I instancji, przy czym uczyniło to w sposób sprawozdawczy, a w ogóle nie odniosło się do poszczególnych zarzutów odwołania i to zarówno tych, które wskazywały jakie konkretnie przepisy prawa naruszył organ I instancji, jak i do twierdzeń strony kwestionujących wszystkie podane przez organ I instancji przyczyny wydania decyzji odmownej. Za zasadne zatem uznać trzeba stawiane skargą zarzuty naruszenia wskazanych w niej przepisów postępowania administracyjnego.

Po drugie, zamiast ustosunkowania się do zarzutów odwołania, Kolegium w uzasadnieniu swojej decyzji zamieściło wywód, który nie był przedmiotem rozważań organu I instancji. Uznało mianowicie za istotne w sprawie to, że kompetencje w zakresie kształtowania polityki przestrzennej Gminy i kierunków jej rozwoju należą wyłącznie do Rady Gminy (art.3 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym), tak wiec wójt jako organ wykonawczy, politykę tę obowiązany jest realizować przy wykonywaniu swoich obowiązków. Nie bez znaczenia też pozostaje - zdaniem Kolegium - fakt, że podjęcie uchwały przez Radę Gminy wynikało z konsultacji społecznych z mieszkańcami sołectwa Z. i sołectw ościennych, w tym z sąsiednich gmin M i T.. Społeczność lokalna podjęła na szeroką skalę inicjatywę dla powstrzymania realizacji wnioskowanego przez Spółkę przedsięwzięcia, przedstawiając powody, które należy uznać za ważne dla mieszkańców gminy, a i tym samym dla Gminy , a mianowicie: rozwój turystyki związany ze znajdującymi się tu ciekawymi przyrodniczo obszarami o szczególnych walorach rekreacyjno-wypoczynkowych, jak jeziora, rzeki i lasy. Takiemu rozwojowi tych terenów, w ocenie społeczności i organów gminy - sprzeciwiać się będzie budowa fermy tuczu na skalę przemysłową. Organ odwoławczy uznał za istotną również okoliczność, że rozsączana na polach uprawnych substancja ciekła, jako pozostałość po fermentacji gnojowicy w instalacji planowanej biogazowi, generować będzie emisję związków odorotwórczych, co potwierdza