I SA/Lu 1328/13

Uzasadnienie

I SA/Lu 1328/13

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm. - dalej "k.p.a."), art. 61 ust. 1 pkt 2, art. 67 i art. 252 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. Nr 157, poz. 240 ze. zm., dalej – u.f.p.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej – SKO, Kolegium) po rozpatrzeniu odwołania "A" w B. (dalej – strona, skarżąca, spółka) od decyzji Prezydenta Miasta (dalej – organ pierwszej instancji) z dnia [...] w sprawie zwrotu do budżetu Miasta należności budżetowej w kwocie 58.512 zł, w tym: dotacji pobranej w nadmiernej wysokości, w części dotyczącej kwoty 920 zł i dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w części dotyczącej kwoty 57.952 zł, uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej ustalenia zwrotu dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 57.952 i w tej części ustaliło zwrot dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 57.592 zł, a w pozostałej części utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu SKO podało, że w okresie od dnia 19 listopada 2012 r. do 31 stycznia 2013 r. pracownicy Referatu Audytu Wewnętrznego i Kontroli Urzędu Miasta przeprowadzili kontrolę dokumentacji organizacyjno - finansowej pod względem rzetelności podawania danych zawartych we wniosku o udzielenie dotacji składanych przez stronę, za okres IX-XII 2012 r. Kontrolowana spółka na terenie miasta prowadziła na podstawie posiadanego wpisu do ewidencji szkół i placówek niepublicznych - Policealną Szkołę "B" (dalej - Szkoła) o specjalnościach: technik ekonomista 331403, technik administracji 334306, technik rachunkowości 431103 i technik handlowiec 522305, z terminem rozpoczęcia działalności oświatowej - 1 września 2012 r. Kontrolowana szkoła posiadała uprawnienia szkoły publicznej na podstawie decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] r. W kontrolowanym okresie nie prowadziła żadnych zajęć z powodu nieobecności wszystkich zapisanych do niej słuchaczy.

W związku z poczynionymi ustaleniami, organ pierwszej instancji zaskarżoną decyzją uznał, że przyznana dotacja w kwocie 57.592 zł została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem. Na powyższą kwotę składają się wydatki na: zakup środka trwałego (komputera z oprogramowaniem), wynagrodzenia nauczycieli za "gotowość do pracy", wynagrodzenie dyrektora Szkoły w oparciu o umowę, mocą której powierzono pełnienie funkcji dyrektora do spraw kształcenia w 23 szkołach i rozliczono wskaźnikiem udziału przychodu dotacji Szkoły w ogólnym przychodzie spółki, wynagrodzenia osób obsługujących Szkołę, działania promocyjne i reklamę oraz wynagrodzenie tzw. "Centrali". W ocenie organu, otrzymaną dotację wykorzystano niezgodnie z przeznaczeniem z powodu: braku wypłat (wszystkich) z rachunku bankowego Szkoły, czyli faktycznych wydatków udokumentowanych przelewami lub wyciągami bankowymi z tego rachunku; faktu, że dokonywane wydatki (wszystkie) z rachunku osoby prowadzącej Szkołę nie pozwalają stwierdzić, czy zapłata miała miejsce, czy została dokonana na podstawie dowodu źródłowego; okazane faktury, przelewy, rachunki i listy nie dają podstaw do potwierdzenia dokonanej zapłaty, dofinansowane działalności osoby prowadzącej Szkołę, w tym wynagrodzeń osób wspomagających funkcjonowanie Szkoły, nie podlega rozliczeniu środkami dotacji, a wyłącznie innymi środkami tej osoby. Wydatki osoby prowadzącej nie stanowią wydatków bieżących Szkoły. Dotyczy to również finansowania wydatków majątkowych oraz na działalność promocyjną, reklamową, tworzenie nowych kierunków, szkoleń i kursów.

Ponadto organ stwierdził niezgodność określonej przez stronę informacji o liczbie słuchaczy Szkoły z liczbą słuchaczy faktycznie do tej Szkoły zapisanych. Z powodu tej niezgodności stwierdził, że dotacja została pobrana w nadmiernej wysokości – w części dotyczącej kwoty 920 zł.

W złożonym odwołaniu, pełnomocnik strony zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie: art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym: zaniechaniu zbadania przepływów pieniężnych na rachunku bankowym odwołującego w celu potwierdzenia faktycznego poniesienia przez odwołującego wydatków bieżących na cele wskazane w art. 90 ust. 3d ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r., Nr 256, poz. 2572 ze zm., dalej – u.s.o.) oraz pominięcie lub niewłaściwą ocenę dowodów w postaci rachunków, faktur, potwierdzeń przelewów, oświadczeń, zastrzeżeń, wyjaśnień, dokumentacji szkoły potwierdzających faktyczne poniesienie przez odwołującego wydatków bieżących na cele wskazane w art. 90 ust. 3d u.s.o.; art. 90 ust. 2a u.s.o., polegające na jego niezastosowaniu i przyjęciu, że dotacja przysługuje wyłącznie na tych uczniów, którzy uczęszczają na zajęcia w szkole, a nie na każdego ucznia szkoły, jak stanowi wyżej wymieniony przepis; art. 90 ust. 3a u.s.o., polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu, gdyż powyższy przepis nie odnosi się do przedmiotu niniejszej sprawy oraz nie ma zastosowania wobec odwołującego oraz art. 90 ust. 3d u.s.o., polegające na jego błędnej wykładni opartej na przyjęciu, że wydatki bieżące szkoły przeznaczone na cele wskazane w wyżej wymienionym przepisie mogą być realizowane wyłącznie z rachunku bankowego szkoły, pod rygorem zwrotu wypłaconej dotacji.

Z uwagi na powyższe pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W dniu 16 sierpnia 2013 r. do SKO wpłynęło pismo procesowe pełnomocnika strony skarżącej, do którego załączono dodatkowe dokumenty i dowody związane z toczącym się postępowaniem odwoławczym: zarządzenie Prezesa Zarządu spółki z dnia 7 maja 2012 r. w sprawie sposobu podziału kosztów wspólnych stosowanego w przypadku działalności edukacyjnej dotowanej i płatnej, wskaźniki do rozliczenia kosztów Szkoły za miesiące październik i listopad 2012 r., potwierdzenia przelewów wraz z rachunkami oraz plan kont.

Po rozpatrzeniu sprawy Kolegium uznało, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Dokonało jedynie korekty wysokości dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem w kwocie 58.592 zł.

Powołując się na art. 90 ust. 3 u.s.o., stwierdziło, że dotacje dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych niewymienionych w art. 90 ust. 2a (szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych realizujących obowiązek szkolny lub obowiązek nauki) przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 50% ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, pod warunkiem, że osoba prowadząca szkołę niepubliczną poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów, nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielenia dotacji. Przyznana dotacja szkolna winna być przeznaczona na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłączne na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki - art. 90 ust. 3d u.s.o.

Biorąc pod uwagę powołane przepisy, SKO wskazało, że dotacji oświatowej należy przypisać charakter mieszany: podmiotowo-celowy. Przyznanie dotacji ma bowiem charakter podmiotowy (liczba uczniów), natomiast wydatkowanie tej dotacji jest ograniczone przez wskazanie celów, którymi ma ona służyć.

SKO podniosło, że strona nie kwestionuje rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu do budżetu Miasta dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 920 zł. Zebrany zaś materiał dowodowy w sprawie potwierdza, że za okres wrzesień - listopad 2012 r. wykazano w zgłoszeniu o udzielenie dotacji oświatowej większą liczbę uczniów – o 4 słuchaczy, którzy zrezygnowali z nauki. Powyższa kwota powinna zostać zatem zwrócona jako pobrana w nadmiernej wysokości.

SKO uznało również, że w sprawie wystąpiły wszystkie konieczne przesłanki do wydania rozstrzygnięcia, na podstawie art. 252 u.f.p., o zwrocie do budżetu Miasta kwoty dotacji w wysokości 57.592 zł, błędnie określonej przez organ pierwszej instancji na kwotę 57.952 zł, jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Powyższa dotacja została udzielona na okres wrzesień-listopad 2012 r. (19.504 zł x 3).

Do takiego wniosku, w ocenie SKO, prowadzą ustalenia kontroli, z których wynika, że co prawda kontrolowana Szkoła rozpoczęła działalność w zakresie czynności organizacyjnych, przeprowadziła rekrutacji słuchaczy i odbyły się posiedzenia rady pedagogicznej, jednak nie przeprowadzono w niej żadnych zajęć edukacyjnych w związku z absencją wszystkich słuchaczy. Skoro nie przeprowadzono w niej żadnych zajęć edukacyjnych, to tym samym nie zrealizowano podstawowego zakresu i celu przyznanej dotacji w zakresie kształcenia, wychowania i opieki przyjętych słuchaczy.

Kolegium nie zgodziło się z zarzutami odwołania, że każda osoba wpisana na listę słuchaczy powinna być traktowana jako uczeń szkoły, na którego przysługuje dotacja oświatowa. Nie kwestionując faktu podjęcia określonych czynności związanych z przygotowaniami do rozpoczęcia działalności szkoły, stwierdziło, że jednak końcowym rezultatem tych czynności nie było podjęcie przez szkołę działalności w zakresie kształcenia, wychowania i opieki słuchaczy szkoły (art. 90 ust. 3d u.s.o.).

Nie zgodziło się z zarzutem odwołania, że jedyną i główną przesłanką do zwrotu wypłaconej dotacji oświatowej było pokrywanie wydatków bieżących szkoły z rachunku bankowego organu prowadzącego szkołę, przy braku rachunku bankowego szkoły. Wskazało, że szkoły niepubliczne otrzymujące dotacje oświatowe miały bezwzględny obowiązek posiadania odrębnego rachunku bankowego, na który były przekazywane miesięczne transze przyznanej dotacji oświatowej i z którego to rachunku należało dokonywać wydatków na bieżące funkcjonowanie szkoły. Powyższy obowiązek wynikał z § 7 pkt 2 załącznika do uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 20 listopada 2009 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli ich wykorzystania dla niepublicznych przedszkoli, w tym specjalnych, innych form wychowania przedszkolnego oraz szkół niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych (Dz. Urz. Woj. [...] z 2010 r. Nr 13 poz. 263, dalej – "uchwała RM w sprawie dotacji"). Powyższy przepis prawa miejscowego ma charakter przepisu powszechnie obowiązującego. Prowadzenie przez Szkołę odrębnego rachunku bankowego i dokonywanie wydatków bieżących z tego rachunku umożliwia kontrolę prawidłowości i celowości dokonywanych wydatków. Nieposiadanie rachunku bankowego przez Szkołę i realizowanie wydatków bieżących z rachunku bankowego podmiotu prowadzącego Szkołę, nie stanowiło natomiast jedynej przesłanki do wydania orzeczenia o zwrocie przyznanej dotacji oświatowej.

Kolegium poddało analizie zgromadzony materiał dowodowy w zakresie udokumentowania przez stronę skarżącą poniesionych wydatków związanych z funkcjonowaniem Szkoły w okresie od września do grudnia 2012 r. Stwierdziło, że strona zawarła cztery umowy zlecenia z nauczycielami na prowadzenie zajęć szkolnych (E. K., P. M., M. W. i P. Ż.) na semestr 2012/2013, w których w § 4 ust. 1 podano, że skarżąca "dokona wypłaty wynagrodzenia za faktycznie przepracowane godziny". Zgromadzony materiał dowodowy w sprawie jednoznacznie potwierdza, że zatrudnieni na umowę zlecenia nauczyciele nie przepracowali z uczniami w omawianym okresie ani jednej godziny zajęć szkolnych. Z treści oświadczeń zatrudnionych nauczycieli wynika, że byli przygotowani i dyspozycyjni do prowadzenia zajęć, lecz z powodu nieobecności uczniów nie prowadzono zajęć szkolnych. W ocenie Kolegium, wydatków na działalność promocyjną i reklamę związaną z promocją nowych kierunków, szkoleń i kursów nie można zaliczyć do wydatków bieżących szkoły w rozumieniu art. 90 ust. 3d u.s.o. Do wydatków bieżących Szkoły nie można też zaliczyć wydatków poniesionych przez podmiot prowadzący Szkołę, obciążających poszczególne szkoły odpowiednim wskaźnikiem procentowym (udział procentowego przychodu spółki z tytułu dotacji otrzymanej przez Szkołę w przychodzie spółki z tytułu dotacji otrzymanej przez wszystkie szkoły, dla których organem prowadzącym jest spółka). Tego rodzaju rozliczenie może jedynie służyć spółce dla jej wewnętrznych rozliczeń, ale nie dla celu rozliczenia dotacji oświatowej, czyli wykonania zadań dotowanych szkół w ramach ich bieżących wydatków. Skoro każda ze szkół otrzymywała dotację na zadania wyszczególnione w art. 90 ust. 3d u.s.o., to dla rozliczenia tych dotacji nie można uwzględnić wydatków poniesionych przez inne szkoły, nawet prowadzone przez jeden podmiot, co ma miejsce w przedmiotowej sprawie. Zdaniem Kolegium, nie są też wydatkami na bieżące cele wydatki inwestycyjne poniesione przez podmiot prowadzący Szkołę, ani te, wynikające z zawartych umów zlecenia w zakresie: pełnienia funkcji sekretarza w pięciu szkołach policealnych, dyrektora do spraw kształcenia w 23 szkołach prowadzonych przez spółkę, administratora danych osobowych w Szkole, wykonywania czynności zaopatrzeniowych i czynności związanych z obsługą kancelaryjno-administracyjną sekretariatu Szkoły. Wydatki wynikające z zawartych umów nie dotyczą bezpośrednio wydatków bieżących Szkoły w rozumieniu art. 90 ust. 3d u.s.o.

Kolegium podało, że nie jest sporne w sprawie, że Szkoła przeprowadziła wstępne czynności związane z organizacją i naborem słuchaczy, jednak nie zrealizowała celu w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, o których mowa w art. 90 ust. 3d u.s.o., z uwagi na nieodbyte zajęcia szkolne. Nie ma znaczenia, że Szkoła nie ponosi winy w zaistniałej sytuacji, chociaż pewne czynności w kierunku zdyscyplinowania słuchaczy zostały podjęte przez Szkołę, dopiero w trakcie kontroli przez pracowników organu I instancji. Uruchomienie Szkoły przez podmiot gospodarczy (spółka z o.o.), jak każda działalność gospodarcza (oświatowa), nosi znamiona pewnego ryzyka w uzyskaniu końcowego rezultatu. Szczegółowa analiza poszczególnych wydatków poniesionych przez podmiot prowadzący Szkołę, z uzyskanej dotacji oświatowej, uniemożliwia zakwalifikowanie ich jako dokonanych w celu realizacji zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, o których mowa w art. 90 ust. 3d u.s.o.

Kolegium stwierdziło, że w złożonym odwołaniu i w postępowaniu odwoławczym strona nie przedstawia nowych wniosków dowodowych w sprawie, a zgromadzony materiał dowodowy dawał dostateczne podstawy do wydania zaskarżonej decyzji.

Na powyższą decyzję, strona, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie prawa procesowego, w szczególności:

1) art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym:

- zaniechaniu zbadania przepływów pieniężnych na rachunku bankowym skarżącej w celu potwierdzenia faktycznego poniesienia przez skarżącą wydatków bieżących na cele wskazane w art. 90 ust. 3d u.s.o.,

- pominięciu lub niewłaściwej ocenie dowodów w postaci rachunków, faktur, potwierdzeń przelewów, oświadczeń, zastrzeżeń, wyjaśnień, dokumentacji szkoły potwierdzających faktyczne poniesienie przez skarżącą wydatków bieżących na cele wskazane w art. 90 ust. 3d u.s.o.,

2) art. 107 § 3 k.p.a. polegające na braku ustosunkowania się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania;

2. naruszenie prawa materialnego, w szczególności:

1) art. 90 ust. 3 u.s.o. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że dotacja przysługuje wyłącznie na tych uczniów, którzy uczęszczają na zajęcia w szkole, a nie na każdego ucznia szkoły, jak stanowi wyżej wymieniony przepis,

2) art. 90 ust. 3d u.s.o. poprzez jego błędną wykładnię polegającą na nieuprawnionym przyjęciu, że pojęciem bieżące wydatki szkoły z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej nie są objęte:

- wydatki poniesione na wynagrodzenia osób zatrudnionych w szkole, w szczególności pełniących funkcje sekretarza szkoły, dyrektora do spraw kształcenia, administratora danych osobowych, osoby zatrudnione do wykonywania czynności związanych z obsługą kancelaryjno-administracyjną sekretariatu szkoły,

- wydatki, które zostały przeznaczone na potrzeby kilku szkół prowadzonych przez skarżącą i rozliczone na podstawie odpowiedniego wskaźnika;

3) § 7 ust. 2 załącznika do uchwały RM w sprawie dotacji polegające na jego błędnej wykładni opartej na przyjęciu, że wydatki bieżące szkoły przeznaczone na cele wskazane w wyżej wymienionym przepisie mogą być realizowane wyłącznie z rachunku bankowego szkoły, a pokrycie przez szkołę wydatku bieżącego z rachunku bankowego organu prowadzącego szkołę, przy jednoczesnym braku rachunku bankowego szkoły, nie może zostać uznane za wydatek bieżący w rozumieniu tego przepisu i skutkuje bezwzględnym obowiązkiem zwrotu wypłaconej dotacji;

4) § 8 ust. 3 załącznika do uchwały RM w sprawie dotacji, polegające na jego niezastosowaniu, na skutek czego organ nie uwzględnił faktu, że w/w przepis prawa miejscowego dawał prawo do otrzymania dotacji na uczniów, którzy spełniali kryterium formalne, to jest figurowali w dokumentacji przebiegu nauczania, bez konieczności spełniania dodatkowego kryterium, jakim jest konieczność uczestnictwa w zajęciach.

Z uwagi na powyższe, pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W bardzo obszernym uzasadnieniu skargi, pełnomocnik skarżącej przypomniał treść uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji, a następnie odniósł się do treści zaskarżonej decyzji. I tak, w jego ocenie, SKO powołując się na § 7 pkt 2 załącznika do uchwały RM w sprawie dotacji, błędnie zaakceptowało pogląd zaprezentowany przez organ pierwszej instancji, że szkoły niepubliczne mają bezwzględny obowiązek dokonywania wydatków na bieżące funkcjonowanie szkoły wyłącznie z rachunku bankowego szkoły oraz że naruszenie powyższego obowiązku stanowi przesłankę do wydania orzeczenia o zwrocie przyznanej dotacji oświatowej. Podkreślił, że ani przepis art. 90 ust. 3c u.s.o., ani § 7 ust. 1 pkt 2 uchwały RM w sprawie dotacji, nie statuują obowiązku szkół w zakresie wydatkowania dotacji z rachunków bankowych. Przepisy te wskazują jedynie, w jaki sposób powinny być przekazywane dotacje przez jednostki samorządu terytorialnego i jaka jest wymagana treść wniosku o udzielenie dotacji. Żaden z przepisów powołanych przez organy nie ustanawia zakazu finansowania działalności szkoły z rachunku podmiotu prowadzącego szkołę. Na poparcie swojego stanowiska pełnomocnik skarżącej powołał się na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 30 sierpnia 2011 r., III SA/Gl 4/11 i stwierdził, że organy obu instancji dysponowały kompletem dokumentów pozwalających na pełną kontrolę prawidłowości i celowości dokonywanych wydatków, których jednak nie zbadały. Przepisom proceduralnym uchybiło w szczególności SKO nie biorąc w ogóle pod uwagę nowych dowodów złożonych przez stronę przy piśmie z dnia 12 sierpnia 2013 r. w postaci potwierdzeń przelewów wraz z rachunkami. Dokumenty te obalały twierdzenie organu pierwszej instancji, iż bez posiadania przez Szkołę rachunku bankowego nie jest możliwe zbadanie faktycznego poniesienia wydatków sfinansowanych z dotacji. Równie istotne znaczenie miało zarządzenie Prezesa Zarządu skarżącej w sprawie sposobu podziału kosztów wspólnych stosowanych w przypadku działalności edukacyjnej dotowanej i płatnej oraz wskaźniki do rozliczenia w/w kosztów, gdyż potwierdzają one, że podział kosztów ponoszonych na wydatki bieżące dotyczące poszczególnych szkół prowadzonych przez spółkę nie odbywał się w sposób dowolny, lecz miał swoją podstawę normatywną w postaci zarządzeń regulujących sposób funkcjonowania szkoły niepublicznej i jej wewnętrzną politykę finansową. Tu pełnomocnik strony powołał się na wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 lutego 2013 r., IV SA/Po 1039/12 i wyroki NSA z dnia 28 września 2012 r., II GSK 1548/11 oraz z dnia 10 lutego 2011 r., II OSK 291/10.

Niezależnie od braku ustosunkowania się do złożonych przy odwołaniu dowodów, SKO nie odniosło się też do zarzutu podniesionego w odwołaniu wskazującego na brak uwzględnienia przez organ pierwszej instancji twierdzeń i wyjaśnień zawartych w pisemnych zastrzeżeniach i wyjaśnieniach do protokołu z kontroli, w których strona zawarła szereg wyjaśnień dotyczących m.in.: zakresu obowiązków B. N., które organ pierwszej instancji błędnie zakwalifikował jako reklama i promocja, a faktycznie polegały one na przyjmowaniu podań do Szkoły składanych przez osoby zainteresowane nauką; zakresu obowiązków F. T., które zostały bezzasadnie uznane za dublujące się z obowiązkami innych osób zatrudnionych w spółce oraz prawidłowości rozliczeń z F. T. na podstawie wystawionych przez niego rachunków; błędnego zakwalifikowania wynagrodzenia wypłaconego F. T. jako wynagrodzenia tzw. "Centrali" pomimo, że był on zatrudniony nie w spółce będącej organem prowadzącym, lecz w Szkole itd.

Poza tym SKO orzekło o obowiązku zwrotu całości środków otrzymanych w ramach dotacji, w tym kwoty 15.950 zł wydatkowanej przez Szkołę tytułem opłat za wynajem pomieszczeń, podczas gdy z uzasadnienia decyzji SKO oraz decyzji organu pierwszej instancji nie wynika, aby powyższy wydatek został w jakikolwiek sposób zakwestionowany przez te organy.

Pełnomocnik strony podniósł następnie, że pogląd SKO, iż do uznania danej osoby za ucznia szkoły nie jest wystarczające przyjęcie jej do szkoły i wpisanie na listę słuchaczy, lecz wymagane jest dodatkowo wykazanie, że osoba ta uczestniczy w obowiązkowych zajęciach szkolnych – jest błędny, bowiem zgodnie z art. 90 ust. 3 u.s.o., dotacja przysługuje na każdego ucznia szkoły, bez żadnych dodatkowych wymogów w zakresie uczestnictwa w zajęciach edukacyjnych. O tym, kto jest uczniem szkoły niepublicznej decyduje wpis na listę słuchaczy, dokonywany na podstawie złożonej deklaracji oraz umowy podpisanej ze szkołą, natomiast utrata statusu ucznia następuje wraz ze skreśleniem z listy słuchaczy w trybie przewidzianym w statucie danej szkoły (art. 84 ust. 2 pkt 5 u.s.o.). Pełnomocnik strony wymienił przyczyny skreślenia z listy słuchaczy zawarte w § pkt 10 Statutu. Przyczyną skreślenia wymienioną w pkt 6 jest: "niewywiązywanie się z podstawowego obowiązku jakim jest uczęszczanie na zajęcia lekcyjne (uważa się, że ma to miejsce wówczas, gdy słuchacz opuści bez usprawiedliwienia powyżej 50% wszystkich przewidzianych w semestrze godzin). W świetle powołanych przepisów brak było zatem podstawy prawnej do skreślania w trakcie nauki z listy słuchaczy osób, które nie uczęszczały na zajęcia np. w pierwszym, czy drugim miesiącu nauki. Na poparcie swojego stanowiska pełnomocnik strony powołał się na wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 23 marca 2011 r., II SA/Bd 699/10 i WSA w Łodzi z dnia 21 czerwca 2011 r., I SA/Łd 597/11, a także uchwały: Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Rzeszowie Nr XIV/3007/2012 i Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu Nr 2/71/13. Odwołał się także do § 8 ust. 3 załącznika uchwały RM w sprawie dotacji, w myśl którego dotacji udziela się na wszystkich uczniów ujętych w dokumentacji przebiegu nauczania prowadzonej przez szkołę niepubliczną, w tym na uczniów nieobecnych okresowo, gdy brak jest przesłanek do skreślenia ucznia z ewidencji. O prawie do otrzymania dotacji na uczniów danej szkoły decyduje zatem kryterium formalne polegające na figurowaniu uczniów w dokumentacji przebiegu nauczania, a nie element faktyczny w postaci uczestnictwa w zajęciach. Warunek w postaci uczestnictwa ucznia w zajęciach edukacyjnych, o którym mowa w art. 90 ust. 3 u.s.o. obowiązuje dopiero od 1 stycznia 2013 r.

Dalej pełnomocnik spółki stwierdził, że SKO myli się utożsamiając działalność oświatową z działalnością gospodarczą. Poza tym spółka realnie przygotowała się do prowadzenia procesu kształcenia poprzez dopełnienie wszelkich formalności wymaganych prawem oraz przygotowanie pełnej bazy materialnej i dydaktycznej, w tym m.in.: podpisała długoterminową umowę na wynajem sal lekcyjnych w szkole publicznej na zajęcia dla słuchaczy, wynajęła pomieszczenie na sekretariat szkoły, podpisała umowy i zatrudniła nauczycieli posiadających kwalifikacje oraz przygotowanie pedagogiczne do nauczania przedmiotów w zawodach technik administracji i technik rachunkowości, zatrudniła pracowników sekretariatu do bieżącej obsługi szkoły, prowadziła posiedzenia rad pedagogicznych, co jest udokumentowane w protokołach posiedzeń oraz uchwałach rad pedagogicznych, założyła księgę słuchaczy, gdzie zostały wpisane wszystkie osoby, które złożyły stosowne dokumenty do szkoły, prowadziła dokumentację słuchaczy, którzy wyrazili chęć uczestniczenia w nauce na wybranym przez siebie kierunku, założyła i prowadziła dzienniki zajęć szkoły, przygotowała harmonogram zajęć na cały semestr zgodnie z ramowym planem nauczania, wybrano i wpisano programy nauczania do szkolnego zestawu programów nauczania, zakupiono druki legitymacji i indeksów dla słuchaczy, założono arkusze ocen, zamówiono pieczęcie urzędowe z Mennicy Państwowej i zgłosiła słuchaczy do Systemu Informacji Oświatowej. W tej sytuacji nie sposób przyjąć zapatrywania SKO, że w sytuacji, gdy na skutek okoliczności niezależnych od szkoły słuchacze zapisani na wybrane przez nich kierunki kształcenia nie uczestniczą w programie obowiązkowych zajęć edukacyjnych, to szkoła na zasadzie ryzyka może zostać pozbawiona prawa do dotacji, którą już faktycznie wydatkowała w celu zorganizowania i przeprowadzenia procesu kształcenia. Ponadto skoro organ zakwalifikował kwotę 57.592 zł jako "dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem", to uznał tym samym, że dotacja była należna szkole, a więc że przysługiwała na wszystkich uczniów ujętych w dokumentacji nauczania, za wyjątkiem 4 osób, które złożyły rezygnację.

Pełnomocnik spółki nie zgodził się także z poglądem SKO, że nie można zaliczyć do wydatków bieżących Szkoły wydatków poniesionych przez osobę prowadzącą na koszty wspólne kilku szkół, które obciążą poszczególne szkoły odpowiednim wskaźnikiem procentowym. SKO stwierdziło, że tego rodzaju rozliczenie może służyć jedynie dla wewnętrznych rozliczeń spółki, ale nie może być uwzględnione przy rozliczeniu dotacji oświatowej. Podniósł, że jeżeli dany wydatek jest wspólny dla kilku szkół prowadzonych przez ten sam podmiot prowadzący i jest on przeznaczony na dofinansowanie realizacji zadań tych szkół w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, to nie może zostać wyłączony z zakresu wydatków bieżących tylko z tej przyczyny, że został sfinansowany odpowiednim wskaźnikiem procentowym przez wszystkie szkoły, którym będzie służył. Wymaganie przez SKO, aby każdy wydatek był ponoszony indywidualnie przez poszczególne szkoły jest nie do pogodzenia z podstawową zasadą gospodarowania środkami publicznymi - celowego i oszczędnego dokonywania wydatków (art. 44 ust. 3 u.f.p.). Nie sposób np. znaleźć uzasadnienia dla konieczności zakupu serwera dla każdej szkoły oddzielnie jeżeli jeden serwer pracujący dla kilku szkół w zupełności poradzi sobie z zadaniami, do których służy. Nie ma uzasadnienia dla zakupu dla każdej ze szkół oddzielnie kosztownych programów komputerowych np. związanych z ewidencją uczniów, obsługą kadrową, jeżeli ten sam cel można osiągnąć kupując jeden program wspólnie dla kilku szkół. Podobnie rzecz się ma z koniecznością zatrudniania w każdej ze szkół głównej księgowej, sekretarza szkoły, obsługi kancelaryjno-administracyjnej lub sekretaryjnej itd., jeżeli pracę w/w osób można zorganizować w taki sposób, aby w/w osoby efektywnie wykonywały swoją pracę w ramach jednej umowy dla kilku szkół przy wielokrotnie mniejszych kosztach. Zadośćuczynienie formalizmowi postulowanemu przez SKO prowadziłoby do złamania podstawowych zasad gospodarowania finansami publicznymi. Na poparcie swojego stanowiska pełnomocnik powołał się na wyrok WSA w Kielcach z dnia 26 października 2011 r., I SA/Ke 369/11. W przedmiotowej sprawie skarżąca dokonała wydzielenia kosztów zakupu urządzeń, programów komputerowych, kosztów prowadzenia wspólnej obsługi kadrowej, administracyjnej, finansowo - księgowej prowadzonych szkół, w taki sposób, który pozwalał na przypisanie wydatków do każdej ze szkół, na które otrzymały one dotację.

Za błędne, pełnomocnik strony uznał też stanowisko SKO, że nie można zaliczyć do wydatków bieżących szkoły wydatków wynikających z umów zlecenia w zakresie pełnienia funkcji sekretarza szkoły, dyrektora do spraw kształcenia, administratora danych osobowych, wykonywania czynności związanych z zaopatrzeniem i obsługą kancelaryjno-administracyjną sekretariatu szkoły, skoro wydatki te dotyczą bezpośrednio wydatków bieżących Szkoły i służą realizacji zadań wskazanych w art. 90 ust. 3d u.s.o., w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. SKO nie wyjaśniło, dlaczego uważa inaczej. W kwestii pojmowania pojęcia "wydatków bieżących" pełnomocnik powołał się na wyrok WSA w Poznaniu z 13 lutego 2013 r., I SA/Po 894/12, WSA w Gdańsku z dnia 17 stycznia 2008 r., II GSK 320/07, Komentarz do u.s.o. M. Pilicha i odpowiedź Ministra Edukacji Narodowej na zapytanie nr 644 z dnia 30 marca 2012 r. (wydatki zarówno rzeczowe, jak i dotyczące wynagrodzeń w części dotyczącej zadań szkoły, a więc z wyłączeniem wydatków dotyczących działalności organu prowadzącego szkolę lub placówkę). Nie bez znaczenia dla rozumienia pojęcia "wydatki bieżące" jest, w ocenie strony, treść uchwalonych zmian przepisu art. 90 ust. 3d u.s.o. dokonanych na podstawie ustawy z dnia 13 czerwca 2013 r. (Dz.U. z 2013 r., poz. 827) zmieniającej u.s.o. z dniem 1 stycznia 2014 r. W miejsce dotychczasowego zdania 2 o treści: "Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki", ustawodawca zdecydował się na wprowadzenie następującego brzmienia: "Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na:

1) pokrycie wydatków bieżących szkół, przedszkoli, innych form wychowania przedszkolnego i placówek, obejmujących każdy wydatek poniesiony na cele działalności szkoły, przedszkola, innej formy wychowania przedszkolnego lub placówki, w tym na wynagrodzenie osoby fizycznej prowadzącej szkołę, przedszkole, inną formę wychowania przedszkolnego lub placówkę, jeżeli odpowiednio pełni funkcję dyrektora szkoły, przedszkola lub placówki albo prowadzi zajęcia w innej formie wychowania przedszkolnego, z wyjątkiem wydatków na inwestycje i zakupy inwestycyjne, zakup i objęcie akcji i udziałów lub wniesienie wkładów do spółek prawa handlowego;

2) zakup środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, obejmujących:

a) książki i inne zbiory biblioteczne,

b)środki dydaktyczne służące procesowi dydaktyczno-wychowawczemu realizowanemu w szkołach, przedszkolach i placówkach,

c) sprzęt sportowy i rekreacyjny,

d) meble,

e) pozostałe środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne o wartości nieprzekraczającej wielkości ustalonej w przepisach o podatku dochodowym od osób prawnych, dla których odpisy amortyzacyjne są uznawane za koszt uzyskania przychodu w 100% ich wartości, w momencie oddania do używania.

Z podanych wyżej powodów, zdaniem pełnomocnika strony wynika, że jeżeli statut szkoły przewiduje możliwość informowania o zakresie kształcenia i zasadach naboru uczniów, to koszty z tym związane mogą być pokrywane z dotacji. W § 8 pkt 41 Statutu Szkoły zapisano: Szkoła przez wydawanie ulotek, ogłoszeń w różnych mediach, wydawanie biuletynów, gazet, skryptów promuje w środowisku potrzebę uczenia się, prezentuje i upowszechnia informację o ofercie edukacyjnej oraz podejmowanych działaniach i osiągnięciach. Zatem, nie ma podstaw do żądania od skarżącego zwrotu dotacji również w tej części, która została wydatkowana na powyższe cele.

Końcowo pełnomocnik strony podniósł, że podstawą wszczęcia postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu przez spółkę dotacji oświatowej za miesiące wrzesień - listopad 2012 r. była mylna informacja zawarta w protokole kontroli doraźnej Kuratora Oświaty z dnia [...], w którym stwierdzono, iż szkoła nie podjęła działalności edukacyjnej z dniem rozpoczęcia roku szkolnego 2012/2013 i nie zgłosiła tego do organu prowadzącego ewidencję szkół i placówek niepublicznych na terenie miasta. W wyniku odwołania z dnia [...] złożonego przez stronę, Kurator Oświaty ponownie zbadał sprawę i diametralnie zmienił swoje stanowisko. W kolejnym protokole z dnia [...] nr [...]., Kuratorium Oświaty stwierdziło, że spółka dokonała wszystkich czynności wymaganych u.s.o. i rozpoczęła działalność. Fakt, że nie przeprowadzono żadnych zajęć edukacyjnych wynikał z absencji wszystkich słuchaczy, a więc był okolicznością niezależną od Szkoły. Powyższe ustalenia dokonane zostały przede wszystkim na podstawie dokładnej analizy dokumentacji prowadzonej przez Szkołę. Z powyższego materiału dowodowego wynikało, że Szkoła rozpoczęła swoją działalność zgodnie z kalendarzem roku szkolnego 2012/2013 i podjęła wszystkie działania wymagane zgodnie ze statutem Szkoły oraz u.s.o. W sytuacji zatem, gdy podstawą wszczęcia postępowania w sprawie dotyczącej zwrotu dotacji były błędne ustalenia zawarte w piśmie Kuratora Oświaty z dnia 17 stycznia 2013 r., zmienione na skutek rozpatrzenia odwołania złożonego przez Szkołę w kolejnym piśmie Kuratorium z dnia 14 lutego 2013 r., to postępowanie w niniejszej sprawie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, bowiem odpadła pierwotna przesłanka będąca podstawą jego wszczęcia.

W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 252 u.f.p., dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:

1) wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

2) pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

– podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2 (ust. 1). Dotacjami pobranymi w nadmiernej wysokości są dotacje otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (ust. 3). Dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej (ust. 4). Zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.

Stosownie do art. 90 u.s.o., dotacje dla niepublicznych szkół o uprawnieniach szkół publicznych niewymienionych w ust. 2a przysługują na każdego ucznia w wysokości nie niższej niż 50 % ustalonych w budżecie odpowiednio danej gminy lub powiatu wydatków bieżących ponoszonych w szkołach publicznych tego samego typu i rodzaju w przeliczeniu na jednego ucznia, pod warunkiem że osoba prowadząca niepubliczną szkołę poda organowi właściwemu do udzielania dotacji planowaną liczbę uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji. W przypadku braku na terenie gminy lub powiatu szkoły publicznej danego typu i rodzaju podstawą do ustalenia wysokości dotacji są wydatki bieżące ponoszone przez najbliższą gminę lub powiat na prowadzenie szkoły publicznej danego typu lub rodzaju (ust. 3). Dotacje, o których mowa w ust. 1a-3a, są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły lub placówki (ust. 3c). Dotacje, o których mowa w ust. 1a-3b, są przeznaczone na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej. Dotacje mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki (ust. 3d). Organy jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w ust. 1a-3b, mogą kontrolować prawidłowość wykorzystania dotacji przyznanych szkołom i placówkom z budżetów tych jednostek (ust. 3e). Osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli przez organy, o których mowa w ust. 3e, mają prawo wstępu do szkół i placówek oraz wglądu do prowadzonej przez nie dokumentacji organizacyjnej, finansowej i dokumentacji przebiegu nauczania (ust. 3f). Organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego ustala tryb udzielania i rozliczania dotacji, o których mowa w ust. 1a i 2a-3b, oraz tryb i zakres kontroli prawidłowości ich wykorzystywania, uwzględniając w szczególności podstawę obliczania dotacji, zakres danych, które powinny być zawarte we wniosku o udzielenie dotacji i w rozliczeniu jej wykorzystania, oraz termin i sposób rozliczenia dotacji (ust. 4).

W myśl § 7 uchwały RM w sprawie dotacji, dotacji udziela się na wniosek osoby prowadzącej szkołę niepubliczną – przedstawiony Prezydentowi Miasta nie później niż do 30 września roku poprzedzającego rok uzyskania dotacji, z powołaniem się na numer i datę zaświadczenia o wpisie do ewidencji, a także na numer i datę decyzji nadającej uprawnienia - który zawiera:

1) planowaną liczbę uczniów szkoły niepublicznej;

2) numer rachunku bankowego szkoły niepublicznej, na który ma być przekazywana dotacja.

Osoba prowadząca szkołę niepubliczną sporządza i przekazuje Prezydentowi Miasta - nie później niż do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło przekazanie części dotacji - rozliczenie wykorzystania dotacji za okres od początku roku kalendarzowego do końca danego miesiąca, z uwzględnieniem aktualnej liczby uczniów w ostatnim dniu tego miesiąca, wykorzystując wzór określony w załączniku nr 2 do uchwały. Dotacji udziela się na wszystkich uczniów ujętych w dokumentacji przebiegu nauczania prowadzonej przez szkołę niepubliczną, w tym na uczniów nieobecnych okresowo, gdy brak jest przesłanek do skreślenia ucznia z ewidencji. Udzielenie szkole niepublicznej części dotacji za kolejny miesiąc następować będzie po przekazaniu rozliczenia wykorzystania dotacji (§ 8).

W myśl § 9 uchwały, kontrolę prawidłowości wykorzystania dotacji przeprowadza się na podstawie upoważnienia wydanego przez Prezydenta Miasta (ust.1). Osoba wykonująca czynności kontrolne upoważniona jest do: wstępu do szkoły oraz przetwarzania danych osobowych uczniów tej szkoły; żądania pisemnych lub ustnych informacji w zakresie niezbędnym do ustalenia stanu faktycznego; żądania okazania dokumentacji i udostępnienia danych mających związek z zakresem kontroli (ust. 4). Kontrola, o której mowa w ust. 1 odbywa się w siedzibie szkoły niepublicznej i obejmuje sprawdzenie dokumentacji organizacyjnej, przebiegu nauczania i finansowej pod względem:

1) wykorzystania dotacji na dofinansowanie realizacji zadań szkoły niepublicznej w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej;

2) wykorzystania dotacji na pokrycie wydatków bieżących szkoły niepublicznej;

3) rzetelności i prawidłowości danych zawartych we wniosku o udzielenie dotacji oraz w rozliczeniach miesięcznych z danymi zawartymi w obowiązującej, zgodnie z odrębnymi przepisami, dokumentacji organizacyjnej, finansowej oraz przebiegu nauczania.

W załączniku nr 2 do uchwały, wymieniono wydatki podlegające dotacji.

Ze stanu faktycznego sprawy wynika m.in., że kontrola przeprowadzona w Szkole skarżącej spółki ujawniła, że we wniosku o udzielenie dotacji strona zamiast numeru rachunku bankowego Szkoły podała numer własnego rachunku bankowego. W związku z tym, dotacje były przekazywane organowi założycielskiemu Szkoły, a nie samej Szkole. Spowodowało to brak “przejrzystości" w rozliczeniach wydatków Szkoły oraz to, że w dużej części były one rozliczane na podstawie wskaźnika udziału procentowego przychodu spółki z tytułu dotacji otrzymywanej przez Szkołę w B. do przychodu spółki z tytułu dotacji otrzymywanych przez wszystkie szkoły, dla których organem prowadzącym jest spółka (np. wynagrodzenia tzw. Centrali, czyli J. D. Prezesa Zarządu p.o. Dyrektora do spraw jakości kształcenia, M. O. – głównej księgowej w spółce, M. J.– specjaliście ds. kadr i płac w spółce, J. D., D. J. i A. C.– członków Rady Podnoszenia Jakości Kształcenia w Szkole, J. W. za czynności organizacyjne związane z funkcjonowaniem Szkół spółki, F. T.za pełnienie powierzonych mu w Szkole obowiązków, ponadto wydatków na szkolenie, artykuły biurowe, ochronę, udział w konferencji, abonament serwisu internetowego, ogłoszenie o zatrudnieniu). Nieprecyzyjne były z kolei rozliczenia dotyczące wynagrodzeń dla nauczycieli wypłaconych w łącznej kwocie 3.094,77 zł, a udokumentowanych czterema przelewami (bez kwot). Zauważyć przy tym należy, że z materiału dowodowego sprawy wynika, że z nauczycielami tymi zawarto umowy zlecenia, w których nie sprecyzowano (do dnia 27 listopada 2012 r.) jakiego przedmiotu mają nauczać, za to wskazano, że wynagrodzenie będzie przysługiwało za rzeczywiście prowadzone zajęcia. Jednak jak wynika z ustaleń kontroli, w Szkole nie przeprowadzono żadnych zajęć. Podczas kontroli w dniu 2 grudnia 2012 r. Szkoła była zamknięta, a w dniach 8 i 16 grudnia 2012 r. nie było w niej ani nauczycieli ani uczniów. Okoliczność wypłaty wymienionych przez spółkę wynagrodzeń dla innych zatrudnionych osób mają z kolei przede wszystkim potwierdzać umowy zlecenia, w których podano kwoty tych wynagrodzeń, zawarte z A. M., P. M., N. K., A. C., B. N. i K. K. i J. W.. Jeśli chodzi o tego ostatniego – przedłożono trzy rachunki na łączną kwotę 2.264 zł, choć z przelewów wynika kwota 1.020,47 zł. Wydatki na zakup komputera z oprogramowaniem, działania informacyjne i wynajem pomieszczeń spółka podała opierając się na fakturach sprzedaży.

Biorąc pod uwagę powyższe, zgodzić się należy z organami obu instancji, że nieposiadanie rachunku bankowego przez Szkołę, spowodowało brak możliwości sprawdzenia operacji przepływu środków pieniężnych, które potwierdziłyby faktyczne wydatki poniesione przez Szkołę. Wbrew stanowisku pełnomocnika spółki, kontrolując wykorzystanie dotacji na dofinansowanie realizacji zadań szkoły niepublicznej i pokrycie wydatków bieżących szkoły niepublicznej oraz rzetelność i prawidłowość danych zawartych we wniosku o udzielenie dotacji oraz w rozliczeniach miesięcznych, organ nie ma obowiązku poszukiwania dowodów na okoliczność prawidłowości działań podjętych przez osobę prowadzącą Szkołę. Dane niezbędne do oceny prawidłowości wykorzystania dotacji powinny wynikać z dokumentacji organizacyjnej, przebiegu nauczania i finansowej Szkoły. Skoro w prowadzonej dokumentacji ich brak, to nie można przyjąć, że dotacja została prawidłowo wykorzystana. A to oznacza, że już z tego powodu, organy miały podstawę do orzeczenia obowiązku jej zwrotu jako wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem. Tym samym zarzuty dotyczące nieprzeprowadzenia postępowania na okoliczność faktycznego poniesienia wydatków sfinansowanych z dotacji są niezasadne. Z tych też powodów nie miało wpływu na wynik sprawy, nieustosunkowanie się przez SKO w zaskarżonej decyzji do zarzutu podniesionego w odwołaniu wskazującego na brak uwzględnienia przez organ pierwszej instancji twierdzeń i wyjaśnień zawartych w pisemnych zastrzeżeniach i wyjaśnieniach do protokołu z kontroli, dotyczących zakresu obowiązków B. N., F. T. oraz rozliczeń finanowych z F. T.. Co do zarządzenia Prezesa Zarządu skarżącej w sprawie sposobu podziału kosztów wspólnych stosowanych w przypadku działalności edukacyjnej dotowanej i płatnej oraz wskaźników do rozliczenia w/w kosztów, sąd zgadza się z Kolegium, że takie rozliczenia mogą służyć spółce dla jej wewnętrznych rozliczeń, ale nie dla celu rozliczenia wykorzystania dotacji oświatowej, czyli wykonywania dotowanych zadań szkół w ramach ich bieżących wydatków.

Co do normatywnego obowiązku posiadania przez Szkołę własnego rachunku bankowego, to przypomnieć należy, że w § 7 uchwały RM w sprawie dotacji, mowa jest o tym, że we wniosku o udzielenie dotacji osoba prowadząca szkołę niepubliczną ma obowiązek podać planowaną liczbę uczniów szkoły niepublicznej oraz numer rachunku bankowego szkoły niepublicznej, na który ma być przekazywana dotacja. Te obowiązkowe dane wynikają z uwzględnienia w tym przepisie zapisów art. 90 ust. 3 i 3c u.s.o., w których mowa, że warunkiem udzielenia dotacji jest podanie przez osobę prowadzącą niepubliczną szkołę planowanej liczby uczniów nie później niż do dnia 30 września roku poprzedzającego rok udzielania dotacji oraz że dotacje są przekazywane w 12 częściach w terminie do ostatniego dnia każdego miesiąca na rachunek bankowy szkoły. Zgodzić się należy zatem z Kolegium, że z przepisów tych wynika (choć pośrednio), że Szkoła powinna posiadać własny, odrębny od podmiotu prowadzącego rachunek bankowy. Wynika to także z przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2013 r., poz. 330 ze zm. dalej – "u.r."). Zgodnie z art. 2 ust. pkt 7 u.r. przepisy ustawy, stosuje się, z zastrzeżeniem ust. 3, do mających siedzibę lub miejsce sprawowania zarządu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jednostek niewymienionych w pkt 1-6, jeżeli otrzymują one na realizację zadań zleconych dotacje lub subwencje z budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego lub funduszów celowych - od początku roku obrotowego, w którym dotacje lub subwencje zostały im przyznane. W myśl art. 4 ust. 1 i 2 u.r., jednostki obowiązane są stosować przyjęte zasady (politykę) rachunkowości, rzetelnie i jasno przedstawiając sytuację majątkową i finansową oraz wynik finansowy. Zdarzenia, w tym operacje gospodarcze, ujmuje się w księgach rachunkowych i wykazuje w sprawozdaniu finansowym zgodnie z ich treścią ekonomiczną. Dla rzetelnego przedstawienia sytuacji finansowej Szkoły konieczne jest, by w rozliczeniach posługiwała się własnym rachunkiem bankowym.

Niezależnie od powyższego, stan faktyczny sprawy wskazuje, że pomimo, iż z dokumentacji Szkoły wynika, że zapisało się do niej ponad stu uczniów (106 – 102), żaden z tych uczniów nie podjął w niej nauki. Zgodzić się tym samym należy z Kolegium i co do tego, że przyznana dotacja oświatowa została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, gdyż skoro nie prowadzono żadnych zajęć szkolnych ze słuchaczami, to nie zrealizowano podstawowego zakresu i celu przyznanej dotacji celowej w zakresie kształcenia, wychowania i opieki przyjętych słuchaczy. Wysokość dotacji powinna odpowiadać faktycznej, rzeczywistej liczbie uczniów w chwili przekazywania dotacji. Dotacja nie będzie odpowiadać faktycznej liczbie uczniów, gdy będzie obejmować osoby, które wprawdzie są do szkoły zapisane, lecz do niej nie uczęszczają. Zauważyć należy, że w myśl § 8 uchwały w sprawie dotacji, dotacji udziela się na wszystkich uczniów ujętych w dokumentacji przebiegu nauczania prowadzonej przez szkołę niepubliczną, w tym na uczniów nieobecnych okresowo, gdy brak jest przesłanek do skreślenia ucznia z ewidencji. W ocenie sądu, ciągła nieobecność wszystkich uczniów szkoły nie może być zaliczona do okresowej nieobecności, o której mowa w tym przepisie. Zasadniczo zgodzić by się można ze stanowiskiem autora skargi, że dotacja przysługuje na każdego ucznia szkoły, bez żadnych dodatkowych wymogów w zakresie uczestnictwa w zajęciach edukacyjnych. O tym, kto jest uczniem szkoły niepublicznej decyduje wpis na listę słuchaczy, dokonywany na podstawie złożonej deklaracji oraz umowy podpisanej ze szkołą, natomiast utrata statusu ucznia następuje wraz ze skreśleniem z listy słuchaczy w trybie przewidzianym w statucie danej szkoły (art. 84 ust. 2 pkt 5 u.s.o.). Jednak w sytuacji, gdy z ustaleń kontroli wynika, że nie tylko żaden uczeń nie stawiał się w szkole, ale i (w dniach kontroli) nieobecni byli w niej również nauczyciele, to trudno przyjąć, że mamy w tej sprawie do czynienia ze zwykłymi nieobecnościami uczniów, jakie spotykane są w placówkach oświatowych i które zasadniczo nie mają negatywnych konsekwencji ani dla ucznia ani dla szkoły. W tej sytuacji nie ma znaczenia § 10 pkt 6 Statutu Szkoły, z którego wynika, że przyczyną skreślenia ucznia jest niewywiązywanie się z podstawowego obowiązku jakim jest uczęszczanie na zajęcia lekcyjne (uważa się, że ma to miejsce wówczas, gdy słuchacz opuści bez usprawiedliwienia powyżej 50% wszystkich przewidzianych w semestrze godzin). W ocenie sądu, w okolicznościach tej sprawy uznanie za prawnie uzasadnione wypłacanie dotacji przez połowę semestru, ze względu na podane uregulowanie statutu stałoby w sprzeczności z głównym założeniem art. 90 ust. 3d u.s.o. Również okoliczność, że spółka dopełniła wszelkich formalności wymaganych prawem oraz przygotowała bazę materialną i dydaktyczną, w sytuacji braku uczniów i kadry, zdaniem sądu nie ma znaczenia dla oceny celowości wypłaty przyznanej dotacji.

Jak wspomniano wyżej, zgodnie z art. 90 ust. 3d u.s.o., dotacje, o których mowa, przeznaczone są na dofinansowanie realizacji zadań szkoły lub placówki w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym profilaktyki społecznej, i mogą być wykorzystane wyłącznie na pokrycie wydatków bieżących szkoły lub placówki. U.s.o. nie podaje definicji bieżących wydatków, o których mowa w powołanym wyżej przepisie. Dlatego, korzystając z definicji wydatków bieżących zawartej w art. 124 ust. 3 w zw. z art. 236 ust. 2 u.f.p., należy uznać, że takimi wydatkami będą koszty poniesione przez placówkę oświatową na wynagrodzenia i uposażenia osób w niej zatrudnionych oraz składki naliczane od tych wynagrodzeń i uposażeń, zakupy towarów i usług, koszty utrzymania oraz inne wydatki związane z funkcjonowaniem placówki i realizacją jej statutowych zadań z wyłączeniem wydatków dotyczących działalności organu prowadzącego szkołę lub placówkę. Takimi wydatkami nie będą wydatki majątkowe. Takiego rozumienia pojęcia wydatków bieżących nie zmienia fakt zmiany przepisu art. 90 ust. 3d u.s.o. z dniem 1 stycznia 2014 r. (na którą to zmianę zwraca uwagę pełnomocnik skarżącej). Wprowadzona zmiana polega na wykreśleniu pojęcia wydatki bieżące i zastąpieniu go enumeratywnym wyliczeniem rodzajów wydatków, które mogą być pokrywane z dotacji oświatowej. Zgodzić się należy natomiast z organami, że intencją ustawodawcy wprowadzającego ograniczenia w sposobie wykorzystania dotacji dla szkół i placówek prowadzonych przez osoby fizyczne i osoby prawne inne niż jednostki samorządu terytorialnego było przede wszystkim stworzenie mechanizmu pozwalającego na kontrolę sposobu wydatkowania środków przekazywanych w formie dotacji pod katem ich celowości i przejrzystości.

Zasadnie zatem organy uznały, że w ramach dotacji przysługującej szkołom niepublicznym nie mogły być sfinansowane wydatki poniesione na cele związane z reklamą i promocją placówek. Ich istotą było bowiem bezpośrednie służenie finansowemu interesowi skarżącej spółki jako organowi prowadzącemu. Wydatki te miały zwiększyć przyszłe przychody spółki i w związku z tym nie mogły być zakwalifikowane jako wydatki bieżące, ponieważ bez ich poniesienia placówki mogły prowadzić bieżącą działalność dydaktyczną, wychowawczą i opiekuńczą. Prawidłowo też organy zakwestionowały wydatki dotyczące prowadzenia spraw kadrowo – osobowych. Jak wynika z art. 5 ust. 7 pkt 3 u.s.o., do zadań organu prowadzącego szkołę należy zapewnienie obsługi administracyjnej, finansowej i organizacyjnej szkoły. Prowadzenie spraw kadrowo – osobowych mieści się w pojęciu obsługi administracyjnej oraz organizacyjnej szkoły. Oznacza to tym samym, że prowadzenie spraw kadrowo – osobowych stanowi obowiązek organu prowadzącego szkołę i nie można takiego wydatku zaliczyć, jako realizację zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki. Celem dotacji, nie jest bowiem dofinansowywanie realizacji zadań organu prowadzącego szkołę, lecz dofinansowywanie zadań szkoły w zakresie wskazanym w art. 90 ust. 3d u.s.o. Rację miały także organy wskazując na brak możliwości wydatkowania środków uzyskanych z dotacji na zakup środków trwałych – komputera wraz z oprogramowaniem, gdyż był to wydatek majątkowy.

Jak wynika z powyższych rozważań, organy administracyjne prawidłowo zakwestionowały wskazane wydatki, jako sprzeczne z celami udzielonych dotacji.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270, ze zm.), skargę oddalił.