II SA/Rz 1134/13

Uzasadnienie

Przedmiotem skargi W.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...], w S.W. jest postanowienie Głównego Inspektora Transportu Drogowego, zwanego dalej GITD z dnia [...] sierpnia 2013r., [...], wydane na podstawie art. 59 § 1 i 2 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 267, ze zmianami), dalej "k.p.a.", którym odmówił wyżej wymienionemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2012r., nr [...], wydanej w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej.

Decyzją tą Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na W.K. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" w S.W. karę pieniężną w wysokości 3. 000 (słownie: trzy tysiące) złotych za naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 roku o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 1265 ze zmianami). Ww. decyzję wraz z pouczeniem o terminie do wniesienia odwołania organ I instancji w dniu 4 października 2012 roku wysłał do strony na adres wskazany w toku postępowania administracyjnego, tj. na adres: ul. [...] 65/28, [...] S.W. Przesyłka zawierająca decyzję w dniu 23 października 2012r. została zwrócona przez Pocztę Polską w S.W. do organu z adnotacją: "zwrot nie podjęto w terminie". Organ, mając na uwadze brzmienie treść art. 41 – art. 44 k.p.a. uznał, iż wymieniona wyżej decyzja została doręczona stronie w dniu 22 października 2012r.

Skarżący pismem z dnia 4 maja 2013r., nadanym w dniu 6 maja 2013r. w Urzędzie Pocztowym w S. wniósł odwołanie od ww. decyzji wraz w wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Podniósł, iż o zakończonym postępowaniu dowiedział się przypadkowo będąc w Urzędzie Skarbowym w S. w dniu [...] kwietnia 2013r., gdzie został poinformowany o tym, że wpłynął wniosek o egzekucję z Wojewódzkiego Inspektoratu Transportu Drogowego. Następnie podjął próbę uzyskania informacji o treści wydanej decyzji i w dniu 24 kwietnia 2013r. decyzja ta została mu przesłana za pośrednictwem faksu.

Organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 58 k.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego w razie kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: uprawdopodobnienie przez zainteresowanego braku jego winy w uchybieniu terminu; wniesienie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu; dochowanie siedmiodniowego terminu do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; dopełnienie czynności, dla której określony był termin. Siedmiodniowy zawity termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody do dokonania czynności i nie podlega przywróceniu.

W przedmiotowej sprawie wniosek strony o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania został przesłany za pośrednictwem Poczty Polskiej w dniu 6 maja 2013r., tj. 12 dni od dnia rzekomego dowiedzenia się przez stronę o wydanej decyzji, tj. od dnia 24 kwietnia 2013r. Przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez winy strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie, jednakże w niniejszej sprawie nie ma podstaw do rozpatrywania kwestii braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Wniosek o przywrócenie terminu złożony po terminie siedmiodniowym nie podlega bowiem merytorycznej ocenie.

W.K., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą [...], w S.W. złożył skargę na wymienione na wstępie postanowienie GITD z dnia [...] sierpnia 2013r., nr [...]

W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 24 kwietnia 2013r. będąc w Urzędzie Skarbowym w S. przypadkowo został poinformowany o złożeniu wniosku o egzekucję przez Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego. O wydanej decyzji oraz przeprowadzonym postępowaniu dowodowym dowiedział się dopiero z przesłanego w dniu 24 kwietnia 2013r. faksu grzecznościowego z WITD. Z uwagi na powstałą w tym dniu poważną awarię silnika w pojeździe używanym do przewozu osób i konieczność jego wymiany z treścią decyzji mógł zapoznać się dopiero w dniu 30 kwietnia 2013r. Zachowując wskazane w decyzji terminy pismem z dnia 4 maja 2013 r. (wysłanym w dniu 6 maja 2013 r.) złożył odwołanie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu od niniejszej decyzji do GITD.

Zarzucił, że w przeszłości wielokrotnie spotkał się z faktem, że pracownicy Poczty Polskiej z uwagi na skomplikowaną numerację budynków mieszkalnych w S. przy ul. [...] doręczali pisma skierowane do skarżącego do przypadkowych osób, a także wielokrotnie w swojej skrzynce pocztowej znajdował awizo korespondencji zaadresowanej do osób mieszkających przy ul. [...], ale pod innym numerem. Dlatego też kilka lat temu złożył w placówce pocztowej zastrzeżenie do osobistego odbierania zaadresowanej do niego korespondencji. W październiku 2012r. tj. w okresie, w którym została wydana decyzja o nałożeniu kary pieniężnej przez WITD nie otrzymał żadnego zawiadomienia o próbie doręczenia mu korespondencji. Awiza nie znalazł ani w skrzynce pocztowej, ani w drzwiach mieszkania. Podniósł, że nie może odpowiadać za niedoręczenie mu korespondencji zawierającej ww. decyzję WITD, ponieważ nie miał wiedzy, że taka została do niego skierowana. Podniósł, że organ wydający decyzję mógł z łatwością powiadomić go o fakcie jej wysłania, ponieważ w pismach podawał swój numer telefonu komórkowego, a nawet przesłać mu treść decyzji na adres e-mailem, jak również dowiedzieć się o przyczynach niedoręczenia mu wydanej decyzji.

Awaria pojazdu - busa marki Renault Master, która miała miejsce w dniu 24 kwietnia 2013r., a której skutki usuwał do dnia 4 maja 2013r. była sytuacją nadzwyczajną i niezależną od skarżącego, która skutecznie uniemożliwiła mu zapoznanie się z przesłaną za pośrednictwem faksu decyzją WITD.

W trakcie prowadzonego postępowania przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego na jaw wyszły okoliczności, które w przekonaniu skarżącego potwierdzają jego wersję wydarzeń związanych z niedoręczeniem mu decyzji przez WITD. Mogło to mieć miejsce z winy WITD, który nierzetelnie prowadzi dokumentację spraw, a skutki nierzetelnego prowadzenia dokumentacji spraw dotykają osoby będące stroną w postępowaniu. Wniósł o zbadanie, czy korespondencja zawierająca ww. decyzję została skierowana na właściwy adres oraz czy była czytelnie zaadresowana do skarżącego. Wskazał, że prawdopodobne jest, że organ I instancji nie posiada właściwie udokumentowanego faktu prawidłowego doręczenia skarżącemu korespondencji zawierającej decyzję z dnia [...] października 2012r. Ponadto wniósł o sprawdzenie, czy WITD nie kierował do skarżącego korespondencji w innej sprawie, a której wysłanie za pośrednictwem Poczty Polskiej mogło posłużyć jako nieuprawniony dowód świadczący o próbie doręczenia mu zaskarżonej decyzji.

W związku z powyższym wniósł o stwierdzenie, że jego odwołanie z dnia 4 maja 2013 r. zostało skutecznie wniesione, jak również wniosek o przywrócenie terminu na wniesienie odwołania został zachowany (można przypuszczać, że chodzi o termin) oraz o uchylenie skarżonego postanowienia wydanego przez GITD.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) zwana dalej w skrócie p.u.s.a. Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 - zwana dalej w skrócie p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji (bądź postanowienia) lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Jeżeli w wyniku przeprowadzonej kontroli Sąd nie stwierdzi wskazanych wyżej naruszeń skarga podlega oddaleniu stosownie do treści art. 151 p.p.s.a.

Poddawszy takiej kontroli zaskarżone postanowienie Sąd doszedł do przekonania, że est ono prawidłowe, a skarga podlega oddaleniu.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję (art. 129 § 1 k.p.a.). Odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie (art. 129 § 2 k.p.a.). Przepis ten określa tryb i w szczególności termin do wniesienia odwołania od wydanej w sprawie decyzji. Termin do wniesienia odwołania ma charakter zawity, co oznacza, że dokonanie tej czynności po jego upływie jest bezskuteczne.

Zgodnie z treścią art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin (§ 2). Przywrócenie terminu do złożenia prośby przewidzianej w § 2 jest niedopuszczalne (§ 3).

O przywróceniu terminu postanawia właściwy w sprawie organ administracji publicznej. Od postanowienia o odmowie przywrócenia terminu służy zażalenie (art. 59 § 1 k.p.a.). O przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia (§ 2).

Przewidziana w powyższej regulacji instytucja przywrócenia terminu stwarza możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej przez stronę w sytuacji, gdy upłynął już termin do jej podjęcia

W świetle art. 58 k.p.a. warunkiem przywrócenia przez organ terminu jest wniesienie prośby o przywrócenie terminu z jednoczesnym dokonaniem czynności, której terminowi uchybiono oraz uprawdopodobnienie przez wnoszącego prośbę, że uchybienie nastąpiło bez jego winy przez wskazanie okoliczności, które spowodowały niemożność dokonania czynności w przewidzianym terminie.

Wniesienie prośby o przywrócenie terminu i dokonanie czynności, dla której przewidziany był uchybiony termin, ma nastąpić ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Datą, od której należy liczyć ten termin, jest data uzyskania przez osobę zainteresowaną wiadomości o zdarzeniu powodującym rozpoczęcie biegu terminu.

Niewątpliwie w zakresie w jakim art. 58 k.p.a. dopuszcza przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji ostatecznej - stanowi on wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych i jako wyjątek przepis ten powinien być interpretowany w sposób ścisły.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w pierwszej kolejności podkreślić należy, że poza sporem pozostaje okoliczność, że odwołanie zostało złożone przez W. K. z uchybieniem 14 - dniowego terminu do jego złożenia. Przesyłka został doręczona w niniejszej sprawie z zastosowaniem tzw. fikcji doręczenia, czyli z domniemaniem, że wiadomość o treści decyzji dotarła do adresata w 14 dniu licząc od dnia dokonania I awiza. Bezspornie skarżący mógł domagać się przywrócenie terminu do złożenia odwołania.

Wskazać jednakże należy, że przed przystąpieniem do merytorycznego badania treści wniosku o przywrócenie terminu Sąd bada spełnienie kryteriów formalnych jego złożenia jak również dochowanie 7 dniowego terminu do jego złożenia.

W sprawie poza sporem pozostaje także, że skarżący o treści decyzji I instancji dowiedział się w dniu 24 kwietnia 2013r., a więc 7 - dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania upływał w dniu 2 maja 2013r. 7- dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenia terminu do złożenia odwołania ma charakter terminu zawitego i nie podlega przywróceniu. (tak wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 25 czerwca 2009 r. III SA/Wr 636/2008, LexPolonica nr 2467571 ).

Nadanie wniosku zatem w dniu 6 maja 2013r. było spóźnione i skutkować musi odmową przywrócenia terminu z przyczyn formalnych. Konsekwencją niedochowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania jest bezprzedmiotowość rozważania przyczyn spóźnionego wniesienia odwołania, zatem podnoszone przez skarżącego okoliczności uprawdopodabniające, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy pozostają bez wpływu na ocenę dochowania terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. (tak Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 grudnia 2011 r. III SA/Łd 995/2011 LexPolonica nr 3881758)

Uchybienie terminu jest okolicznością obiektywną i w razie jego stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości działania, jest związany treścią art. 134 kpa. Przywrócenie terminu (art. 58 kpa) jest natomiast instytucją procesową, mającą na celu ochronę jednostki przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu dla podjęcia czynności procesowej przez stronę lub uczestników postępowania. Konieczną przesłanką przywrócenia terminu jest dochowanie nieprzywracalnego terminu do złożenia wniosku o jego przywrócenie. Termin do wniesienia tego wniosku zaczyna biec od dnia ustania przeszkody i licząc od tego dnia wynosi 7 dni (art. 58 § 2 k.p.a).(tak Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 4 listopada 2011 r., II SA/Łd 786/2011, www.orzeczenia.nsa.gov.pl)

Zasadnie zatem Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił w zaskarżonym postanowieniu przywrócenia terminu do złożenia odwołania. Słusznie także stwierdził, że złożenie wniosku o przywrócenie terminu z uchybieniem 7 - dniowego terminu wyłącza przystąpienie do jego merytorycznej oceny i wyklucza możliwość dokonania oceny zasadności twierdzeń dotyczących braku winy w uchybieniu temu terminowi.

Z uwagi na powyższe skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a