II OSK 2044/12
Wyrok
Naczelny Sąd Administracyjny
2014-01-24Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Do tego artykulu posiadamy jeszcze 13 orzeczeń.
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Bożena Popowska
Paweł Miładowski
Zofia Flasińska /przewodniczący sprawozdawca/Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska ( spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia NSA Bożena Popowska Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 1962/11 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Ministra Spraw Zagranicznych z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowa stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1962/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. K. na decyzję Ministra Spraw Zagranicznych z dnia [...] października 2011 r., utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2009 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Konsula Generalnego PRL w Paryżu z dnia [...] lipca 1970 r. udzielającej zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na francuskie przez Z. K.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 2 lipca 1970 r. E. K. - matka wnioskodawczyni – złożyła wniosek do Rady Państwa za pośrednictwem Konsula Generalnego PRL w Paryżu o udzielenie jej i czworgu jej dzieciom zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na obywatelstwo francuskie. Na wniosku tym podpisali się Z. K. i jej brat A. K., którzy w dniu wydania decyzji mieli 16 lat. Decyzją z dnia [...] lipca 1970 r. Konsul Generalny PRL w Paryżu udzielił E. K. zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na obywatelstwo francuskie zaznaczając, że rozciąga się ono na dzieci, m. in. Z. K. ur. [...]r. w P., na co wyraził zgodę ojciec skarżącej. Decyzja ta została wydana w oparciu o art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim, uchwałę Rady Państwa Nr 4/64 z dnia 10 stycznia 1964 r. oraz Instrukcję Nr 1 z dnia 1 lipca 1970 r. o trybie załatwiania przez przedstawicielstwa dyplomatyczne i urzędy konsularne PRL spraw z zakresu obywatelstwa.
Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Minister Spraw Zagranicznych, po rozpoznaniu wniosku Z. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Konsula Generalnego PRL w Paryżu z dnia [...] lipca 1970 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] października 2011 r. Minister Spraw Zagranicznych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2009 r. Organ wskazał, powołując się na art. 76 § 1 k.p.a., że Z. K. nie udowodniła, że jej podpis na wniosku z dnia 2 lipca 1970 r. został sfałszowany, a zatem, że decyzja Konsula Generalnego PRL w Paryżu z dnia [...] lipca 1970 r. została wydana bez jej zgody.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na tę decyzję Z. K. zarzuciła, iż wniosek E. K. o zezwolenie na zmianę obywatelstwa nie spełniał wymogów formalnych wskazanych w art. 63 § 2 k.p.a. (nie zawierał daty i miejsca sporządzenia, brak adnotacji urzędowych), a także wbrew art. 67 i art. 68 k.p.a. nie ma protokołu z przyjęcia tego wniosku oraz, że podpis "Z. K." na wniosku E. K. został sfałszowany, a także, że wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie rozpatrzył organ nadrzędny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Sąd wskazał, iż z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych obywatel polski może nabyć obywatelstwo obce jedynie za zezwoleniem właściwego organu polskiego na zmianę obywatelstwa. Nabycie obywatelstwa obcego pociąga za sobą utratę obywatelstwa polskiego (art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji konsula - 9 lipca 1970 r.). Zezwolenie na zmianę obywatelstwa udzielone jednemu z rodziców rozciąga się na dzieci pozostające pod jego władzą rodzicielską, gdy drugiemu z rodziców nie służy władza rodzicielska lub nie jest ono obywatelem polskim albo - będąc obywatelem polskim - wyrazi przed właściwym organem zgodę na zmianę obywatelstwa dzieci (art. 13 ust. 3 ustawy). Zezwolenie na zmianę obywatelstwa rozciąga się na dzieci, które ukończyły szesnaście lat, jedynie za ich zgodą (art. 13 ust. 5 ustawy).
Sąd stwierdził, że prawidłowe jest stanowisko organu, że zaskarżona decyzja Konsula Generalnego PRL w Paryżu z dnia [...] lipca 1970 r. nie jest obciążona żadną z wad wskazanych w art. 156 § 1 k. p. a., a w szczególności nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 10 k. p. a. w brzmieniu obowiązującym w lipcu 1970 r. przepisów k.p.a. nie stosuje się do postępowania przed polskimi przedstawicielstwami dyplomatycznymi i konsularnymi za granicą. W związku z tym konsul, prowadząc postępowanie w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zmianę obywatelstwa, nie był związany przepisami k.p.a., w tym przepisami określającymi wymogi formalne wniosku. Przepisy k.p.a. mają zaś zastosowanie w postępowaniu prowadzonym przez Ministra Spraw Zagranicznych w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1970 r. W świetle art. 76 § 1 k.p.a. brak autentyczności podpisu "Z. K." na wniosku E. K. powinien być wykazany przez osobę kwestionującą jego autentyczność (tj. kwestionującą jego pochodzenie od skarżącej Z. K.).
Odnośnie miejsca urodzenia Z. K., wskazanego w decyzji z dnia [...] lipca 1970 r. jako P., Sąd wskazał, iż z akt sprawy wynika, że miejscem jej urodzenia jest W. Mimo to - w ocenie Sądu - nie ma wątpliwości, że skarżąca i Z. K., o której mowa w decyzji z dnia [...] lipca 1970 r. to ta sama osoba, ponieważ w decyzji wskazano bliższe dane dotyczące matki skarżącej (imię i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, imię i nazwisko matki – A. D.), a także dane dotyczące rodzeństwa skarżącej, które są zgodne z danymi podanymi przez E. K.
Sąd stwierdził również, że Minister Spraw Zagranicznych był właściwy do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej jego decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., gdyż zgodnie z art. 127 § 3 k. p. a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Natomiast różnica w powołanych podstawach prawnych decyzji Ministra z dnia [...] listopada 2009 r. i jego decyzji z dnia [...] października 2011 r. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła Z. K., opierając ją na podstawach:
1. naruszenia prawa materialnego, tj.:
- art. 13 ust. 1,3,5 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim przez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której Z. K., która w dacie złożenia wniosku o zmianę obywatelstwa ukończyła 16 lat nie wyraziła zgody na tę zmianę,
-art. 34 ust. 2 Konstytucji RP przez jego niezastosowanie polegające na pozbawieniu skarżącej obywatelstwa polskiego bez jej zgody,
- art. 51 ust. 4 Konstytucji RP przez jego niezastosowanie polegające na faktycznym pozbawieniu skarżącej prawa do usunięcia nieprawdziwej i zebranej w sposób sprzeczny z ustawą informacji, że wyraziła zgodę na zmianę obywatelstwa polskiego na francuskie,
2. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi zamiast zastosowania art. 145 § 1 ust. 1 lit. a,b,c p.p.s.a. i uchylenia decyzji, w sytuacji, gdy organ naruszył art. 7, art. 8, art. 9, art. 76 § 1, 2 3, i art. 77 § 1,2 i 3 k.p.a., art. 24 § 3 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez:
a) bezzasadne nieprzeprowadzenie dowodów z opinii biegłego grafologa oraz przesłuchania świadków E. K. i A. K. na okoliczność ustalenia autentyczności podpisu Z. K. na złożonym przez jej matkę do Rady Państwa podaniu o udzielenie zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego,
b) błędne uznanie, że przedmiotowe podanie jest dokumentem urzędowym,
c) błędne wskazanie, że na skarżącej ciąży obowiązek przedstawienia dokumentu stwierdzającego wadliwość jej podpisu,
d) brak pouczenia skarżącej przez organ o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na treść decyzji, w tym o konieczności i sposobie zgłoszenia odpowiednich wniosków dowodowych,
e) niewyłącznie z urzędu od udziału w postępowaniu Zastępcy Dyrektora Departamentu Konsularnego i wydanie przez niego z upoważnienia Ministra Spraw Zagranicznych decyzji z dnia [...] października 2011 r., utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. podpisaną przez bezpośrednio przełożonego Dyrektora Departamentu Konsularnego z upoważnienia Ministra Spraw Zagranicznych,
f) zaniechanie stwierdzenia nieważności decyzji Konsula Generalnego PRL w Paryżu z dnia [...] lipca 1970 r. wydanej z rażącym naruszeniem prawa, tj. na podstawie podrobionego podpisu skarżącej na podaniu do Rady Państwa,
- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób ogólnikowy, bez szczegółowego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej wskazał, iż Sąd błędnie uznał, że w tej sprawie ma zastosowanie art. 76 § 1 k.p.a. i że skarżąca powinna wykazać, iż jej podpis na podaniu do Rady Państwa nie jest autentyczny. Podania tego nie można bowiem uznać za dokument urzędowy, gdyż jest to dokument prywatny. W związku z tym, na podstawie art. 77 i art. 7 i 8 k.p.a., to na organie administracji ciążył obowiązek ustalenia czy podpis widniejący na podaniu jest podpisem skarżącej. Strona złożyła w tym zakresie konkretne wnioski dowodowe, których organ nie uwzględnił.
Strona skarżąca podniosła, że prowadzenie postępowania karnego w sprawie sfałszowania podpisów na tym dokumencie jest niecelowe z uwagi na upływ terminu przedawnienia tego przestępstwa.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Spraw Zagranicznych wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Podkreślenia wymaga, że system weryfikacji decyzji administracyjnej oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, tzn. że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Stwierdzenie nieważności decyzji stwarza prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadami wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a. ze skutkiem od chwili jej wydania (ex tunc). Natomiast wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Kwalifikowane wady procesowe wyliczone w art. 145 § 1 k.p.a. nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, tak jak przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a. nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie Z. K. oparła swój wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Konsula Generalnego PRL w Paryżu z dnia [...] lipca 1970 r. zezwalającej na zmianę obywatelstwa polskiego na francuskie, na twierdzeniu, że jej podpis złożony na podaniu do Rady Państwa o zezwolenie na zmianę obywatelstwa został sfałszowany, w związku z czym nie wyraziła ona zgody na zmianę obywatelstwa, o której mowa w art. 13 ust. 5 ustawy z 1962 r. o obywatelstwie polskim. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazane przez skarżącą okoliczności stanowią przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego określone w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 3 k.p.a. z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Mając na uwadze treść tego przepisu, upływ terminu przedawnienia przestępstwa fałszerstwa dokumentu nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania wznowieniowego. W związku z powyższym za niezasadne należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 13 ust. 1,3,5 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim. Skoro strona skarżąca twierdzi, że decyzja Konsula Generalnego PRL w Paryżu z dnia [...] lipca 1970 r. została wydana w wyniku przestępstwa polegającego na sfałszowaniu dokumentu, w którym wyraziła ona zgodę na zmianę obywatelstwa, to stwierdzenie tych okoliczności powinno nastąpić we właściwym postępowaniu. Wprawdzie Sąd I instancji pominął w uzasadnieniu wyroku tę okoliczność, czym naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a., lecz uchybienie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie tej sprawy, gdyż zaskarżony wyrok jest prawidłowy.
Za niezasadny należy także uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ nie przeprowadził dowodów z opinii biegłego grafologa oraz przesłuchania świadków E. K. i A. K. na okoliczność ustalenia autentyczności podpisu Z. K. na złożonym przez jej matkę do Rady Państwa podaniu o udzielenie zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego oraz poprzez błędne wskazanie, że na skarżącej ciąży obowiązek przedstawienia dokumentu stwierdzającego wadliwość jej podpisu. Przede wszystkim należy wskazać, że te wszystkie dowody powinny zostać ewentualnie przeprowadzone we wznowionym postępowaniu administracyjnym. Rację ma skarżąca, że na organie administracji ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), w szczególności poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), jednak obowiązek ten organ ma realizować głównie w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie zwykłym. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organ bada jedynie czy w odniesieniu do określonej decyzji zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., a więc kwalifikowane wady tkwiące w samej decyzji, a nie w prowadzonym przed jej wydaniem postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji przedmiotem rozstrzygnięcia jest kwestionowana decyzja według stanu faktycznego i prawnego w dniu jej wydania, co oznacza, że organ prowadzący postępowanie o stwierdzenie nieważności takiej decyzji, nie prowadzi dodatkowego postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego, na podstawie którego została wydana kwestionowana decyzja (wyrok NSA z dnia 28 listopada 2012 r., II OSK 1345/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Jeżeli skarżąca twierdzi, że w tej sprawie istotne znaczenie miała opinia biegłego grafologa, stwierdzająca sfałszowanie jej podpisu pod oświadczeniem o wyrażeniu zgody na zmianę obywatelstwa, to nie było przeszkód, aby taką opinię przedstawiła.
Zasadnie natomiast strona skarżąca podniosła, w ramach zarzutu naruszenia art. 76 § 1, 2 i 3 k.p.a., że Sąd I instancji błędne uznał, że w tej sprawie mają zastosowanie te przepisy, gdyż podanie do Rady Państwa z dnia 2 lipca 1970 r. wniesione przez matkę wnioskodawczyni E. K. za pośrednictwem Konsula Generalnego PRL w Paryżu o zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego na obywatelstwo francuskie jest dokumentem urzędowym. Dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. jest dokument sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania, który stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podanie E. K. z dnia 2 lipca z 1970 r. nie ma wskazanych cech dokumentu urzędowego, więc jest dokumentem prywatnym. Nie oznacza to jednak – jak wskazano powyżej – że to na organie administracji rozpatrującym sprawę w postępowaniu nieważnościowym ciążył obowiązek ustalenia autentyczności podpisu skarżącej Z. K. na tym podaniu. Wskazane uchybienie Sądu I instancji nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy.
Nie jest trafny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 24 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Powołany przepis wskazuje, że mogą wystąpić inne przyczyny wyłączenia pracownika, niż wymienione w art. 24 § 1 k.p.a., które mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Strona skarżąca upatruje naruszenia tego przepisu w tym, że nie został wyłączony z urzędu Zastępca Dyrektora Departamentu Konsularnego, który podpisał (z upoważnienia Ministra Spraw Zagranicznych) decyzję z dnia [...] października 2011 r., utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. podpisaną (z upoważnienia Ministra Spraw Zagranicznych) przez jego bezpośrednio przełożonego - Dyrektora Departamentu Konsularnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, to stanowisko strony skarżącej jest zbyt daleko idące. W uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., I OPS 13/09 (publ. ONSAiWSA 2010, nr 5 poz. 82) przyjęto, iż art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do osoby piastującej funkcję Głównego Geodety Kraju jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Z treści tej uchwały wynika więc, że osobą której nie dotyczy zakaz ponownego rozpatrzenia sprawy przez tę samą osobę jest wyłącznie piastun funkcji ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.). Przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma więc zastosowanie do pracowników aparatu pomocniczego ministra, którzy są upoważnieni do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu ministra na podstawie art. 268a k.p.a.
Pogląd ten potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wydanym w tej sprawie wyroku z dnia 21 czerwca 2011 r., IV SA/Wa 2186/10, którym uchylił decyzję Ministra Spraw Zagranicznych z dnia [...] marca 2010 r., utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2009 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Konsula Generalnego PRL w Paryżu z dnia [...] lipca 1970 r. o utracie obywatelstwa polskiego przez Z. K. Podstawą uchylenia tej decyzji było to, że autorem zarówno decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. jak i decyzji z dnia [...] marca 2010 r. wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy był działający z upoważnienia Ministra Spraw Zagranicznych Dyrektor Departamentu Konsularnego J. C., nie zaś sam piastun funkcji - czyli Minister Spraw Zagranicznych. Konsekwencją tego wyroku było wydanie przez Ministra Spraw Zagranicznych zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2011 r., utrzymującej w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2009 r. Zaskarżona decyzja została podpisana przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Konsularnego, działającego z upoważnienia Ministra Spraw Zagranicznych, a więc przez innego pracownika, niż ten która podpisał decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. (Dyrektor Departamentu Konsularnego). Nie została więc spełniona przesłanka wyłączenia pracownika określona w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Przyjęcie stanowiska prezentowanego przez stronę skarżącą, że jeżeli w imieniu ministra decyzję podpisał dyrektor departamentu w ministerstwie, to żaden z podległych mu pracowników tego departamentu, upoważnionych do wydawania decyzji w imieniu ministra nie może podpisać decyzji wydanej w trybie art. 127 § 3 k.p.a. prowadziłoby do sytuacji, w której brak byłoby pracowników upoważnionych do popisania decyzji w imieniu ministra.
W odniesieniu do zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 34 ust. 2 Konstytucji RP przez jego niezastosowanie polegające na pozbawieniu skarżącej obywatelstwa polskiego bez jej zgody. Zgodnie z tym przepisem obywatel polski nie może utracić obywatelstwa polskiego, chyba że sam się go zrzeknie. Skarżąca utraciła obywatelstwo polskie na mocy decyzji Konsula Generalnego PRL w Paryżu wydanej na podstawie art. 13 ust. 1 i 5 ustawy o obywatelstwie polskim z 1962 r. w dniu [...] lipca 1970 r., a więc przed wejściem w życie Konstytucji RP z 1997 r. Z akt sprawy wynika, że skarżąca wyraziła zgodę na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego. Jeżeli skarżąca kwestionuje tę okoliczność, to jej ustalenie powinno nastąpić we właściwym trybie procesowym. Skarżąca ma ponadto możliwość ubiegania się o przywrócenie obywatelstwa polskiego na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. 2012, poz. 161).
Nietrafny jest ponadto zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 51 ust. 4 Konstytucji RP przez jego niezastosowanie polegające na faktycznym pozbawieniu skarżącej prawa do usunięcia nieprawdziwej i zebranej w sposób sprzeczny z ustawą informacji, że wyraziła zgodę na zmianę obywatelstwa polskiego na francuskie. Przepis ten, stanowiący, że każdy ma prawo do żądania sprostowania oraz usunięcia informacji nieprawdziwych, niepełnych lub zebranych w sposób sprzeczny z ustawą, dotyczy ochrony danych osobowych. Wyrażenie zgody na zmianę obywatelstwa na piśmie jest czynnością prawną, a nie informacją dotyczącą osoby w rozumieniu art. 51 Konstytucji RP.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Nietezowane
Artykuły przypisane do orzeczenia
Kup dostęp i zobacz, do jakich przepisów odnosi się orzeczenie. Znajdź inne potrzebne orzeczenia.
Skład sądu
Bożena PopowskaPaweł Miładowski
Zofia Flasińska /przewodniczący sprawozdawca/
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska ( spr.) Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia NSA Bożena Popowska Protokolant starszy asystent sędziego Elżbieta Granatowska po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Z. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 kwietnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 1962/11 w sprawie ze skargi Z. K. na decyzję Ministra Spraw Zagranicznych z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowa stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 1962/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. K. na decyzję Ministra Spraw Zagranicznych z dnia [...] października 2011 r., utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2009 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Konsula Generalnego PRL w Paryżu z dnia [...] lipca 1970 r. udzielającej zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na francuskie przez Z. K.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.
W dniu 2 lipca 1970 r. E. K. - matka wnioskodawczyni – złożyła wniosek do Rady Państwa za pośrednictwem Konsula Generalnego PRL w Paryżu o udzielenie jej i czworgu jej dzieciom zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na obywatelstwo francuskie. Na wniosku tym podpisali się Z. K. i jej brat A. K., którzy w dniu wydania decyzji mieli 16 lat. Decyzją z dnia [...] lipca 1970 r. Konsul Generalny PRL w Paryżu udzielił E. K. zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego na obywatelstwo francuskie zaznaczając, że rozciąga się ono na dzieci, m. in. Z. K. ur. [...]r. w P., na co wyraził zgodę ojciec skarżącej. Decyzja ta została wydana w oparciu o art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim, uchwałę Rady Państwa Nr 4/64 z dnia 10 stycznia 1964 r. oraz Instrukcję Nr 1 z dnia 1 lipca 1970 r. o trybie załatwiania przez przedstawicielstwa dyplomatyczne i urzędy konsularne PRL spraw z zakresu obywatelstwa.
Decyzją z dnia [...] listopada 2009 r. Minister Spraw Zagranicznych, po rozpoznaniu wniosku Z. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Konsula Generalnego PRL w Paryżu z dnia [...] lipca 1970 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., odmówił stwierdzenia nieważności tej decyzji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] października 2011 r. Minister Spraw Zagranicznych utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2009 r. Organ wskazał, powołując się na art. 76 § 1 k.p.a., że Z. K. nie udowodniła, że jej podpis na wniosku z dnia 2 lipca 1970 r. został sfałszowany, a zatem, że decyzja Konsula Generalnego PRL w Paryżu z dnia [...] lipca 1970 r. została wydana bez jej zgody.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na tę decyzję Z. K. zarzuciła, iż wniosek E. K. o zezwolenie na zmianę obywatelstwa nie spełniał wymogów formalnych wskazanych w art. 63 § 2 k.p.a. (nie zawierał daty i miejsca sporządzenia, brak adnotacji urzędowych), a także wbrew art. 67 i art. 68 k.p.a. nie ma protokołu z przyjęcia tego wniosku oraz, że podpis "Z. K." na wniosku E. K. został sfałszowany, a także, że wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie rozpatrzył organ nadrzędny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Sąd wskazał, iż z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych obywatel polski może nabyć obywatelstwo obce jedynie za zezwoleniem właściwego organu polskiego na zmianę obywatelstwa. Nabycie obywatelstwa obcego pociąga za sobą utratę obywatelstwa polskiego (art. 13 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji konsula - 9 lipca 1970 r.). Zezwolenie na zmianę obywatelstwa udzielone jednemu z rodziców rozciąga się na dzieci pozostające pod jego władzą rodzicielską, gdy drugiemu z rodziców nie służy władza rodzicielska lub nie jest ono obywatelem polskim albo - będąc obywatelem polskim - wyrazi przed właściwym organem zgodę na zmianę obywatelstwa dzieci (art. 13 ust. 3 ustawy). Zezwolenie na zmianę obywatelstwa rozciąga się na dzieci, które ukończyły szesnaście lat, jedynie za ich zgodą (art. 13 ust. 5 ustawy).
Sąd stwierdził, że prawidłowe jest stanowisko organu, że zaskarżona decyzja Konsula Generalnego PRL w Paryżu z dnia [...] lipca 1970 r. nie jest obciążona żadną z wad wskazanych w art. 156 § 1 k. p. a., a w szczególności nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Zgodnie z art. 194 § 1 pkt 10 k. p. a. w brzmieniu obowiązującym w lipcu 1970 r. przepisów k.p.a. nie stosuje się do postępowania przed polskimi przedstawicielstwami dyplomatycznymi i konsularnymi za granicą. W związku z tym konsul, prowadząc postępowanie w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zmianę obywatelstwa, nie był związany przepisami k.p.a., w tym przepisami określającymi wymogi formalne wniosku. Przepisy k.p.a. mają zaś zastosowanie w postępowaniu prowadzonym przez Ministra Spraw Zagranicznych w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 1970 r. W świetle art. 76 § 1 k.p.a. brak autentyczności podpisu "Z. K." na wniosku E. K. powinien być wykazany przez osobę kwestionującą jego autentyczność (tj. kwestionującą jego pochodzenie od skarżącej Z. K.).
Odnośnie miejsca urodzenia Z. K., wskazanego w decyzji z dnia [...] lipca 1970 r. jako P., Sąd wskazał, iż z akt sprawy wynika, że miejscem jej urodzenia jest W. Mimo to - w ocenie Sądu - nie ma wątpliwości, że skarżąca i Z. K., o której mowa w decyzji z dnia [...] lipca 1970 r. to ta sama osoba, ponieważ w decyzji wskazano bliższe dane dotyczące matki skarżącej (imię i nazwisko, datę i miejsce urodzenia, imię i nazwisko matki – A. D.), a także dane dotyczące rodzeństwa skarżącej, które są zgodne z danymi podanymi przez E. K.
Sąd stwierdził również, że Minister Spraw Zagranicznych był właściwy do rozpatrzenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej jego decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., gdyż zgodnie z art. 127 § 3 k. p. a. od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy. Natomiast różnica w powołanych podstawach prawnych decyzji Ministra z dnia [...] listopada 2009 r. i jego decyzji z dnia [...] października 2011 r. nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Skargę kasacyjną od tego wyroku wniosła Z. K., opierając ją na podstawach:
1. naruszenia prawa materialnego, tj.:
- art. 13 ust. 1,3,5 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim przez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, w której Z. K., która w dacie złożenia wniosku o zmianę obywatelstwa ukończyła 16 lat nie wyraziła zgody na tę zmianę,
-art. 34 ust. 2 Konstytucji RP przez jego niezastosowanie polegające na pozbawieniu skarżącej obywatelstwa polskiego bez jej zgody,
- art. 51 ust. 4 Konstytucji RP przez jego niezastosowanie polegające na faktycznym pozbawieniu skarżącej prawa do usunięcia nieprawdziwej i zebranej w sposób sprzeczny z ustawą informacji, że wyraziła zgodę na zmianę obywatelstwa polskiego na francuskie,
2. naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 151 p.p.s.a. przez oddalenie skargi zamiast zastosowania art. 145 § 1 ust. 1 lit. a,b,c p.p.s.a. i uchylenia decyzji, w sytuacji, gdy organ naruszył art. 7, art. 8, art. 9, art. 76 § 1, 2 3, i art. 77 § 1,2 i 3 k.p.a., art. 24 § 3 k.p.a. i art. 156 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez:
a) bezzasadne nieprzeprowadzenie dowodów z opinii biegłego grafologa oraz przesłuchania świadków E. K. i A. K. na okoliczność ustalenia autentyczności podpisu Z. K. na złożonym przez jej matkę do Rady Państwa podaniu o udzielenie zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego,
b) błędne uznanie, że przedmiotowe podanie jest dokumentem urzędowym,
c) błędne wskazanie, że na skarżącej ciąży obowiązek przedstawienia dokumentu stwierdzającego wadliwość jej podpisu,
d) brak pouczenia skarżącej przez organ o okolicznościach faktycznych i prawnych mających wpływ na treść decyzji, w tym o konieczności i sposobie zgłoszenia odpowiednich wniosków dowodowych,
e) niewyłącznie z urzędu od udziału w postępowaniu Zastępcy Dyrektora Departamentu Konsularnego i wydanie przez niego z upoważnienia Ministra Spraw Zagranicznych decyzji z dnia [...] października 2011 r., utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. podpisaną przez bezpośrednio przełożonego Dyrektora Departamentu Konsularnego z upoważnienia Ministra Spraw Zagranicznych,
f) zaniechanie stwierdzenia nieważności decyzji Konsula Generalnego PRL w Paryżu z dnia [...] lipca 1970 r. wydanej z rażącym naruszeniem prawa, tj. na podstawie podrobionego podpisu skarżącej na podaniu do Rady Państwa,
- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób ogólnikowy, bez szczegółowego wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej pełnomocnik skarżącej wskazał, iż Sąd błędnie uznał, że w tej sprawie ma zastosowanie art. 76 § 1 k.p.a. i że skarżąca powinna wykazać, iż jej podpis na podaniu do Rady Państwa nie jest autentyczny. Podania tego nie można bowiem uznać za dokument urzędowy, gdyż jest to dokument prywatny. W związku z tym, na podstawie art. 77 i art. 7 i 8 k.p.a., to na organie administracji ciążył obowiązek ustalenia czy podpis widniejący na podaniu jest podpisem skarżącej. Strona złożyła w tym zakresie konkretne wnioski dowodowe, których organ nie uwzględnił.
Strona skarżąca podniosła, że prowadzenie postępowania karnego w sprawie sfałszowania podpisów na tym dokumencie jest niecelowe z uwagi na upływ terminu przedawnienia tego przestępstwa.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Spraw Zagranicznych wniósł o jej oddalenie oraz o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Podkreślenia wymaga, że system weryfikacji decyzji administracyjnej oparty jest na zasadzie niekonkurencyjności, tzn. że poszczególne tryby nadzwyczajne mają na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji i nie mogą być stosowane zamiennie. Stwierdzenie nieważności decyzji stwarza prawną możliwość eliminacji z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadami wyliczonymi w art. 156 § 1 k.p.a. ze skutkiem od chwili jej wydania (ex tunc). Natomiast wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte jedną z kwalifikowanych wad procesowych wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. Kwalifikowane wady procesowe wyliczone w art. 145 § 1 k.p.a. nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, tak jak przesłanki określone w art. 156 § 1 k.p.a. nie mogą stanowić podstawy do wznowienia postępowania administracyjnego.
W rozpoznawanej sprawie Z. K. oparła swój wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Konsula Generalnego PRL w Paryżu z dnia [...] lipca 1970 r. zezwalającej na zmianę obywatelstwa polskiego na francuskie, na twierdzeniu, że jej podpis złożony na podaniu do Rady Państwa o zezwolenie na zmianę obywatelstwa został sfałszowany, w związku z czym nie wyraziła ona zgody na zmianę obywatelstwa, o której mowa w art. 13 ust. 5 ustawy z 1962 r. o obywatelstwie polskim. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wskazane przez skarżącą okoliczności stanowią przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego określone w art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Zgodnie z art. 145 § 3 k.p.a. z przyczyn określonych w § 1 pkt 1 i 2 można wznowić postępowanie także w przypadku, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych w przepisach prawa. Mając na uwadze treść tego przepisu, upływ terminu przedawnienia przestępstwa fałszerstwa dokumentu nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania wznowieniowego. W związku z powyższym za niezasadne należy uznać zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 13 ust. 1,3,5 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o obywatelstwie polskim. Skoro strona skarżąca twierdzi, że decyzja Konsula Generalnego PRL w Paryżu z dnia [...] lipca 1970 r. została wydana w wyniku przestępstwa polegającego na sfałszowaniu dokumentu, w którym wyraziła ona zgodę na zmianę obywatelstwa, to stwierdzenie tych okoliczności powinno nastąpić we właściwym postępowaniu. Wprawdzie Sąd I instancji pominął w uzasadnieniu wyroku tę okoliczność, czym naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a., lecz uchybienie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie tej sprawy, gdyż zaskarżony wyrok jest prawidłowy.
Za niezasadny należy także uznać zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. w zw. art. 7 i 77 § 1 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, gdy organ nie przeprowadził dowodów z opinii biegłego grafologa oraz przesłuchania świadków E. K. i A. K. na okoliczność ustalenia autentyczności podpisu Z. K. na złożonym przez jej matkę do Rady Państwa podaniu o udzielenie zezwolenia na zmianę obywatelstwa polskiego oraz poprzez błędne wskazanie, że na skarżącej ciąży obowiązek przedstawienia dokumentu stwierdzającego wadliwość jej podpisu. Przede wszystkim należy wskazać, że te wszystkie dowody powinny zostać ewentualnie przeprowadzone we wznowionym postępowaniu administracyjnym. Rację ma skarżąca, że na organie administracji ciąży obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), w szczególności poprzez wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 k.p.a.), jednak obowiązek ten organ ma realizować głównie w postępowaniu administracyjnym prowadzonym w trybie zwykłym. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organ bada jedynie czy w odniesieniu do określonej decyzji zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., a więc kwalifikowane wady tkwiące w samej decyzji, a nie w prowadzonym przed jej wydaniem postępowaniu administracyjnym. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji przedmiotem rozstrzygnięcia jest kwestionowana decyzja według stanu faktycznego i prawnego w dniu jej wydania, co oznacza, że organ prowadzący postępowanie o stwierdzenie nieważności takiej decyzji, nie prowadzi dodatkowego postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego, na podstawie którego została wydana kwestionowana decyzja (wyrok NSA z dnia 28 listopada 2012 r., II OSK 1345/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Jeżeli skarżąca twierdzi, że w tej sprawie istotne znaczenie miała opinia biegłego grafologa, stwierdzająca sfałszowanie jej podpisu pod oświadczeniem o wyrażeniu zgody na zmianę obywatelstwa, to nie było przeszkód, aby taką opinię przedstawiła.
Zasadnie natomiast strona skarżąca podniosła, w ramach zarzutu naruszenia art. 76 § 1, 2 i 3 k.p.a., że Sąd I instancji błędne uznał, że w tej sprawie mają zastosowanie te przepisy, gdyż podanie do Rady Państwa z dnia 2 lipca 1970 r. wniesione przez matkę wnioskodawczyni E. K. za pośrednictwem Konsula Generalnego PRL w Paryżu o zezwolenie na zmianę obywatelstwa polskiego na obywatelstwo francuskie jest dokumentem urzędowym. Dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. jest dokument sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania, który stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podanie E. K. z dnia 2 lipca z 1970 r. nie ma wskazanych cech dokumentu urzędowego, więc jest dokumentem prywatnym. Nie oznacza to jednak – jak wskazano powyżej – że to na organie administracji rozpatrującym sprawę w postępowaniu nieważnościowym ciążył obowiązek ustalenia autentyczności podpisu skarżącej Z. K. na tym podaniu. Wskazane uchybienie Sądu I instancji nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy.
Nie jest trafny zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 24 § 3 k.p.a. Przepis ten stanowi, że bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwość co do bezstronności pracownika. Powołany przepis wskazuje, że mogą wystąpić inne przyczyny wyłączenia pracownika, niż wymienione w art. 24 § 1 k.p.a., które mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności. Strona skarżąca upatruje naruszenia tego przepisu w tym, że nie został wyłączony z urzędu Zastępca Dyrektora Departamentu Konsularnego, który podpisał (z upoważnienia Ministra Spraw Zagranicznych) decyzję z dnia [...] października 2011 r., utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. podpisaną (z upoważnienia Ministra Spraw Zagranicznych) przez jego bezpośrednio przełożonego - Dyrektora Departamentu Konsularnego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, to stanowisko strony skarżącej jest zbyt daleko idące. W uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2010 r., I OPS 13/09 (publ. ONSAiWSA 2010, nr 5 poz. 82) przyjęto, iż art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. nie ma zastosowania do osoby piastującej funkcję Głównego Geodety Kraju jako ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu, o jakim mowa w art. 127 § 3 k.p.a. Z treści tej uchwały wynika więc, że osobą której nie dotyczy zakaz ponownego rozpatrzenia sprawy przez tę samą osobę jest wyłącznie piastun funkcji ministra w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a. w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (art. 127 § 3 k.p.a.). Przepis art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. ma więc zastosowanie do pracowników aparatu pomocniczego ministra, którzy są upoważnieni do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu ministra na podstawie art. 268a k.p.a.
Pogląd ten potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wydanym w tej sprawie wyroku z dnia 21 czerwca 2011 r., IV SA/Wa 2186/10, którym uchylił decyzję Ministra Spraw Zagranicznych z dnia [...] marca 2010 r., utrzymującą w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2009 r. o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji Konsula Generalnego PRL w Paryżu z dnia [...] lipca 1970 r. o utracie obywatelstwa polskiego przez Z. K. Podstawą uchylenia tej decyzji było to, że autorem zarówno decyzji z dnia [...] listopada 2009 r. jak i decyzji z dnia [...] marca 2010 r. wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy był działający z upoważnienia Ministra Spraw Zagranicznych Dyrektor Departamentu Konsularnego J. C., nie zaś sam piastun funkcji - czyli Minister Spraw Zagranicznych. Konsekwencją tego wyroku było wydanie przez Ministra Spraw Zagranicznych zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2011 r., utrzymującej w mocy decyzję własną z dnia [...] listopada 2009 r. Zaskarżona decyzja została podpisana przez Zastępcę Dyrektora Departamentu Konsularnego, działającego z upoważnienia Ministra Spraw Zagranicznych, a więc przez innego pracownika, niż ten która podpisał decyzję z dnia [...] listopada 2009 r. (Dyrektor Departamentu Konsularnego). Nie została więc spełniona przesłanka wyłączenia pracownika określona w art. 24 § 1 pkt 5 k.p.a. Przyjęcie stanowiska prezentowanego przez stronę skarżącą, że jeżeli w imieniu ministra decyzję podpisał dyrektor departamentu w ministerstwie, to żaden z podległych mu pracowników tego departamentu, upoważnionych do wydawania decyzji w imieniu ministra nie może podpisać decyzji wydanej w trybie art. 127 § 3 k.p.a. prowadziłoby do sytuacji, w której brak byłoby pracowników upoważnionych do popisania decyzji w imieniu ministra.
W odniesieniu do zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 34 ust. 2 Konstytucji RP przez jego niezastosowanie polegające na pozbawieniu skarżącej obywatelstwa polskiego bez jej zgody. Zgodnie z tym przepisem obywatel polski nie może utracić obywatelstwa polskiego, chyba że sam się go zrzeknie. Skarżąca utraciła obywatelstwo polskie na mocy decyzji Konsula Generalnego PRL w Paryżu wydanej na podstawie art. 13 ust. 1 i 5 ustawy o obywatelstwie polskim z 1962 r. w dniu [...] lipca 1970 r., a więc przed wejściem w życie Konstytucji RP z 1997 r. Z akt sprawy wynika, że skarżąca wyraziła zgodę na zrzeczenie się obywatelstwa polskiego. Jeżeli skarżąca kwestionuje tę okoliczność, to jej ustalenie powinno nastąpić we właściwym trybie procesowym. Skarżąca ma ponadto możliwość ubiegania się o przywrócenie obywatelstwa polskiego na podstawie przepisów ustawy z dnia 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz. U. 2012, poz. 161).
Nietrafny jest ponadto zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 51 ust. 4 Konstytucji RP przez jego niezastosowanie polegające na faktycznym pozbawieniu skarżącej prawa do usunięcia nieprawdziwej i zebranej w sposób sprzeczny z ustawą informacji, że wyraziła zgodę na zmianę obywatelstwa polskiego na francuskie. Przepis ten, stanowiący, że każdy ma prawo do żądania sprostowania oraz usunięcia informacji nieprawdziwych, niepełnych lub zebranych w sposób sprzeczny z ustawą, dotyczy ochrony danych osobowych. Wyrażenie zgody na zmianę obywatelstwa na piśmie jest czynnością prawną, a nie informacją dotyczącą osoby w rozumieniu art. 51 Konstytucji RP.
Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.