II SA/Wa 1257/13

Uzasadnienie

P. J., pełniący zawodową służbę wojskową w [...], w dniu [...] lutego 2013 r. wypowiedział pisemnie stosunek zawodowej służby wojskowej, oświadczając jednocześnie, że znane mu są ustawowe warunki wypowiedzenia i wniósł o skrócenie okresu wypowiedzenia i zwolnienie go z dniem [...] marca 2013 r.

Pismem z dnia [...] lutego 2013 r., skierowanym do Dowódcy [...], skarżący zwrócił się z wnioskiem o wycofanie powyższego wypowiedzenia.

W uzasadnieniu podał, że decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego nie przemyślał. Ma trudną sytuację rodzinną, w tym dniu był w silnym rozstroju nerwowym i dokument mówiący o wypowiedzeniu stosunku służbowego podpisał nieświadomie.

Dowódca [...] rozkazem personalnym z dnia [...] marca 2013 r. nr [...], działając na podstawie art. 111 pkt 9 lit. a) i art. 114 ust. 5 oraz art. 115 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity z 2010 r. Dz. U. Nr 90, poz. 593 ze zm.) i § 11 ust. 1 i 4 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 ze zm.), zwolnił skarżącego P. J. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł go do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. Wskazał, że termin wypowiedzenia upływa [...] marca 2013 r.

Od rozkazu personalnego P. J. wniósł odwołanie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podał, że wnosi jednocześnie o ponowne rozważenie jego wniosku z dnia [...] lutego 2013 r. o wycofaniu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej z dnia [...] lutego 2013 r. Podał, że nie uzyskał zgody na wycofanie złożonego wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej. Wypowiedzenie zawodowej służby wojskowej podpisał nieświadomie, miał problemy rodzinne. Podkreślił, że zależy mu na pracy, ma liczne zobowiązania finansowe. Podał, że został nakłoniony, a wręcz zmuszony do złożenia tego wypowiedzenia.

Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] maja 2013 r. nr [...], mając za podstawę art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymał w mocy zaskarżony rozkaz personalny z dnia [...] marca 2013 r. nr [...]. W uzasadnieniu – powołując się na opisany powyżej stan faktyczny – podał, że zgodnie z dyspozycją art. 111 pkt 9 lit. a) ustawy pragmatycznej, żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego. Z kolei, stosownie do art. 114 ust. 1 i 5 ustawy, żołnierz zawodowy może w każdym czasie wypowiedzieć stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej bez podawania przyczyny, a zwolnienie z zawodowej służby wojskowej żołnierza zawodowego wskutek dokonanego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej następuje po upływie sześciu miesięcy od dnia złożenia wypowiedzenia przez żołnierza lub doręczenia wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy, w ostatnim dniu miesiąca. W rozpoznawanej sprawie skarżący złożył wypowiedzenie w dniu [...] lutego 2013 r. i zaszła przesłanka zwolnienia go ze służby w dniu [...] marca 2013 r. Natomiast w myśl § 11 ust. 4 cytowanego już wyżej rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej, wycofanie wypowiedzenia może nastąpić na pisemny wniosek żołnierza, za zgodą organu zwalniającego. Oznacza to, że nie nakłada się na organ obowiązku przychylenia się do prośby żołnierza i w konsekwencji Dyrektor Departamentu Kadr MON nie przychylił się do wycofanego wypowiedzenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący P. J. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji

i poprzedzającego ją rozkazu personalnego w całości. W uzasadnieniu podał, że rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. został wydany bez jego woli. Do podpisania wypowiedzenia został zmuszony przez Dowódcę [...]. Prosił

o konsultację z psychologiem. Został zastraszony, że zostanie zwolniony dyscyplinarnie. Ponadto nie zgadza się z uzasadnieniem zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Minister Obrony Narodowej wniósł o jej oddalenie,

a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne dodał, że skarżący korzystał z prawa czynnego udziału w postępowaniu, zaś złożenie wypowiedzenia zainicjowało wszczęcie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 111 pkt 9 lit. a) ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tekst jednolity: Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.), żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez żołnierza zawodowego, zaś według art. 114 ust. 1 ustawy, żołnierz zawodowy może w każdym czasie wypowiedzieć stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej bez podawania przyczyny i zwolnienie z zawodowej służby wojskowej żołnierza zawodowego wskutek dokonanego wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej następuje po upływie sześciu miesięcy od dnia złożenia wypowiedzenia przez żołnierza lub doręczenia wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy, w ostatnim dniu miesiąca (ust. 5). Z kolei według § 11 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137 ze zm.), żołnierz składa wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej do organu zwalniającego, przy czym – w myśl ust. 2 – wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez żołnierza uważa się za dokonane, jeżeli zostało złożone za potwierdzeniem odbioru w kancelarii jednostki wojskowej lub wysłane przesyłką poleconą na adres jednostki wojskowej, w której żołnierz pełni zawodową służbę wojskową. Natomiast zgodnie z treścią ust. 4, w przypadku dokonania przez żołnierza wypowiedzenia, o którym mowa w ust. 1, organ zwalniający wydaje decyzję o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej, w której określa datę zwolnienia z zawodowej służby wojskowej wynikającą z wypowiedzenia.

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że skarżący P. J.

w dniu [...] lutego 2013 r. złożył w kancelarii macierzystej jednostki wojskowej wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej do organu zwalniającego wraz z wnioskiem o skrócenie okresu wypowiedzenia. W tej sytuacji zatem rozkaz personalny Dowódcy [...] z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] zwalniający wymienionego oficera z zawodowej służby wojskowej z dniem [...] marca 2013 r., wypełnia przesłanki powołanych wyżej przepisów, a w konsekwencji odpowiada prawu.

Nie budzi również wątpliwości fakt, że pismem z dnia [...] lutego 2013 r. skarżący zwrócił się z wnioskiem do Dowódcy [...] o "wycofanie wypowiedzenia o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej złożonego dnia [...] lutego 2013 r." Jednakże – w ocenie Sądu – opisane powyżej wycofanie wypowiedzenia nie rodzi skutków określonych w art. 61 § 1 Kc., w myśl którego oświadczenie woli, które ma być złożone innej osobie, jest złożone z chwilą, gdy doszło do niej w taki sposób, że mogła zapoznać się z jego treścią. Odwołanie takiego oświadczenia jest skuteczne, jeżeli doszło jednocześnie z tym oświadczeniem lub wcześniej.

Na wstępie powyższych rozważań zauważyć bowiem należy, że według art. 8 ust. 3 tzw. ustawy pragmatycznej, wystąpienia w sprawach kadrowych wynikających ze stosunku służbowego, z wyjątkiem wymienionych w ust. 1 oraz przypadków określonych w ustawie (a do takich nie należy sprawa skarżącego), żołnierz zawodowy może wnosić tylko drogą służbową.

Ponadto kwestia skutecznego wycofania wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej została w sposób wyczerpujący uregulowana w przepisach, a mianowicie w myśl § 11 ust. 5 cytowanego już wyżej rozporządzenia, wycofanie wypowiedzenia dokonanego przez żołnierza zawodowego może nastąpić na pisemny wniosek żołnierza, za zgodą organu zwalniającego, zaś złożenie powyższego wniosku nie wstrzymuje wykonania decyzji o zwolnieniu (ust. 6).

Natomiast w rozpoznawanej sprawie organ zwalniający jednoznacznie poinformował skarżącego, że nie wyraża zgody na wycofanie wypowiedzenia przez skarżącego i tym samym P. J. nie może się skutecznie domagać spełnienia swojej woli.

Należy również zauważyć, że wypowiedzenie stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej przez żołnierza zawodowego, zgodnie z treścią cytowanego już wyżej § 11 ust. 2 rozporządzenia, uważa się – co należy szczególnie zaakcentować – za dokonane, jeżeli m.in. zostało złożone za potwierdzeniem odbioru w kancelarii macierzystej jednostki wojskowej żołnierza. Określenie "za dokonane" oznacza, zdaniem Sądu, że właśnie z tym dniem (złożenia wypowiedzenia w kancelarii macierzystej jednostki wojskowej) następuje materialnoprawny skutek złożonego wypowiedzenia i skoro zostało ono złożone w dniu [...] lutego 2013 r., to w tym dniu ziściła się przesłanka jego dokonania.

Odnośnie zarzutu niezbadania sprawy, przy zastosowaniu przepisów dotyczących cofnięcia oświadczenia woli zawartych w Kodeksie cywilnym, to wskazać należy, iż cywilistyczną instytucję cofnięcia oświadczenia woli w prawie administracyjnym stosuje się jedynie pomocniczo, gdy brak jest przepisów administracyjnych w tej materii. W niniejszej sprawie jest inaczej. Zagadnienie cofnięcia przez żołnierza zawodowego wcześniej złożonego wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej reguluje treść § 11 ust. 55 wskazanego wyżej rozporządzenia.

Wskazać należy, że w prawie administracyjnym brak jest pojęcia błędu oświadczenia woli, dlatego w tej kwestii należy się odnieść do regulacji Kodeksu cywilnego w sprawie składania i oceny skuteczności oświadczeń woli składanych przez żołnierzy (art. 61 i 82 kc). Przyjmuje się, iż stan wyłączający świadomość to – brak rozeznania, niemożność rozumienia własnych zachowań i zachowań innych osób, niezdawanie sobie sprawy ze znaczenia własnego postępowania, przy czym stan taki musi wynikać z przyczyny wewnętrznej, a więc ze stanu, w jakim znajduje się osoba składająca oświadczenie woli, a nie z okoliczności zewnętrznych, w jakich osoba ta się znalazła. Wówczas w istocie wada oświadczenia woli powoduje nieważność czynności prawnej. Okoliczności te powinny być wykazane przed sądem we właściwym trybie (art. 189 K.p.a.).

Wobec braku wykazania powyższych okoliczności – wad oświadczenia woli, w ocenie Sądu, zaskarżone orzeczenie jest prawidłowe i nie narusza przepisów prawa.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.