II GSK 1701/12

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 11 czerwca 2012 r., sygn. akt. VI SA/Wa 794/12 oddalił skargę T. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w W. z [...] lutego 2012 r., nr [...] w przedmiocie pozostawienia odwołania od decyzji bez rozpoznania.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym sprawy:

Postanowieniem z [...] lutego 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w W. pozostawił bez rozpatrzenia odwołanie z [...] czerwca 2011 r., wniesione przez spółkę z o.o. T. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z [...] maja 2011 r., którą Spółce wymierzono karę pieniężną z tytułu urządzania gier poza kasynem gry.

W uzasadnieniu stwierdził, że odwołanie złożone przez profesjonalnego pełnomocnika było obarczone brakiem formalnym w postaci niezałączenia oryginału pełnomocnictwa udzielonego przez Spółkę, które potwierdzałoby umocowanie do jej reprezentowania.

W dniu [...] stycznia 2012 r. organ II instancji wezwał wnoszącego odwołanie - na podstawie art. 169 § 1 Op - do usunięcia braków formalnych w terminie 7 dni, jednocześnie pouczając, że w przypadku niewypełnienia zakreślonego w wezwaniu warunku odwołanie zostanie pozostawione bez rozpoznania. W następstwie nieprzedłożenia wymaganego dokumentu, organ odwoławczy wydał postanowienie o pozostawieniu pisma bez rozpatrzenia, zgodnie z zawartym w wezwaniu pouczeniem.

W dniu [...] lutego 2012 r. T. Sp. z o.o. wniosła o uchylenie powyższego postanowienia argumentując, że w sprawie nie doszło do prawidłowego doręczenia wezwania z [...] stycznia 2012 r. Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że zarówno on nie otrzymał prawidłowo doręczonego wezwania do uzupełnienia braków formalnych, jak i takiego wezwania nie otrzymała strona skarżąca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalając skargę stwierdził, że nie znajduje podstaw do jej uwzględnienia.

Uznał za bezsporne, że brak załączonego pełnomocnictwa do złożonego odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego stanowi tego rodzaju brak formalny, że jego nieuzupełnienie w terminie prowadzi do pozostawienia pisma bez rozpatrzenia.

W ocenie Sądu I instancji prawidłowo w sprawie ustalono, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych odwołania zostało doręczone [...] stycznia 2012 r. i nie zostało wykonane w przewidzianym terminie. Odnosząc się do stwierdzenia, jakoby strona nie otrzymała wezwania z [...] stycznia 2012 r., stwierdził, że adnotacja na zwrotnym potwierdzeniu odbioru poświadcza odebranie ww. pisma przez pełnomocnika skarżącej [...] stycznia 2012 r. W ocenie Sądu, przesyłka pocztowa została doręczona zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami ustawy z 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2008 r., Nr 189, poz. 1159 ze zm.). Tym samym pocztowy dowód doręczenia przesyłki adresatowi należy uznać za dokument urzędowy w rozumieniu art. 194 § 1 Op, potwierdzający fakt i datę doręczenia zgodnie z danymi umieszczonymi na dokumencie. Pocztowy dowód doręczenia przesyłki stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone, to znaczy, że w określonym dniu danej osobie doręczono przesyłkę, która zawierała określoną korespondencję.

Skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji wniosła T. sp. z o.o., wnosząc o jego uchylnie w całości.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 169 Op, polegające na niezasadnym przyjęciu, iż w sprawie doszło do prawidłowego doręczenia wezwania do uzupełnienia braków formalnych, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego prowadzi do odmiennego wniosku.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Celnej w W. wniósł o jej oddalenie, a także zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest niezasadna.

Zgodnie z art. 183 § 1 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 ppsa i wnioskami środka prawnego. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Autor skargi kasacyjnej wyznacza zatem zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone.

Skarżąca sformułowała zarzut oparty na podstawie z art. 174 pkt 2 ppsa, polegający na niezasadnym uznaniu przez Sąd I instancji, że w sprawie doszło do prawidłowego doręczenia wezwania z [...] stycznia 2012 r. do uzupełnienia braków formalnych odwołania.

Zgodnie z art. 136 Op, strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Jest rzeczą oczywistą, że w postępowaniu odwoławczym strona może być reprezentowana przez pełnomocnika. Wymagane jest jednak wówczas stosowne pełnomocnictwo, z którego wynika umocowanie do reprezentowania w sprawie przed organem odwoławczym. Mimo nie zawarcia w art. 168 Op konkretnego wskazania na konieczność załączenia dokumentu pełnomocnictwa do pisma procesowego należy uznać, że brak dokumentu potwierdzającego umocowanie do reprezentowania strony w postępowaniu jest traktowane, jako brak formalny, który winien zostać uzupełniony w wyznaczonym terminie. Niespełnienie wymogów zawartych w przepisach prawa, określone jako "brak" pisma procesowego, należy więc rozumieć bardzo szeroko. Będzie to zarówno brak elementu treści pisma, np. podpisu, uzasadnienia, precyzyjnego określenia żądania, daty, ale także pełnomocnictwa (v. Dzwonkowski H., Uchla A., Kosikowski C. - Ordynacja podatkowa. Komentarz, Lex; H. Dzwonkowski; Komentarz do art. 169 Op).

Zgodnie z art. 169 § 1 Op, jeżeli podanie nie spełnia wymogów określonych przepisami prawa, organ podatkowy wzywa wnoszącego podanie do usunięcia braków w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku skutkuje pozostawieniem podania bez rozpatrzenia. Słusznie zatem organ wystosował pismo wzywające do przedłożenia pełnomocnictwa do osoby wnoszącej podanie, w niniejszym przypadku - pełnomocnika, który ponadto podpisał ww. dokument.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, iż w przesyłce poleconej znajdowało się tylko zawiadomienie, że odwołanie z [...] czerwca 2011 r. nie zostało rozpatrzone w terminie. Strona podała, iż nie otrzymała we wskazanej przesyłce wezwania do przedłożenia dokumentu określającego umocowanie do reprezentowania strony.

Należy zgodzić się ze stwierdzeniem Sądu I instancji, że poczynione w tym przedmiocie przez organy ustalenia pozwalają stwierdzić, że doręczenie przesyłki nastąpiło zgodnie z przepisami ustawy - Prawo pocztowe, zatem było skuteczne. Zwrotne potwierdzenie odbioru, na którym kwituje się fakt odebrania przesyłki, należy traktować jako dokument urzędowy. W sprawie, pocztowy dowód doręczenia zawiera pieczęć kancelarii pełnomocnika, a także podpis jej pracownika - Marty Kielczyk. Dokument nie budzi wątpliwości, co do faktu odbioru przesyłki w dniu 13 stycznia 2012 r.; a także co do zawartości listu, bowiem zostały na nim uczynione stosowne adnotacje wskazujące na rodzaj zawartej w przesyłce korespondencji. W razie zatem wątpliwości, co do zawartości przesyłki, osoba odbierająca korespondencję powinna była zweryfikować jej zawartość. Tymczasem wskazywana okoliczność braku wezwania nie była kwestionowana po odebraniu korespondencji, a dopiero po wydaniu postanowienia z [...] lutego 2012 r.

Nie można zatem na podstawie wskazywanych przez skarżącą okoliczności stwierdzić, że pełnomocnik strony nie otrzymał wezwania do przedłożenia pełnomocnictwa. Takiemu twierdzeniu przeczy bowiem zawarte w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru (v. NSA z 17 grudnia 2013 r., sygn. akt II FSK 3487/13, dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze za chybiony należy uznać zarzut, że wezwanie do uzupełnienia braków formalnych odwołania nie zostało skutecznie doręczone.

Argumentacja przedstawiona w skardze kasacyjnej odnośnie konieczności ponownego wezwania - tym razem strony - do podpisania odwołania w ustawowym terminie, w przypadku nie dołączenia pełnomocnictwa przez wezwanego wcześniej pełnomocnika, jest nietrafna. Doszłoby wówczas do zamiany obowiązku usunięcia braku formalnego pisma w postaci braku pełnomocnictwa, wobec nie usunięcia tego braku, na brak formalny podlegający uzupełnieniu poprzez podpis na odwołaniu przez stronę. Przepis art. 169 § 1 Op nie zawiera podstaw do uznania, że nieuzupełniony brak formalny podania (odwołania), jakim niewątpliwie jest brak pełnomocnictwa, może przekształcić się w inny brak formalny podlegający uzupełnieniu przez stronę.

Konieczność wezwania strony do osobistego podpisania odwołania prowadziłaby do uprzywilejowania osób korzystających z usług pełnomocników profesjonalnych. W przypadku osób wnoszących odwołanie samodzielnie, bez pomocy pełnomocnika, jeżeli brak formalny w postaci braku podpisu nie zostałby uzupełniony w wyznaczonym terminie, podanie byłoby pozostawione bez rozpoznania bez wezwania do uzupełnienia braku. Natomiast w przypadku osoby korzystającej z usług profesjonalnego pełnomocnika odwołanie nie zostałoby pozostawione bez rozpoznania, mimo np. nie przedłożenia pełnomocnictwa, a miałoby miejsce wezwanie do uzupełnienia braku w postaci podpisu pod odwołaniem strony postępowania. Taka sytuacja byłaby niedopuszczalna ze względu na naruszenie konstytucyjnej zasady równości wobec prawa (por. NSA z 25 listopada 2010 r.; sygn. akt. I FSK 916/10, dostępne j.w.).

Wobec powyższego, na podstawie art. 184 ppsa Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, jako niezasadną.