III SA/Łd 1294/13

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] Rektor Uniwersytetu [...] utrzymał w mocy decyzję z dnia 19 sierpnia 2013r. o skreśleniu K. K. z listy uczestników studiów doktoranckich Nauk o Zarządzaniu – studia stacjonarne 3 – go stopnia z powodu niewywiązywania się z obowiązków doktoranta.

W uzasadnieniu tej decyzji podniósł, że z dokumentacji przebiegu studiów wynika, iż K. K. został przyjęty na stacjonarne studia doktoranckie w zakresie nauk o zarządzaniu na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu [...], od 1 października roku akademickiego 2010/2011. Pierwszy rok studiów doktoranckich zaliczył. Na drugim roku studiów, w roku akademickim 2011/2012, miał do zaliczenia następujące przedmioty: w semestrze trzecim – Ekonomia, Seminarium doktorskie, Warsztaty metodyczne w zakresie wybranej specjalizacji naukowej; w semestrze czwartym – Ekonomia, Seminarium doktorskie, Wykłady do wyboru, Zajęcia dydaktyczne do przeprowadzenia. Z kart okresowych osiągnięć doktoranta (kart egzaminacyjnych), uzyskanych z systemu informatycznego USOS wynika, że K. K. nie zaliczył żadnego przedmiotu realizowanego w semestrze trzecim w roku akademickim 2011/2012. W semestrze czwartym w roku akademickim 2011/2012 uzyskał tylko zaliczenie przedmiotu Ekonomia na ocenę 4,5. Brak zaliczenia pozostałych przedmiotów przez skarżącego z drugiego roku studiów doktoranckich (w semestrze trzecim i czwartym) oznacza, że w systemie USOS są wpisane oceny niedostateczne. Z wyjaśnień złożonych na piśmie w dniu 28 września 2012r. Kierownikowi studiów doktoranckich przez prof. dr hab. W. D., który pełnił funkcję opiekuna naukowego skarżącego wynika, że na początku drugiego roku studiów doktoranckich opiekun polecił skarżącemu zebranie literatury, zapoznanie się z nią i przygotowanie wstępnej koncepcji pracy doktorskiej w celu konsultacji na seminarium doktorskim. Skarżący, po pierwszym spotkaniu z opiekunem, nie zgłosił się na zajęcia seminarium doktorskiego w roku akademickim 2011/2012 i nie wykazywał postępów w pracy naukowej. Ze względu na niewypełnienie obowiązków przez skarżącego nie otrzymał on zaliczenia seminarium doktorskiego na drugim roku studiów, a prof. dr hab. W. D. złożył rezygnację z funkcji pełnienia opieki naukowej nad doktorantem, o czym powiadomił ustnie skarżącego na spotkaniu we wrześniu 2012r., gdy skarżący zgłosił się po uzyskanie zaliczenia seminarium doktorskiego. Zgodnie z Regulaminem Studiów Doktoranckich uchwalonym przez Senat Uniwersytetu [...] uchwałą nr 452 z dnia 5 marca 2012r. (§ 8) skarżący powinien złożyć do dnia 30 września 2012r. wymagane dokumenty w celu zaliczenia drugiego roku studiów w roku akademickim 2011/2012. Doktorant nie dostarczył wymaganych dokumentów w obowiązującym terminie, ani nie zgłosił się do Dziekanatu studiów doktoranckich w celu poinformowania o przyczynie niezłożenia dokumentacji. W dniu 22 października 2012r. wszczęto postępowanie administracyjne w celu skreślenia doktoranta. Skarżący zgłosił się do Dziekanatu w dniu 5 listopada 2012r., nie złożył jednak wymaganych dokumentów. W związku z powyższym w dniu 14 listopada 2012r. Kierownik Stacjonarnych i Niestacjonarnych Studiów Doktoranckich w zakresie Nauk o Zarządzaniu na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu [...] skreślił skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich. Doktorant odebrał decyzję w dniu 26 listopada 2012r. i w dniu 10 grudnia 2012r. złożył odwołanie od tej decyzji odwołanie. Decyzją z dnia 21 stycznia 2013r. Rektor Uniwersytetu [...] utrzymał w mocy decyzję o skreśleniu skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich. W wyniku rozpoznania skargi skarżącego na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 5 czerwca 2013r. uchylił zaskarżoną decyzję Rektora Uniwersytetu [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 14 listopada 2012r. Ze względu na brak faktycznych i prawnych podstaw do zaliczenia skarżącemu II roku studiów doktoranckich w roku akademickim 2011/2012 w dniu 12 lipca 2013r. zostało do niego skierowane zawiadomienie, informujące o wszczęciu postępowania mającego na celu skreślenie go z listy uczestników studiów doktoranckich na Wydziale Zarządzania oraz o możliwości zapoznania się z materiałami zebranymi w sprawie w ciągu 7 dni od daty dostarczenia pisma. Została także wysłana dodatkowa informacja o konieczności dostarczenia do Dziekanatu brakujących dokumentów związanych z rozliczeniem semestru 3 i 4 w roku akademickim 2011/2012. Skarżący nie zgłosił się do Dziekanatu studiów doktoranckich na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu [...] i nie dostarczył wymaganych dokumentów umożliwiających zaliczenie mu drugiego roku stacjonarnych studiów doktoranckich. Wskazując na brak zaliczenia przedmiotów realizowanych na drugim roku stacjonarnych studiów doktoranckich oraz niedostarczenie dokumentacji potwierdzającej postępy w pracy naukowej i rozprawie doktorskiej, o których doktorant był zobowiązany poinformować Kierownika studiów doktoranckich do dnia 30 września 2012r. w arkuszu oceny doktoranta, składanym wraz z opinią opiekuna naukowego, Rektor Uniwersytetu [...] stwierdził się, że K. K. uchybiał obowiązkom wskazanym w art. 197 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym oraz w § 22 ust. 1 Regulaminu Studiów Doktoranckich uchwalonego przez Senat Uniwersytetu [...] uchwałą nr 452 z dnia 5 marca 2012r., a także w postanowieniach Rady Wydziału Zarządzania do Regulaminu Studiów Doktoranckich, tzn.:

1. nie realizował obowiązującego programu studiów w roku akademickim 2011/2012;

2. nie prowadził badań naukowych;

3. nie złożył w wyznaczonym terminie dokumentów wskazanych w § 8 ust. 2, czyli: indeksu, kart okresowych osiągnięć studenta (kart egzaminacyjnych), oświadczenia o odbytych praktykach zawodowych, arkusza oceny doktoranta z opinią opiekuna naukowego;

4. nie odbył praktyk zawodowych w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych lub uczestniczenia w ich prowadzeniu;

5. nie brał udziału w pracach jednostki organizacyjnej, w której doktorant przygotowuje rozprawę doktorską.

W art. 197 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym ustawodawca określił sytuacje, w których kierownik studiów doktoranckich skreśla doktoranta z listy uczestników studiów doktoranckich. Ze względu na fakt nieuzyskania zaliczenia roku w określonym terminie – zgodnie z § 23 ust. 1 pkt 1 Regulaminu studiów doktoranckich, przyjętego uchwałą Senatu Uniwersytetu [...] nr 452 podjętą na 35 roboczym posiedzeniu z dnia 5 marca 2012r., zaistniała w odniesieniu do skarżącego przesłanka fakultatywnego skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich. Podstawę do podjęcia decyzji o skreśleniu skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich stanowią art. 197 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, Regulamin Studiów Doktoranckich uchwalony przez Senat Uniwersytetu [...] uchwałą nr 452 z dnia 5 marca 2012r. (§ 8 i 22). W związku z wyrokiem WSA w Łodzi w prowadzonym postępowaniu nastąpił powrót do etapu poprzedzającego wydanie uchylonej decyzji o skreśleniu skarżącego. Po uprawomocnieniu się wyroku sądu skarżący był pełnoprawnym uczestnikiem studiów doktoranckich, a więc co za tym idzie był pełnoprawnym uczestnikiem studiów w momencie wystawienia, jak też dostarczenia mu decyzji o skreśleniu z listy uczestników studiów doktoranckich Nauk o Zarządzaniu z 19 sierpnia 2013r. W związku z powyższym nie można zgodzić się z przytoczoną przez niego w odwołaniu argumentacją stwierdzającą, że "logika wskazuje, iż najpierw trzeba być uczestnikiem studiów, by potem być skreślonym".

W skardze na powyższą decyzję K. K. podniósł, że organ administracji nie rozpatrzył wszystkich dowodów w sprawie. Nie uwzględnił jego wyjaśnień złożonych na piśmie w dziekanacie, które dotyczyły przyczyn niezaliczenia przedmiotów, czym naruszył art. 8, art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a. Rozpatrując odwołanie od decyzji kierownika studiów doktoranckich dopiero po 63 dniach od dnia dostarczenia mu odwołania naruszył art. 6 – 9 i art. 35 k.p.a. Według skarżącego na skutek wyroku Sądu z dnia 5 czerwca 2013r. nie został przywrócony na studia. Nie zostały mu przywrócone prawa doktoranta wynikające z regulaminu studiów doktoranckich § 18 takie jak:

1. opieki naukowej ze strony opiekuna naukowego albo promotora oraz promotora pomocniczego pracy doktorskiej (nie został wyznaczony nowy opiekun naukowy);

2. korzystania z pomieszczeń dydaktycznych, urządzeń i środków Uniwersytetu [...] oraz pomocy ze strony nauczycieli akademickich i organów Uniwersytetu [...] w zakresie niezbędnym do realizacji programu studiów prowadzenia badań naukowych i przygotowania rozprawy doktorskiej (m.in. nie posiada prawa korzystania z biblioteki wydziałowej);

3. wyjazdów na staże i stypendia (w tym w ramach programu MOST), przy czym pobyt taki wlicza się do okresu trwania studiów doktoranckich i może być on realizowany za zgodą opiekuna naukowego albo promotora oraz kierownika studiów. Uniwersytet [...] uzna uzyskane osiągnięcia (punktów ECTS) w zakresie, w jakim odpowiadają one efektom kształcenia wymaganym na danym programie studiów na Uniwersytetu [...] (nie został dopuszczony do wyjazdu w ramach programu wymiany studentów po wcześniejszej zgodzie);

4. uzyskiwania nagród i wyróżnień określonych w odrębnych przepisach;

5. ubiegania się o dofinansowania określone w odrębnych przepisach;

6. przerw wypoczynkowych w wymiarze nieprzekraczającym ośmiu tygodni w ciągu roku, które powinny być wykorzystane w okresie wolnym od zajęć dydaktycznych;

7. ubezpieczenia społecznego i powszechnego ubezpieczenia zdrowotnego na zasadach określonych w odrębnych przepisach, przy czym doktorant ma obowiązek niezwłocznie poinformować właściwą komórkę organizacyjną Uniwersytetu [...] o każdorazowej zmianie tytułu ubezpieczenia (pomimo złożenia podania w sprawie uzyskania ubezpieczeń nie uzyskałem praw do nich z uczelni);

8. ubiegania się o przedłużenie studiów doktoranckich o którym mowa w § 4 ust. 3, 4 i 6 oraz roczną przerwę w toku studiów, o którym mowa w § 4 ust. 5.

Skarżący podniósł także, iż nie uzyskał legitymacji doktoranta, która daje mu prawa wynikające z ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Nie ma możliwości uzyskania zaświadczenia o studiowaniu. W jego ocenie okoliczności te świadczą o tym, że nie jest doktorantem i nie może zostać skreślony z listy uczestników studiów doktoranckich, gdyż nie ma go na tej liście.

W odpowiedzi na skargę Rektor Uniwersytetu [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012r., poz. 270), zwanej dalej ppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie przez sąd pierwszej instancji istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, a więc nie tylko samą wykładnię w ścisłym tego słowa znaczeniu. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za wadliwe. Ocena ta może odnosić się do przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego i dotyczy dotychczasowego postępowania organów administracyjnych w sprawie (por. np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 20 grudnia 2006r., VII SA/Wa 1803/06, LEX nr 304131). Z kolei wskazania stanowią konsekwencję oceny prawnej, zwłaszcza oceny przebiegu postępowania przed organami administracyjnymi i rezultatu tego postępowania w postaci materiału procesowego zebranego w danej sprawie. Wskazania sądu administracyjnego co do dalszego postępowania mają wytyczać kierunek działania organu przy ponownym przyszłym rozpoznaniu sprawy, określają one sposób ich postępowania w przyszłości. Mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości. Między oceną prawną a wskazaniami co do dalszego postępowania zachodzi więc ścisły związek (por. wyrok NSA z dnia 25 października 2006r., I OSK 1377/05, LEX nr 281309 czy wyrok NSA z dnia 13 września 2006r., II FSK 1099/05, LEX nr 262073).

W myśl art. 3 § 1 ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji, tj. jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 ppsa, jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 ppsa, skarga zgodnie z art. 151 ppsa podlega oddaleniu. Wedle przepisu art. 134 § 1 ppsa rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 ppsa).

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję oraz mając na uwadze wiążące wytyczne zawarte w podjętym w tej sprawie wyroku WSA w Łodzi z dnia 5 czerwca 2013r., III SA/Łd 287/13, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, w sprawie nie doszło bowiem do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa materialnego, w szczególności przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. nr 164, poz. 1365 ze zm.), zwanej dalej Prawem o szkolnictwie wyższym, jak i mogących mieć wpływ na ten wynik przepisów prawa procesowego, tj. przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2013r., poz. 267), zwanej k.p.a.

W niniejszej sprawie przedmiotem rozstrzygnięcia organów jest sprawa skreślenia K. K. z listy uczestników studiów doktoranckich.

Ocena zaskarżonej decyzji wymaga uprzedniego poczynienia dwu uwag, a mianowicie dopuszczalności orzekania przez organy o skreśleniu K.K. z listy uczestników studiów doktoranckich oraz wykonania przez organy wiążących wytycznych wyroku WSA w Łodzi z dnia 5 czerwca 2013r., III SA/Łd 287/13. W pierwszej kwestii podnieść należy, iż skarżący stał się uczestnikiem studiów – co jest Sądowi znane z urzędu – po uprzednim uzyskaniu tytułu zawodowego magistra na podstawie ostatecznej decyzji Rektora Politechniki [...] z dnia 9 października 2009r. po ukończeniu studiów magisterskich na Politechnice [...], co było z kolei konsekwencją wcześniejszej decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Organizacji i Zarządzania P[...] z dnia 21 września 2007r. o przyjęciu K.K. na I rok studiów na kierunku Zarządzania, dla licencjatów, studia dzienne magisterskie, ta zaś konsekwencją wcześniejszego uzyskania przez niego tytułu zawodowego licencjata na podstawie decyzji Komisji Egzaminu Dyplomowego Szkoły A w Ł. z dnia 19 lipca 2005r. W wyniku wszczęcia przez rzecznika dyscyplinarnego tej ostatniej uczelni postępowania dyscyplinarnego ustalono, że K.K. został prawomocnym wyrokiem karnym SR dla [...] w Ł. [...] Wydziału Grodzkiego z dnia 16 listopada 2006r., [...], skazany za posłużenie się podrobionym uprzednio przez nieustaloną osobę dokumentem w postaci indeksu oraz karty egzaminacyjnej, tj. sfałszowanym wpisem zaliczenia z przedmiotu "ekonomia matematyczna" w indeksie i karcie egzaminacyjnej. Wpisy te stanowiły podstawę zaliczenia rocznego, co z kolei pozwoliło mu w dniu 19 lipca 2005r. przystąpić do egzaminu dyplomowego. Wobec tego faktu Komisja Egzaminu Dyplomowego Szkoły A w Ł. – po przeprowadzeniu wznowieniowego postępowania – decyzją z dnia 27 listopada 2007r. uchyliła własną decyzję z dnia 19 lipca 2005r. o nadaniu skarżącemu tytułu zawodowego i wydaniu dyplomu. Skarga K.K. od tej decyzji została prawomocnym wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 20 września 2011r., III SA/Łd 228/11, oddalona. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd podniósł m.in., że okoliczność zatarcia skazania nie miała wpływu na ocenę legalności decyzji z dnia 27 listopada 2007r., na tę okoliczność nie powoływał się zresztą organ uczelni, lecz na okoliczność posłużenia się przez skarżącego sfałszowanymi wpisami w indeksie i karcie egzaminacyjnej, organ nie wywodził więc skutków prawnych z samego faktu skazania strony wyrokiem sądu karnego, lecz z ustaleń dokonanych przez ten sąd, co do nieprawidłowości oświadczeń znajdujących się w dokumentach przedłożonych przez skarżącego Komisji Egzaminu Dyplomowego w dniu 19 lipca 2005r. Powołując art. 11 ppsa sąd administracyjny w tym wyroku podniósł nadto, iż ustalenia wydanego w postepowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego, co do popełnienia przestępstwa wiążą również ten sąd. Także organy Politechniki [...] w związku z informacją o postępowaniu w przedmiocie uchylenia decyzji o nadaniu skarżącemu tytułu zawodowego licencjata wszczęły postępowanie wznowieniowe w przedmiocie nadania skarżącemu tytułu zawodowego magistra. Rektor Politechniki [....] własną decyzją z dnia 16 grudnia 2012r. uchylił ostateczną decyzję Komisji Egzaminu Dyplomowego P[...] z dnia 9 października 2009r.w sprawie nadania K.K. tytułu zawodowego magistra i wydania dyplomu oraz odmówił mu nadania tego tytułu i wydania tego dyplomu. Decyzję tą w wyniku wniosku skarżącego o ponowne rozpoznanie sprawy utrzymał w mocy decyzją z dnia 5 lutego 2013r. Skarga K.K. na te ostatnią decyzję została wyrokiem WSA w Łodzi z dnia 5 czerwca 2013r., III SA/Łd 323/13, uwzględniona, a przyczyną uwzględnienia skargi była – jak wynika z uzasadnienia tego wyroku – okoliczność błędnego przyjęcia przez Rektora P[...], że "uchylenie decyzji Rektora Szkoły A w Ł. z dnia 19 lipca 2005r. o nadaniu tytułu zawodowego licencjata stanowi podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 8 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w konsekwencji podstawę do uchylenia decyzji ostatecznej o nadaniu tytułu zawodowego magistra i wydania dyplomu z dnia 9 października 2009r.", "decyzja z dnia 19 lipca 2005r. o nadaniu tytułu zawodowego licencjata nie stanowiła bezpośredniej przesłanki wydania decyzji z dnia 9 października 2009r. o nadaniu skarżącemu tytułu zawodowego magistra i wydaniu dyplomu. Natomiast decyzja z dnia 19 lipca 2005r. o nadaniu tytułu zawodowego licencjata pozostaje w bezpośrednim związku z wydaniem decyzji z dnia 21 września 2007r. o przyjęciu skarżącego na I rok studiów. Wyeliminowanie zaś z obrotu tej ostatniej decyzji (z dnia 21 września 2007r.) będzie dopiero miało bezpośredni wpływ na wydanie przez Komisję Egzaminu Dyplomowego Politechniki [...] decyzji z dnia 9 października 2009r. o nadaniu tytułu zawodowego magistra i wydaniu dyplomu. Wówczas bowiem będzie można mówić o związku między decyzjami, o których stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i wykazać, że są one od siebie zależne, tzn. jedna decyzja stanowi podstawę wydania drugiej, przy czym wydanie tej drugiej decyzji nie będzie możliwe bez wcześniejszego wydania decyzji pierwszej". Sąd w tym wyroku wskazał, też, że "wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji z dnia 19 lipca 2005r. o nadaniu K. K. tytułu zawodowego licencjata, która stanowiła podstawę przyjęcia na studia magisterskie w Politechnice [...], mogła więc stanowić podstawę do wznowienia - w oparciu o art. 145 § 1 k.p.a. - postępowania zakończonego decyzją Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Organizacji i Zarządzania Politechniki [...] z dnia 21 września 2007r. o przyjęciu K. K. na I rok studiów na kierunku Zarządzanie, dla licencjatów, studia dzienne magisterskie. Ta bowiem decyzja została wydana w oparciu o decyzję Rektora Szkoły A z dnia 19 lipca 2005r. Wobec powyższego w pierwszej kolejności organ powinien rozstrzygnąć sprawę dotyczącą prawidłowości wydania decyzji o przyjęciu skarżącego na studia magisterskie. Dopiero w dalszej kolejności zając się wzruszeniem w trybie nadzwyczajnym decyzji o nadaniu tytułu zawodowego magistra i wydaniu dyplomu". Z tego wiążącego organy uczelni, jak i orzekające w późniejszym okresie sądy administracyjne wyroku, który Sąd w tym składzie w całości podziela niezależnie od faktu związania nim, wynika jednoznacznie, że uchylenie decyzji o nadaniu skarżącemu tytułu zawodowego magistra możliwe będzie dopiero po wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji o przyjęciu skarżącego na studia magisterskie. W konsekwencji wyeliminowanie decyzji o przyjęciu skarżącego na studia doktoranckie będzie możliwe dopiero po wyeliminowaniu decyzji o nadaniu mu tytułu zawodowego magistra. Oznacza to, że orzekanie przez organy Uniwersytetu [...] w sprawie skreślenia K.K. było – wobec pozostawiania w obrocie prawnym decyzji o jego przyjęciu na studia doktoranckie - dopuszczalne i nastąpiło – jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji – w oparciu o inną podstawę i okoliczności faktyczne niż te, które mają istotne znaczenie dla jego przyjęcia na te studia, co będzie przedmiotem dalszych szczegółowych i odrębnych rozważań Sądu. Nie ma też racji skarżący, zwracając w skardze uwagę na to, że Rektor U[...] nie mógł go skreślić z listy uczestników studiów doktoranckich w przypadku gdy nie ma praw doktoranta wynikających z regulaminu studiów doktoranckich U[...], oraz podnosząc, iż "po wyroku Sądu z dnia 5 czerwca 2013r. nie zostałem przywrócony na studia. Nie zostały mi przywrócone prawa doktoranta wynikające z regulaminu studiów doktoranckich § 18 (...). Do dnia dzisiejszego nie uzyskałem legitymacji doktoranta, które daje mi prawa wynikające z ustawy o szkolnictwie wyższym. Nie mam możliwości uzyskania z uczelni zaświadczenia o studiowaniu, pomimo próśb. (...) nie jestem doktorantem. Co za tym idzie nie mogę być skreślony z listy uczestników studiów doktoranckich, gdyż moja osoba na tej liście nie figuruje". Przede wszystkim zauważyć należy, iż w wyniku wyroku WSA w Łodzi z 5 czerwca 2013r. – wbrew mylnemu przekonaniu skarżącego – "został przywrócony na studia". To mylne przekonanie – jak się wydaje – jest konsekwencją nie zrozumienia istoty i skutków orzeczenia sądu administracyjnego. Wydanie wyroku, w którym sąd administracyjny uchyla zaskarżone rozstrzygnięcie, oznacza, że sprawa zakończona tym rozstrzygnięciem "niejako wraca" do punktu wyjściowego, "rozstrzygnięcie to upada". Oznacza, to, iż sprawa taka nie ma swojego zakończenia wyrażającego się w decyzji administracyjnej, nadal jest ona niezałatwiona, a jej rozstrzygnięcie musi uwzględnić dokonaną przez sąd administracyjny w wyroku wiążącą ocenę i wytyczne. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy zwrócić uwagę należy, że wszczęte przez organy uczelni postępowanie w sprawie skreślenia skarżącego z lity uczestników studiów nie zostało wskutek wyroku z dnia 5 czerwca 2013r. zakończone decyzją, ta bowiem wyrokiem tym została wyeliminowana z obrotu prawnego. Na powrót sprawy do etapu poprzedzającego wydanie uchylonej decyzji o skreśleniu zwrócił uwagę organ drugiej instancji w decyzji z dnia 6 listopada 2013r. na str. 4, podnosząc jednocześnie, że "po uprawomocnieniu się wyroku sądu stał się on pełnoprawnym uczestnikiem studiów doktoranckich". W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie też przyjmuje się, że skreślenie z listy studentów jest decyzją konstytutywną; wywołuje ono bowiem skutek ex nunc uchylając istniejący stosunek materialnoprawny (zob. wyrok NSA z dnia 24 lutego 2010 r., I OSK 1107/09). Jednak jak niemal każda decyzja, również i w tym przypadku mamy do czynienia z elementami mieszanymi deklaratoryjno-konstytutywnymi (również Czesław Martysz (w:) G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Tom II, LEX 2007, s. 21). Skoro zatem stosunek administracyjny powinien być stosownie do art. 197 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym i § 8 ust. 2 Regulaminu rozwiązany na skutek niespełnienia wymogów statusu doktoranta do konkretnego dnia roku akademickiego, to rozwiązanie tego stosunku powinno nastąpić z chwilą spełnienia się przesłanek skreślenia z listy doktorantów, nie zaś dopiero w chwili osiągnięcia przez decyzję o skreśleniu cechy ostateczności (wyrok NSA z dnia 8 lutego 2012r., I OSK 2277/11). Odróżnić należy jednak moment ziszczenia się przesłanek uzasadniających fakultatywne skreślenie z listy studentów, a więc ustania stosunku administracyjno-prawnego, od momentu wiążącego potwierdzenia tego w decyzji o skreśleniu z listy studentów, której podjęcie nie jest obligatoryjne. Tezę o pozbawieniu go praw doktoranta skarżący wywodzi – jak już wskazano błędnie – z faktu podjęcia wyroku z dnia 5 czerwca 2013r., ten jednak nie wywoływał takich skutków. Wyeliminowanie przez sąd administracyjny poprzednio podjętej decyzji nie musi oznaczać też automatycznie, że skarżący "odzyskuje" wszystkie prawa jakie przysługują doktorantowi, bowiem stosownie do pomijanych przez skarżącego przepisów § 17 pkt 1 i § 22 Regulaminu studiów doktoranckich U[...] z dnia 5 marca 2012r. doktorant poza prawami ma też szereg obowiązków, których naruszenie może skutkować "pozbawieniem" lub "ograniczeniem" praw. Skarżący nie przyjmuje natomiast do wiadomości, że formalne czy też nieformalne ale faktyczne "ograniczenie" praw studenta studiów doktoranckich przez organy uczelni było konsekwencją wcześniejszych zaniechań, w tym naruszenia jego obowiązków jako studenta i nie wypełnienia chociażby poleceń opiekuna naukowego czy zaniechania udziału w zajęciach wymaganych Regulaminem studiów. Jak bowiem wynika z § 17 pkt 1 zdanie I i § 22 pkt 1 w zw. z § 8 ust. 2 Regulaminu studiów doktoranckich U[...] z dnia 5 marca 2012r., warunkiem nabycia praw doktoranta jest złożenie ślubowania, a ich zachowanie uzależnione jest postępowania zgodnie z treścią ślubowania, regulaminem studiów doktoranckich oraz innymi przepisami obowiązującymi w Uniwersytecie [...], realizacja obowiązującego programu studiów czy składanie w wyznaczonym terminie opinii opiekuna naukowego o postępach naukowych i w przygotowaniu rozprawy doktorskiej, indeksu z wpisami wymaganymi programem studiów innych wymaganych dokumentów. Prawa i obowiązki studenta studiów doktoranckich są zatem – co trzeba wziąć pod uwagę - ze sobą ściśle skorelowane, naruszenie obowiązków może nie pozostać bez wpływu na uprawnienia. Zresztą taka sytuacja miała miejsce w tej sprawie, skarżący bowiem korzystając ze swoich praw studenta studiów doktoranckich pobierał stypendium doktoranckie, korzystał z pomieszczeń uczelni, miał zapewnioną opiekę opiekuna naukowego, nie wypełniał natomiast swoich obowiązków, obejmujących – jak wynika z akt sprawy - gromadzenie literatury i opracowanie koncepcji rozprawy doktorskiej oraz udział w przewidzianych Regulaminem studiów zajęciach. Organy uczelni korzystając ze swojej autonomii są uprawnione do "ograniczenia" czy "zawieszenia" w prawach studenta, niespełniającego swoich obowiązków. Skarżący nie zauważa też tego, że najdalej idącą konsekwencją niedopełnienia tych obowiązków jest skreślenie z listy uczestników studiów doktoranckich. Stosownie bowiem do § 23 pkt 1 lit. a Regulaminu skreślenie z listy uczestników studiów doktoranckich następuje w przypadku gdy doktorant uchybia obowiązkom wskazanym w § 22 Regulaminu. Gdyby natomiast zaakceptować to dość "odważne" w realiach tej sprawy stanowisko skarżącego, to należałoby w konsekwencji zgodzić się z nieakceptowaną w świetle zasad sprawiedliwości społecznej i absurdalną sytuacją, w której student uchybiający swoim obowiązkom, a tym bardziej uchybiający w sposób rażący - jak to miało miejsce w przypadku skarżącego – zachowywałby jednocześnie swoje prawa. Stawiałoby to też skarżącego w korzystniejszej sytuacji od pozostałych doktorantów, którzy wypełniają swoje obowiązki doktoranta. Takiemu stanowisku przeczy też treść § 24 pkt 1 Regulaminu, w myśl którego doktorant ponosi odpowiedzialność przed komisją dyscyplinarną lub sądem koleżeńskim Samorządu Doktorantów U[...] za naruszenie przepisów obowiązujących w uczelni oraz za czyny uchybiające godności doktoranta. Z przepisu tego wynika, że doktorant ponosi odpowiedzialność z tytułu wszystkich przepisów obowiązujących w uczelni, a więc i z Regulaminu studiów doktoranckich, który jest tylko jednym z aktów regulujących stosunki na uczelni. W ocenie Sądu organy uczelni były uprawnione przy tak rażącym niedopełnieniu obowiązków doktoranta przez skarżącego faktycznie zawiesić wykonywanie jego praw do czasu rozpatrzenia sprawy utraty statusu studenta w decyzji, tym bardziej, że skreślenie z listy studentów nie jest obligatoryjne pomimo niedopełnienia obowiązków przez doktoranta. Można sądzić, że przy takiej konstrukcji prawnej podejmując decyzję o skreśleniu z listy studentów organy uczelni biorą pod uwagę wagę naruszenia obowiązków i od nich uzależniają dalszy status studenta. W przeciwnym razie ustawowa fakultatywna możliwość skreślenia nie miałaby racjonalnego uzasadnienia.

Analiza zaskarżonych decyzji pozwala też stwierdzić, że organy uczelni wykonały wiążące wytyczne wyroku WSA w Łodzi z dnia 5 czerwca 2013r., III SA/Łd 287/13. W uzasadnieniu tego wyrok sąd stwierdził, że "w przedmiotowej sprawie wydane decyzje nie odpowiadają treści art. 107 § 3 k.p.a., bowiem ich uzasadnienie nie wyjaśnia co stanowiło podstawę do skreślenia skarżącego z listy studentów studiów doktoranckich. Organ podkreślił tylko, że zaszła przesłanka do fakultatywnego skreślenia wobec nieuzyskania zaliczenia roku w określonym terminie. Nie wyjaśnił natomiast na jakie dokumenty w tym zakresie się powołuje, nie przeprowadził analizy zajęć w których skarżący powinien uczestniczyć i z których powinien uzyskać zaliczenie". Z powyższego wynika, iż jedyną przyczyną uchylenia poprzednich decyzji o skreśleniu skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich było wadliwie sporządzone ich uzasadnienie, co z kolei nie pozwalało ocenić prawidłowości tych decyzji. Sąd nie kwestionował natomiast materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Uzasadnienie obecnie skarżonych decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Porównanie treści tych decyzji z pierwotnymi decyzjami z dnia 14 listopada 2012r. i 21 stycznia "2012r." (powinno być 2013r.), wykazuje zasadnicze różnice między nimi. O ile te ostatnie ograniczały się do wskazania art. 197 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym oraz faktu nieuzyskania zaliczenia roku w terminie, co stanowiło fakultatywną przesłankę skreślenia z listy uczestników studiów doktoranckich, a decyzja z 21 stycznia 2013r. dodatkowo także do powołania na wyjaśnienia kierownika studiów, o tyle w kontrolowanych obecnie przez Sąd decyzjach organy wskazały podstawę decyzji, przytaczając mające zastosowanie w sprawie przepisy, wskazały stan faktyczny, prezentując na podstawie dokumentacji przebiegu studiów oraz wyjaśnień kierownika studiów doktoranckich przebieg studiów doktoranckich skarżącego, akcentując fakt wysłania do niego dodatkowej informacji o konieczności dostarczenia do Dziekanatu brakujących dokumentów związanych z zaliczeniem III i IV semestru w roku akademickim 2011/2012, niezgłoszenia się skarżącego ani nie złożenia wniosku o przedłużenie terminu; dokonały też oceny okoliczności faktycznych w świetle obowiązujących przepisów prawnych, podnosząc, iż wobec braku tychże dokumentów skarżący uchybił obowiązkowi określonemu w art. 197 ust. 1, 2 i 3 Prawa o szkolnictwie wyższym oraz § 22 ust. 1 Regulaminu, czym uniemożliwił zaliczenie mu II roku studiów. Obecne decyzje przedstawiają zatem argumentację organów, motywy podjętego rozstrzygnięcia. Argumentacja organów jest logiczna, zgodna z zasadami doświadczenia życiowego. Wywody są jasne i zrozumiałe, choć uzasadnienie zawiera wskazane pewne nieistotne wady. Wynikająca z tego przepisu zasada informowania o motywach rozstrzygnięcia organu i przekonywania o zasadności tego rozstrzygnięcia, została więc w niniejszej sprawie zrealizowana, strona poznała motywy rozstrzygnięcia sprawy i stanowisko organów, czego w uzasadnieniu poprzednich decyzji zabrakło. O uchybieniu tych zasad nie stanowi podjęcie przez organ rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez skarżącego, w sytuacji, gdy organ – uwzględniając specyfikę stosunku administracyjno-prawnego z uczelnią - prawidłowo wyjaśnił sprawę, nie przekroczył zasady swobodnej oceny okoliczności sprawy, oraz wskazał i wyjaśnił zastosowaną podstawę prawną. Okoliczność, iż strona nie została przekonana co do przyjętego w sprawie rozstrzygnięcia nie oznacza naruszenia zasady przekonywania. Strona ma bowiem prawo do własnego subiektywnego przekonania o zasadności jej zarzutów, zaś przekonanie to nie musi mieć odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach prawnych i ich wykładni (por. wyrok WSA w Łodzi z dnia 29 kwietnia 2009r., I SA/Łd 1329/08). Co prawda zgodzić się należy ze skarżącym, który podnosi, iż w uzasadnieniu decyzji organy nie rozpatrzyły wszystkich dowodów w sprawie, skoro nie uwzględniły jego wyjaśnień złożonych na piśmie a dotyczących przyczyny niezaliczenia przedmiotów. Naruszenie to nie ma jednakże istotnego wpływu na ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Decyzje organów uczelni, w kontekście wyrażonej w art. 77 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych, nie muszą bowiem spełniać tak surowych kryteriów, jak decyzje organu administracyjnego (wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 lipca 2008r., IV SA/Po 660/07, LEX nr 566517). Istotne jest jedynie to by na podstawie uzasadnienia można było ustalić motywy rozstrzygnięcia i ocenić prawidłowość decyzji, co w tej sprawie zostało zachowane. W decyzji nawet klasycznego organu administracji nie ma on obowiązku ustosunkowywania się do wszystkich argumentów strony postępowania, lecz jedynie do tych które z punktu widzenia stosowanej normy prawa materialnego mają istotne znaczenie. Z żadnego przepisu k.p.a. nie wynika bowiem ani obowiązek organu administracyjnego odniesienia się do każdej z poruszonych przez stronę kwestii ani też przeprowadzenia każdego z wnioskowanych przez stronę dowodów. Zadaniem organu jest rozstrzygnięcie indywidualnej sprawy poprzez wydanie decyzji w oparciu o zgromadzone w sprawie, nie budzące wątpliwości, okoliczności stanu faktycznego, przy zachowaniu praw procesowych przysługujących stronie. Istotnego znaczenia w sprawie skreślenia z listy studentów – w ocenie Sądu – nie miały podnoszone w złożonym przez organ uczelni na wezwanie Sądu piśmie skarżącego z dnia 7 listopada 2012r. przyczyny niedopełnienia obowiązków doktoranta. Okoliczności te w świetle art. 197 ust. 2 Prawa o szkolnictwie wyższym w zw. z § 8 ust. 2 Regulaminu mogły mieć jedynie stosownie do § 8 ust. 3 Regulaminu znaczenie dla przedłużenia terminu do złożenia dokumentów zaliczenia II roku studiów. Skarżący – jak wynika z akt sprawy - nie występował z wnioskiem o przedłużenie tego terminu, zaś samo pismo datowane jest na 7 listopada 2012r. Nie bez znaczenia jest też i ta okoliczność, że skarżący nie tylko nie otrzymał zaliczenia seminarium u opiekuna naukowego, ale również nie zaliczył innych przewidzianych Regulaminem przedmiotów, prowadzonych przez innych wykładowców. Zresztą wobec nieuzyskania zaliczenia poszczególnych przedmiotów trudno jest mówić, by pominięcie wyjaśnień skarżącego mogło skutkować pozytywnym wynikiem, tj. zaliczeniem II roku. Podstawą skreślenia skarżącego z listy uczestników studiów doktoranckich nie była też okoliczność wszczęcia wznowieniowego postępowania w sprawie nabycia tytułu zawodowego magistra, lecz właśnie nie wypełnienie przewidzianych Regulaminem obowiązków. W całokształcie okoliczności tej sprawy nie sposób ani zrozumieć stanowiska skarżącego ani postawić organom zarzutu naruszenia zasady pogłębiania zaufania od organów państwa (art. 8 k.p.a.) i swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.).

Oceniając natomiast zaskarżoną decyzję merytorycznie podnieść należy w pierwszej kolejności, że szkoły wyższe, do których zastosowanie mają przepisy Prawa o szkolnictwie wyższym są – jak podnosi się w orzecznictwie - zakładami administracyjnymi (publicznymi). Działają one jako samodzielne i niezależne jednostki organizacyjne powoływane do wykonywania zadań publicznych w zakresie badań naukowych i szkolnictwa wyższego. Zakład administracyjny, nie będąc jednakże organem państwowym ani organem samorządu, sprawuje funkcję administracji publicznej, korzystając z tzw. władztwa zakładowego, nie działa jednak jak klasyczny organ administracji publicznej, gdyż został powołany do zupełnie innych zadań. Władztwo zakładowe uczelni wynika z upoważnień dla organów zakładu do abstrakcyjnych, jak i konkretnych działań na podstawie i w ramach ustaw. Jego istotę stanowi więc zakres upoważnień dla organów zakładu do jednostronnego kształtowania stosunków prawnych z użytkownikami zakładu lub osobami, które zabiegają o przyjęcie do grona takich użytkowników. Uczelnie są organizowane i działają na zasadach wolności badań naukowych, wolności twórczości artystycznej i wolności nauczania. Pełniąc misję odkrywania i przekazywania prawdy poprzez prowadzenie badań i kształcenie studentów, uczelnie stanowią integralną część narodowego systemu edukacji i nauki (art. 4 ust. 2 i 3 Prawa o szkolnictwie wyższym). Ustrojowa pozycja oraz cele, jakie realizuje uczelnia wyznaczają równocześnie relacje pomiędzy podmiotami procesu kształcenia, w ramach których wywiązywanie się z obowiązków i powinności słuchacza poddane jest autonomicznej ocenie osób prowadzących proces dydaktyczny. Szkoły wyższe są autonomiczne we wszystkich obszarach swojego działania. Gwarantuje im to Konstytucja w art. 70 ust. 5 oraz zastrzega Prawo o szkolnictwie wyższym w art. 4 ust. 1. Wynika z nich, że uczelniom zapewnia się autonomię, "na zasadach określonych w ustawie", jednoznaczne sygnalizując w ten sposób dopuszczalność ustawowych ograniczeń oraz obowiązek działania szkół wyższych wyłącznie na podstawie i w granicach prawa. Na powyższe zwrócił uwagę także Trybunał Konstytucyjny, podkreślając w wyroku z dnia 5 października 2005 r., SK 39/05, że w demokratycznym państwie prawa wewnętrzny porządek prawny społeczności autonomicznej nie może wykraczać poza ramy określone w Konstytucji oraz ustawie, a tym samym autonomia nigdy nie może mieć charakteru nieograniczonego. Z uwagi na specyfikę uczelnia publiczna, której organy pełnią funkcje organu administracji publicznej, jest organem tylko w ściśle określonym zakresie spraw i z uwzględnieniem przepisów regulujących w sposób szczególny zarówno kompetencje tych organów, jak i prawa oraz obowiązki uczestników procesu kształcenia. Te szczególne przepisy o charakterze powszechnie obowiązującym zawarte są w Prawie o szkolnictwie wyższym i aktach wykonawczych do tej ustawy oraz w przyjmowanych przez senaty uczelni ich aktach wewnętrznych, tj. np. regulaminy poszczególnych rodzajów studiów. W sprawie skreślenia K.K. z listy uczestników studiów doktoranckich podstawę tę stanowi art. 197 Prawa o szkolnictwie wyższym, w szczególności zaś jego ust. 4, oraz § 23 pkt 1 lit. a i pkt 2 w z § 22 ust. 1 pkt 1 lit. b i § 8 pkt 2 Regulaminu studiów doktoranckich U[...] z dnia 5 marca 2012r. Stosownie do art. 197 Prawa o szkolnictwie wyższym doktorant jest obowiązany postępować zgodnie z treścią ślubowania i regulaminem studiów doktoranckich (ust. 1). Do podstawowych obowiązków doktorantów, poza obowiązkami określonymi zgodnie z ust. 1, należy realizowanie programu studiów doktoranckich oraz prowadzenie badań naukowych i składanie sprawozdań z ich przebiegu (ust. 2). Uczestnicy studiów doktoranckich prowadzonych w uczelni mają także obowiązek odbywania praktyk zawodowych w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych lub uczestniczenia w ich prowadzeniu (ust. 3 zdanie I). Doktoranci, którzy nie wywiązują się z obowiązków, o których mowa w ust. 1 i 2, mogą zostać skreśleni z listy uczestników studiów doktoranckich. Decyzję o skreśleniu podejmuje kierownik studiów (ust. 4). Stosownie zaś do Regulaminu skreślenie z listy uczestników studiów doktoranckich następuje w przypadku gdy doktorant uchybia obowiązkowi realizowania obowiązującego programu studiów, prowadzenia badań naukowych i składania w wyznaczonym terminie (do 30 września) dokumentów: opinii opiekuna naukowego o postępach naukowych i postępach w przygotowaniu rozprawy doktorskiej, indeksu z wpisami wymaganymi programem studiów i innych dokumentów wymaganych przez program studiów (§ 23 pkt 1 lit. a i pkt 2 w z § 22 ust. 1 pkt 1 lit. b i § 8 pkt 2 Regulaminu). Analiza tych przepisów dowodzi, iż prawa i obowiązki studenta określa zarówno ustawa, jak i regulamin uczelni. Ten ostatni ma co prawda charakter wewnetrzzakładowy i jako taki nie może być uznany za powszechnie obowiązujący, jednak z chwilą przyjęcia danej osoby w poczet użytkowników zakładu, staje się ona podmiotem praw i obowiązków, które przysługują bądź obciążają użytkowników danego zakładu. Użytkownika, który dobrowolnie przystąpił do zakładu administracyjnego (np. doktoranta), wiążą przepisy zawarte w aktach normatywnych wewnątrzzakładowych, ponieważ jego wniosek o przyjęcie jest równocześnie wyrażeniem zgody na poddanie się reżimowi prawnemu obowiązującemu w danym zakładzie (uchwała NSA z 13 października 2003 r. OPS 5/03). Podnieść też należy, że art. 197 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym przewiduje nie obowiązek, lecz możliwość skreślenia z listy studentów, wprowadza jednak równocześnie ogólne kryterium niewywiązywania się między innymi z obowiązku postępowania zgodnie z regulaminem studiów doktoranckich, realizowania programu studiów oraz nieodbywania praktyk zawodowych w formie prowadzenia zajęć dydaktycznych. Przesłanki skreślenia z listy uczestników studiów mają charakter fakultatywny, a decyzja wydana na podstawie tego przepisu jest decyzją podejmowaną w ramach tzw. "uznania administracyjnego". Pomimo obligatoryjnego w Regulaminie studiów wymogu skreślenia z listy, a więc niezgodności tego Regulaminu z ustawą, organ uczelni jednakże powołał – jak to przewiduje art. 197 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym – na fakultatywną przesłankę skreślenia z listy (str. 3 zaskarżonej decyzji). Pozostawienie uznaniu organu rozstrzygnięcia w sprawie skreślenia z listy studentów oznacza, że to do organu należy ostatecznie wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia sprawy, a sądowa kontrola legalności takich rozstrzygnięć ma charakter ułomny. Z woli ustawodawcy obejmuje ona jedynie przestrzegania przez organy uczelni procedury normowanej przez k.p.a., w tym w szczególności kompletność materiału dowodowego oraz prawidłowość jego oceny w myśl wskazań zasady swobodnej oceny dowodów obowiązującej w postępowaniu administracyjnym. Innymi słowy sąd administracyjny jest uprawniony jedynie do kontrolowania trybu postępowania poprzedzającego wydanie decyzji "uznaniowej". Poza polem rozważań sądu pozostaje więc rzecz najistotniejsza dla strony, tj. ocena racjonalności i celowości rozstrzygnięcia. Jeśli zatem sąd nie dopatrzy się uchybień organów w sposobie prowadzenia postępowania i oparcia rozstrzygnięcia o kompletne dowody (w dacie wydania zaskarżonej decyzji), to nie ma podstaw prawnych do eliminowania decyzji z obrotu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie organy obu instancji ustaliły prawidłowo stan faktyczny i prawny sprawy, skarżący nie został pozbawiony możliwości obrony swych praw i w pełni korzystał z przysługujących mu środków prawnych. Miał możliwość składania wyjaśnień i dowodów. Był też dwukrotnie wzywany do przedłożenia spornych dokumentów. Organy wydały na tej podstawie prawidłowe rozstrzygnięcie i nie przekroczyły też granic uznania administracyjnego. Dokumenty zgromadzone w sprawie jednoznacznie wskazują, że zaistniały przesłanki do skreślenia skarżącego z listy studentów, tj. przesłanki określone w art. 197 ust. 4 Prawa o szkolnictwie wyższym w zw. z § 9 ust. 2 lit. a i b oraz § 23 Regulaminu. Zresztą sam skarżący nie negował faktu, że nie dopełnił obowiązków studenta doktoranta, a jedynie podnosił, że polecono mu nieprzystępowanie do egzaminów z uwagi na postępowanie w sprawie uzyskania tytułu zawodowego magistra. W piśmie z dnia 7 listopada 2012r. skarżący - przedstawiając własną wersję przyczyn niedopełnienia obowiązków doktoranta - podniósł wszak, że w dniu 5 listopada 2012r. promotor naukowy poinformował go, że zrezygnował z bycia jego opiekunem naukowym, wobec czego nie może dokonać żadnego zaliczenia, zaś Kierownik studiów doktoranckich Wydziału Zarządzania U[...] – że z powodu postępowania w sprawie dyplomu magisterskiego nie może dokonać wpisów do indeksów. Podnieść jednak należy, że ze statusem skarżącego jako doktoranta wiązały się nie tylko uprawnienia, ale i obowiązki związane z realizacją obowiązującego programu studiów, obejmującego zarówno uzyskanie wymaganych Regulaminem studiów zaliczeń oraz prowadzenia badań naukowych, jak i składanie do 30 września dokumentów obejmujących opinię promotora naukowego (kartę okresowych osiągnięć studenta), arkusz oceny doktoranta oraz indeks z wpisami. Skarżący niewątpliwie tych obowiązków nie wypełnił ani w terminie, ani też nie wnioskował o przedłużenie tego terminu, ani też w żadnym późniejszym terminie, ani nawet pomimo wezwania go przez dziekanat w toku prowadzonego w wyniku wskazanego wyroku ponownego postępowania w sprawie skreślenia z lity studentów. Nie sposób natomiast dać wiary wyjaśnieniom skarżącego co do przyczyn braku wpisu w indeksie. Jak bowiem wynika z załączonego materiału dowodowego przyczyną tą był fakt nie przystąpienia do egzaminów oraz nie wykonanie polecenia promotora naukowego zgromadzenia literatury i opracowania koncepcji rozprawy doktorskiej, zaniechanie udziału w seminarium doktoranckim. Skarżący nie podnosił też, że przystąpił do zaliczeń na IV semestrze poza ekonomią. Na II roku studiów skarżący miał do zaliczenia w II semestrze ekonomię, seminarium doktorskie, warsztaty metodyczne w zakresie wybranej specjalizacji naukowej, w IV semestrze poza ekonomią także seminarium doktorskie, wykłady do wyboru oraz zajęcia dydaktyczne do przeprowadzenia. Z wydruku z systemu informatycznego USOS, protokołów egzaminacyjnych oraz karty przebiegu studiów skarżącego wynika, że poza ekonomią na IV semestrze nie zaliczył żadnego przedmiotu, co spowodowało, że system automatycznie wpisał oceny niedostateczne. Gdyby zatem skarżący przystąpił do zaliczeń, zaś przyczyną braku wpisu w indeksie była - tak jak twierdzi skarżący we wskazanym piśmie - jedynie wola Kierownika studiów dokonania wpisu do indeksu, co wynika z użytego sformułowania, wedle którego z uwagi na postępowanie w sprawie dyplomu magisterskiego Kierownik studiów stwierdził, że nie może dokonać wpisu do indeksu, to tylko w indeksie wpisy zaliczeń nie byłyby odnotowane, natomiast w systemie wykładowca dokonałby takich wpisów. Wyjaśnienia te budzą też wątpliwości biorąc pod uwagę doświadczenie życiowe. Skoro bowiem przedmiot ekonomia był zarówno w III, jak i w IV semestrze, a skarżący zaliczył ten przedmiot tylko w IV semestrze, zaś przedmiot warsztaty metodyczne był tylko w IV semestrze, a skarżący nie zaliczył tego przedmiotu, to należy na tej podstawie sądzić, że zaliczenia były semestralne. Znajduje to też potwierdzenie w skierowanym do skarżącego piśmie z dnia 12 lipca 2012r., w którym jest mowa o okresowych kartach osiągnięć studenta (odrębnych dla każdego semestru). Oznacza to tyle, że mało wiarygodne wydaje się to by po upływie kilku miesięcy od zakończenia zajęć, co miało miejsce zwłaszcza w odniesieniu do warsztatów, istniał związek z rzekomo uzyskaną w listopadzie informacją od Kierownika studiów o niemożności dokonania wpisu w indeksie z uwagi na postępowanie w sprawie dyplomu magisterskiego. Z pisma skarżącego jednoznacznie i wprost wynika, że z Kierownikiem studiów rozmawiał w listopadzie 2012r. O oderwaniu twierdzeń pisma z 7 listopada 2012r. od rzeczywistości świadczy też ten fragment pisma, w którym skarżący informuje, że postępowanie w sprawie dyplomu magisterskiego zostało wszczęte w październiku 2012r., zapominając niejako, że termin zaliczenia już upłynął (najpóźniej do 30 września), a jego opiekun naukowy już we wrześniu 2012r., a więc przed datą wszczęcia tego postępowania, poinformował go o rezygnacji z tej funkcji. Z pisma opiekuna naukowego skarżącego z dnia 28 września 2012r. wynika, że na początku II roku studiów doktoranckich polecił mu zebranie literatury, zapoznanie się z jej treścią i przygotowanie wstępnej koncepcji pracy doktorskiej w celu konsultacji na seminarium doktorskim, jednakże skarżący po pierwszym spotkaniu nie zgłosił się ani razu na seminarium doktorskie przez cały rok akademicki 2011/2012, jak i nic nie zrobił w zakresie swoich obowiązków i nie wykazywał postępów w pracy naukowej i właśnie z tego względu nie otrzymał zaliczenia seminarium doktorskiego na drugim roku, zaś promotor złożył rezygnację z opieki naukowej o czym poinformował skarżącego kiedy ten zgłosił się we wrześniu po zaliczenie seminarium. Opiekun naukowy wręcz stwierdził, że skarżący nie może uzyskać pozytywnej oceny z seminarium z uwagi na niedopełnienie przez niego podstawowych obowiązków doktoranta. W tej sytuacji trudno dać wiarę, że Kierownik studiów odmówił jedynie dokonania wpisów w indeksie zaliczonych rzekomo przedmiotów. Ponadto z pisma ówczesnego Kierownika studiów doktoranckich z dnia 8 listopada 2012r. – będącego odpowiedzią na pismo skarżącego w sprawie przyczyn braku wpisów – wynika, iż skarżący nie był namawiany do niezaliczania przedmiotów objętych programem studiów (których zresztą termin zaliczenia upłynął najpóźniej 30 września – dopisek Sądu), choć został poinformowany o toczącym się w stosunku do niego śledztwie w związku z podejrzeniem sfałszowania dokumentacji zaliczeniowej na studiach licencjackich; nie uczęszczał na prowadzone przez Kierownika warsztaty metodyczne w zakresie wybranej specjalizacji naukowej i nie złożył pracy zaliczeniowej, co stało się przyczyną niezaliczenia tego przedmiotu.

Argumenty skargi dotyczące najogólniej je ujmując opieszałości działania organów uczelni nie podlegają uwzględnieniu w sytuacji kiedy decyzja zostanie wydana, tak jak to miało miejsce w tej sprawie. Opieszałość czy przewlekłość działania można bowiem zwalczać przed wydaniem decyzji składając skargę na bezczynność/ opieszałość organu.

Zawarty w skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została już faktycznie wykonana, czego dowodem jest złożona przez skarżącego do akt sądowych decyzja Prezydenta Miasta Ł. z dnia 2 stycznia 2014r. stwierdzająca uzyskanie przez skarżącego statusu bezrobotnego. Ponadto wniosek ten nie został wbrew art. 61 § 3 ppsa w żaden sposób uzasadniony, skarżący ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że decyzja narusza prawo. Tymczasem warunkiem wstrzymania wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę już we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest uzasadnione (por. postanowienie NSA z dnia 13 grudnia 2004r., FZ 496/2004, LexPolonica), zaś sama ochrona gwarantowana wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu ma charakter czasowy, tj. do czasu wydania wyroku w sprawie, chyba, że sąd uwzględni skargę wówczas trwa do dnia uprawomocnienia się tego wyroku. Rozpoznając wniosek Sąd nie dokonuje też oceny zasadności skargi, gdyż ustawa normująca postępowanie przed sądami administracyjnymi nie zawiera regulacji umożliwiającej zastosowanie omawianej instytucji w zależności od oceny prawdopodobieństwa wadliwości zaskarżonego aktu lub czynności (por. np. postanowienie NSA z dnia 6 lutego 2008r., I OZ 47/08; z dnia 1 kwietnia 2008r., I OZ 209/08; z dnia 3 lipca 2008r., I OZ 493/08; z dnia 18 czerwca 2008r., I OZ 386/08; z dnia 13 czerwca 2008r., I OZ 410/08 oraz postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2005r., II OZ 513/05). Oceny takiej sąd administracyjny dokonuje bowiem dopiero wydając wyrok w rozpatrywanej sprawie (art. 132 p.p.s.a.).

Z powyższych względów Sąd na podstawie art.151 ppsa skargę oddalił.

ds