III SA/Gd 885/13

Uzasadnienie

Komendant Powiatowy Policji, działając na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 43 ust. 1 i art. 45 ust. 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, w dniu 16 lipca 2013r. wydał rozkaz personalny nr [...] o zwolnieniu Z. N. ze służby z dniem 25 sierpnia 2013r. W decyzji podano, że Z. N. jest uprawniony do nagrody rocznej za 2013 r. we wskazanym wymiarze. Na podstawie art. 108 § 1 k.p.a. decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu wskazano, że Z. N. prawomocnym orzeczeniem Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w G. z dnia 8 stycznia 2013r. został uznany za całkowicie niezdolnego do służby w Policji i zaliczony do trzeciej grupy inwalidów w związku ze służbą w Policji. Termin zwolnienia ze służby został ustalony na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy o Policji, tj. po upływie 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności ze względu na interes służby oraz interes społeczny, wyrażający się szczególnym statusem i zadaniami Policji, mającymi bezpośredni wpływ na bezpieczeństwo i porządek publiczny realizowany wyłącznie przez osoby spełniające warunki określone w w/w ustawie.

W odwołaniu od tej decyzji Z. N. wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie art. 43 ust. 1 ustawy o Policji poprzez błędnie przyjętą datę upływu 12 miesięcy od czasu zaprzestania służby z powodu choroby. Podał, że w czasie jego niezdolności do służby Komendant Powiatowy Policji decyzjami z dnia 19 grudnia 2012 r., 18 stycznia 2013 r. oraz 1 lutego 2013r. powołał komisję do otwarcia magazynu uzbrojenia Komendy Powiatowej Policji, której zadaniem było otwarcie magazynu w jego obecności , celem dokonania kontroli ewidencji magazynu i m.in. przekazania go wyznaczonym osobom. W związku z tym twierdził, że do dnia 1 lutego 2013r. pełnił obowiązki głównego magazyniera magazynu uzbrojenia KPP w K. i pomimo choroby wykonywał czynności służbowe na polecenie i w określonym zakresie.

W następstwie rozpatrzenia w/w odwołania Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym z dnia 5 września 2013r. nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art.127 § 2 i art. 268a k.p.a., utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji.

Odnosząc się do dotychczasowego przebiegu postępowania organ odwoławczy podał, że w oparciu o art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji policjanta można zwolnić ze służby , jeżeli w postępowaniu przeprowadzonym przez komisję lekarską ustalono, że policjant jest niezdolny do służby. Zgodnie z art. 43 ust. 1 ustawy zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemne wystąpienie ze służby.

Komisja lekarska orzeczeniem z dnia 8 stycznia 2013 r. orzekła, że Z. N. jest całkowicie niezdolny do służby w Policji. Został on zwolniony z zajęć służbowych z dniem 25 stycznia 2013 r. do dnia zwolnienia ze służby, a na zwolnieniach przebywał nieprzerwanie od 25 sierpnia 2012 r. do 29 maja 2013 r. Później ze zwolnień lekarskich nie korzystał. W tej sytuacji należało uznać, że sam fakt stwierdzenia w orzeczeniu komisji lekarskiej całkowitej niezdolności do służby jest równoznaczne z korzystaniem przez policjanta ze zwolnienia lekarskiego i wystarczające do zastosowania art. 43 ust. 1 ustawy o Policji. Zwolnienie policjanta ze służby nastąpiło z dniem 25 sierpnia 2013 r.

Za bezzasadny uznano zarzut wykonywania przez policjanta służby do dnia 1 lutego 2013r. Z. N. był uwzględniony w decyzjach powołujących komisje do otwarcia magazynu jedynie jako osoba, w obecności której otwierano magazyn uzbrojenia. W związku z tym pobrał klucze od magazynu, ale nie był w składzie komisji i nie przewidziano dla niego innych czynności do wykonania. Było natomiast wskazane, aby policjant był obecny przy czynnościach otwierania magazynu uzbrojenia - o co sam zabiegał, gdyż pełnił funkcję magazyniera głównego magazynu uzbrojenia i ponosił solidarną odpowiedzialność wraz z magazynierem rezerwowym za prowadzenie gospodarki uzbrojenia. W ocenie organu działano w jego interesie, dbając o rzetelność przeprowadzanych czynności i by uniknąć ewentualnych ujemnych konsekwencji dla magazyniera głównego.

Ponadto dokonana analiza listy obecności w służbie Z. N. w grudniu 2012 r. i styczniu 2013 r. wskazywała, że w tym okresie policjant przebywał na zwolnieniach lekarskich i nie podejmował czynności służbowych. Nie podpisywał także w tym czasie listy obecności, co zapewne by zrobił, gdyby wykonywał zadania służbowe. Organ zaprzeczył twierdzeniom strony o aktywnym pełnieniu obowiązków magazyniera do dnia 1 lutego 2013 r. uznając, że nie doszło do przerwania stanu zaprzestania służby z powodu choroby w okresie trwającym do 1 lutego 2013 r. Zaprzestanie służby miało miejsce od dnia 25 sierpnia 2012 r. W tej sytuacji zwolnienie policjanta ze służby w dniu 25 sierpnia 2013 r. nie naruszyło art. 43 ust 1 ustawy o Policji i przewidzianego w nim okresu ochronnego.

Nadanie decyzji klauzuli natychmiastowej wykonalności uzasadnione było ważnym interesem służby. W interesie społecznym było niezwłoczne zwolnienie funkcjonariusza Policji, w stosunku do którego prawomocnie orzeczono całkowitą niezdolność do służby.

Z. N. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rozkaz personalny ( decyzję ) Komendanta Wojewódzkiego Policji, domagając się uchylenia orzeczeń organów obu instancji. Rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 43 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy o Policji oraz art. 57 § 3 i 4 k.p.a.

Skarżący twierdził, że podejmował czynności służbowe w trakcie zwolnienia lekarskiego po dniu 25 sierpnia 2012r. , albowiem w dniu 10 września 2012r. wykonywał służbowe czynności magazyniera, w dniu 20 grudnia 2012r. uczestniczył w otwarciu magazynu uzbrojenia, wydaniu dokumentacji, przyjmowaniu amunicji do magazynu oraz sprawdzaniu dokumentacji dotyczącej rozchodu amunicji , w dniu 1 lutego 2013 r. był natomiast obecny przy komisyjnie przeprowadzonej inwentaryzacji i przekazaniu magazynu. Podał, że po dniu 28 maja 2013r. nie przedkładał zwolnień lekarskich, mimo kontynuowania leczenia, bowiem zastosował się do stanowiska działu kadr KPP w K., że po orzeczeniu Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej nie musi przedkładać dalszych zwolnień lekarskich.

W ocenie skarżącego nie można było liczyć okresu zaprzestania przez niego służby od dnia 25.08.2012r., ponieważ podjęcie służby w dniu 10.09.2012r. przerwało okres zwolnienia lekarskiego, a okresów przebywania na zwolnieniach lekarskich przedzielonych okresami pełnienia służby nie należy łączyć. Początek okresu ochronnego przewidzianego w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji rozpoczął się 2 lutego 2013r., wobec czego upływ 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby nastąpi z dniem 1.02.2014r. , a zwolnienie ze służby możliwe jest z dniem 2.02.2014r.

Skarżący podniósł też, że Komendant Powiatowy Policji mógł przejąć magazyn pod nieobecność funkcjonariusza w oparciu o pkt 79 Rozdziału IX Instrukcji w sprawie gospodarowania uzbrojeniem i sprzętem techniczno-bojowym w Policji. Jeżeli Komendant nie przejął magazynu broni zgodnie z instrukcją, a czynności związanych z przyjmowaniem, wydawaniem i rozliczaniem amunicji dokonywał w okresie zwolnienia lekarskiego skarżącego, to oznacza, że skarżący podejmował służbę, która przerywała bieg terminu wskazanego w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji.

Skarżący zakwestionował ponadto wskazaną przez organ datę zwolnienia ze służby, bowiem zgodnie z art. 57 § 3 k.p.a. zwolnienie ze służby powinno nastąpić z dniem 26.08.2013r., a nie jak wskazał organ – z dniem 25.08.2013r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć większości zarzutów w niej podniesionych nie można uznać za zasadne.

Spór w niniejszej sprawie sprowadzał się do tego, z jakim dniem należało zwolnić skarżącego ze służby w Policji.

Zgodnie z art. 41 ust. 1pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji ( tj. Dz.U. z 2011 r., nr 287, poz.1687 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", policjanta zwalnia się ze służby w przypadku orzeczenia trwałej niezdolności do służby przez komisję lekarską.

Przepis art. 43 ust. 1 ustawy stanowi natomiast, że zwolnienie policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, chyba że policjant zgłosi pisemnie wystąpienie ze służby.

Komisja lekarska orzeczeniem z dnia 8 stycznia 2013 r. uznała, że skarżący jest całkowicie niezdolny do służby w Policji.

Skarżący nie zgłosił pisemnie wystąpienia ze służby.

Tak więc skarżący powinien być zwolniony ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy , a zwolnienie to nie może nastąpić - w myśl art. 43 ust. 1 ustawy - przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania przez niego służby z powodu choroby.

Skarżący przebywał na zwolnieniach lekarskich nieprzerwanie od 25 sierpnia 2012 r. do 29 maja 2013 r. Twierdził jednak w toku postępowania przed organami, że do 1 lutego 2013 r. pełnił służbę, bowiem wykonywał czynności służbowe w dniu 20 grudnia 2012r. i w dniu 1 lutego 2013 r., zaś w skardze podniósł dodatkowo, że czynności służbowe wykonywał także w dniu 10 września 2012 r.

Organ odwoławczy odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego twierdzeń dotyczących wykonywania czynności służbowych w dniach 20 grudnia 2012r. i w dniu 1 lutego 2013 r. argumentował, że nie doszło do podjęcia przez skarżącego w tych dniach służby. Z poglądem tym należy się zgodzić.

Jak wynika z ustaleń organu odwoławczego, skarżący pełnił funkcję magazyniera głównego magazynu uzbrojenia Komendy Powiatowej Policji w K. Tak skarżący, jak i magazynier pomocniczy przebywali na długotrwałych zwolnieniach lekarskich. Pod koniec 2012 r. Zastępca Naczelnika Wydziału Prewencji KPP w K. skontaktował się telefonicznie ze skarżącym w celu ustalenia, czy i kiedy możliwy jest powrót skarżącego do służby po zwolnieniu lekarskim. Skarżący nie był w stanie takiej daty wskazać, jednak twierdził, że chciałby uczestniczyć w otwarciu magazynu z uwagi na odpowiedzialność materialną i że może w każdej chwili się zgłosić, po uprzednim telefonicznym powiadomieniu go dzień wcześniej. Komendant Powiatowy Policji w dniu 19 grudnia 2012 r. wydał decyzję w sprawie powołania komisji do otwarcia magazynu uzbrojenia w dniu 20 grudnia 2012 r. , następnie w dniu 18 stycznia 2013 r. decyzję o otwarciu magazynu w dniu 21 stycznia 2013 r., i w dniu 1 lutego 2013 r. decyzję uchylającą decyzję z dnia 18 stycznia 2013 r. i powołującą komisję do otwarcia magazynu uzbrojenia w dniu 1 lutego 2013 r.

W obu decyzjach – z dnia 19 grudnia 2012 r. i z dnia 1 lutego 2013 r. wyraźnie wskazano, jakie czynności mają wykonać powołane komisje , przy czym skarżący w skład tych komisji nie wchodził. Jak wynika z w/w decyzji komisje miały dokonać czynności w obecności skarżącego.

Powoływana przez skarżącego treść punktu 79 rozdziału IX Instrukcji, stanowiącej załącznik do decyzji nr 360 Komendanta Głównego Policji z dnia 6 lipca 2005 r. w sprawie gospodarowania uzbrojeniem i sprzętem techniczno- bojowym w Policji , wbrew stanowisku skarżącego potwierdza stanowisko organu, że skarżący w omawianych dniach nie pełnił służby, a jedynie na własną prośbę uczestniczył w dokonywanych tego dnia czynnościach. Obie decyzje dotyczące powołania komisji oparte były na treści przywołanego punktu 79, który przewiduje otwarcie magazynu uzbrojenia w czasie nieobecności magazyniera przez wyznaczoną komisję, która sporządza protokół z komisyjnego otwarcia magazynu z wyszczególnieniem wykonanych czynności i operacji magazynowych. Skoro skarżący korzystał ze zwolnienia lekarskiego i nie pełnił służby , to był "nieobecny" w rozumieniu tego punktu instrukcji. W przypadku pozostawania skarżącego na służbie nie byłoby żadnej potrzeby powoływania komisji , a magazyn uzbrojenia zostałby otwarty jedynie przez skarżącego jako magazyniera, w myśl treści punktu 78 instrukcji, z którego wynika, że magazyn uzbrojenia otwiera tylko magazynier odpowiedzialny za przechowywany sprzęt.

Tak więc wydane przez Komendanta Powiatowego Policji decyzje nie były wiążące dla skarżącego, a jedynie- jak zasadnie przyjął organ odwoławczy- uwzględniały fakt, że skarżący chciał uczestniczyć przy czynnościach komisji mimo pozostawania na zwolnieniu lekarskim. Ponadto zauważyć należy, że komisje miały dokonać otwarcia magazynu uzbrojenia nie jedynie dla uzyskania do niego dostępu, ale także w celu wykonania określonych czynności. Otwarcia magazynu i innych czynności dokonywały powołane komisje. Obecności skarżącego przy wszystkich czynnościach, ewentualnego pobrania kluczy od magazynu czy podpisania sporządzonych w tych dniach dokumentów nie można, wbrew stanowisku skarżącego, utożsamiać z wykonywaniem czynności służbowych. Obecność skarżącego przy czynnościach komisji w przedmiotowych dniach była dobrowolna, skarżący, korzystający ze zwolnienia lekarskiego, nie musiał, a chciał w tych czynnościach uczestniczyć, wobec czego nie może obecnie skutecznie twierdzić, że wykonywał w tych dniach obowiązki służbowe.

Ponadto zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że o tym , że skarżący nie pozostawał na służbie świadczy dodatkowo fakt, że nie podpisywał on listy obecności.

Bezzasadne jest w tej sytuacji stanowisko skarżącego, że początek okresu ochronnego przewidzianego w art. 43 ust. 1 ustawy rozpoczął się dla niego w dniu 2 lutego 2013 r.

Zasadny jest natomiast zarzut skargi dotyczący błędnego ustalenia daty zwolnienia skarżącego ze służby przy przyjęciu przez organy, że skarżący zaprzestał służby w dniu 25 sierpnia 2012 r., czyli w pierwszym dniu zwolnienia lekarskiego. Jednak kwestię tę należy oceniać nie na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jak twierdzi skarżący, a na podstawie przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny ( Dz.U. nr 16, poz.93 ze zm.).

Sposób obliczania terminów określony przez art. 57 k.p.a. dotyczy ustalania terminów procesowych, a termin , o jakim mowa w art. 43 ust. 1 ustawy o Policji ma charakter materialnoprawny, nie procesowy. Zgodnie natomiast z art. 110 kodeksu cywilnego jeżeli ustawa, orzeczenie sądu lub decyzja innego organu państwowego albo czynność prawna oznacza termin nie określając sposobu jego obliczania, stosuje się przepisy poniższe.

W myśl art. 112 kodeksu cywilnego termin oznaczony w tygodniach, miesiącach lub latach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a gdyby takiego dnia w ostatnim miesiącu nie było - w ostatnim dniu tego miesiąca. Jednakże przy obliczaniu wieku osoby fizycznej termin upływa z początkiem ostatniego dnia.

Ustawa o Policji w art. 43 ust. 1 oznacza termin, jednak ustawa ta nie określa sposobu jego obliczania. Art. 43 ust. 1 ustawy o Policji stanowi, że zwolnienie policjanta ze służby nie może nastąpić przed upływem 12 miesięcy od dnia zaprzestania służby z powodu choroby, czyli określa termin w miesiącach.

Z tego względu , skoro w myśl art. 112 k.c. termin oznaczony w miesiącach kończy się z upływem dnia, który nazwą lub datą odpowiada początkowemu dniowi terminu, a termin przyjęty przez organy jako dzień zaprzestania przez skarżącego służby z powodu choroby rozpoczynał się w dniu 25 sierpnia 2012 r. , to błędnie przyjęto jako datę zwolnienia skarżącego ze służby dzień 25 sierpnia 2013 r. zamiast 26 sierpnia 2013 r.

Z tego względu zaskarżona decyzja, jako naruszająca prawo materialne, a także naruszająca prawo procesowe przez oparcie rozstrzygnięcia na treści art.138 § 1 pkt 1 k.p.a. - w sposób mający wpływ na wynik sprawy - podlegała uchyleniu na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a ) i c) p.p.s.a.

Przy ponownym rozpatrzeniu odwołania organ odwoławczy będzie miał na uwadze powyższe twierdzenia i rozważania. Wyjaśnienia też wymaga, czy możliwe jest przyjęcie innego dnia zaprzestania przez skarżącego służby z powodu choroby, wobec jego twierdzeń podniesionych przed sądem - na etapie skargi - o pełnieniu przez niego służby w dniu 10 września 2012 r.

Organ będzie miał także na uwadze, że w zaskarżonej decyzji stwierdzono , że utrzymuje ona w mocy rozkaz personalny organu pierwszej instancji dotyczący zwolnienia skarżącego ze służby i przyznania mu nagrody rocznej za 2013 r. O ile będzie to konieczne rozważenia wymaga, czy ustalenie prawidłowej daty zwolnienia skarżącego ze służby nie pociąga za sobą konieczności dokonania korekty wymiaru tego świadczenia.