Ustawa o nauczycielskich świadczeniach kompensacyjnych

1)

warunki nabywania i utraty prawa do nauczycielskich świadczeń kompensacyjnych zwanych dalej "świadczeniami";

2)

zasady:
a) ustalania wysokości świadczeń,
b) postępowania w sprawach o świadczenia,
c) wypłaty świadczeń,
d) finansowania świadczeń.

1)

nauczyciel - nauczycieli, wychowawców i innych pracowników pedagogicznych zatrudnionych w:
a) publicznych i niepublicznych przedszkolach,
b) publicznych i niepublicznych szkołach, z wyjątkiem niepublicznych szkół nieposiadających uprawnień szkoły publicznej, o których mowa w art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy – Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2245, z późn. zm.), i niepublicznych szkół artystycznych nieposiadających uprawnień publicznej szkoły artystycznej,
c) publicznych i niepublicznych placówkach, o których mowa w art. 2 zakres systemu oświaty pkt 7 i 8 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2025 r. poz. 1043, 1160 i 1837),
d) publicznych i niepublicznych poradniach psychologiczno-pedagogicznych, w tym poradniach specjalistycznych, o których mowa w art. 2 zakres systemu oświaty pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe,
e) publicznych i niepublicznych placówkach oświatowo-wychowawczych, o których mowa w art. 2 zakres systemu oświaty pkt 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe,
f) publicznych i niepublicznych placówkach kształcenia ustawicznego, centrach kształcenia zawodowego oraz branżowych centrach umiejętności, o których mowa w art. 2 zakres systemu oświaty pkt 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe,
g) publicznych i niepublicznych placówkach artystycznych, o których mowa w art. 2 zakres systemu oświaty pkt 5 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe,
h) publicznych i niepublicznych placówkach doskonalenia nauczycieli, o których mowa w art. 2 zakres systemu oświaty pkt 9 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe,
i) publicznych i niepublicznych bibliotekach pedagogicznych, o których mowa w art. 2 zakres systemu oświaty pkt 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe,
j) publicznych i niepublicznych kolegiach pracowników służb społecznych, o których mowa w art. 2 zakres systemu oświaty pkt 11 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe,
k) okręgowych ośrodkach wychowawczych, zakładach poprawczych oraz schroniskach dla nieletnich działających na podstawie ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich (Dz. U. z 2024 r. poz. 978, 1228 i 1872);

2)

organ rentowy - jednostkę organizacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych właściwą do wydawania decyzji w sprawach świadczeń, określoną w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350, z późn. zm.);

3)

uprawniony - osobę mającą ustalone prawo do świadczenia.

1.

Świadczenie przysługuje nauczycielom, którzy spełnili łącznie następujące warunki:

2.

Nauczycielom spełniającym warunki określone w ust. 1 pkt 1 i 2 świadczenie przysługuje również w przypadku rozwiązania stosunku pracy lub wygaśnięcia stosunku pracy w okolicznościach określonych:

3.

Nauczyciel ma prawo do świadczenia, jeżeli ukończył:

1.

Świadczenie stanowi równowartość kwoty będącej wynikiem podzielenia podstawy obliczenia emerytury, ustalonej w sposób określony w art. 25 podstawa obliczania emerytury, waloryzacja ustawy o emeryturach i rentach z FUS, przez średnie dalsze trwanie życia dla osób w wieku 60 lat, ustalone według obowiązujących w dniu zgłoszenia wniosku o przyznanie świadczenia tablic średniego trwania życia, o których mowa w art. 26 wysokość emerytury ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

2.

Jeżeli uprawniony jest członkiem otwartego funduszu emerytalnego, przy ustalaniu podstawy obliczenia emerytury, składki na ubezpieczenie emerytalne, zewidencjonowane na jego koncie w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, zwanym dalej "Zakładem", zwiększa się przez pomnożenie wskaźnikiem korygującym 19,52/12,22, stanowiącym stosunek pełnej wysokości składki na ubezpieczenie emerytalne do wysokości zewidencjonowanej na koncie ubezpieczonego w Zakładzie.

3.

Kwota świadczenia nie może być niższa niż kwota najniższej emerytury, o której mowa w art. 85 kwoty najniższych świadczeń ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

4.

Świadczenie podlega waloryzacji na zasadach i w terminach przewidzianych dla waloryzacji świadczeń w art. 88 waloryzacja emerytury i renty, art. 89 wskaźnik waloryzacji i art. 93 zmiana świadczeń z urzędu ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

1.

Prawo do świadczenia powstaje z dniem spełnienia warunków wymaganych do nabycia tego prawa.

2.

W przypadku pobierania zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego prawo do świadczenia powstaje z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku lub świadczenia.

1)

poprzedzającym dzień nabycia prawa do emerytury, która jest ustalona decyzją organu rentowego lub innego organu emerytalno-rentowego, określonego w odrębnych przepisach;

2)

poprzedzającym dzień osiągnięcia przez uprawnionego wieku:
a) 60 lat – w przypadku kobiet,
b) 65 lat – w przypadku mężczyzn
– jeżeli uprawniony nie ma prawa do emerytury ustalonego decyzją organu rentowego lub innego organu emerytalno-rentowego, określonego w odrębnych przepisach;

3)

śmierci uprawnionego.

1.

Prawo do świadczenia ulega zawieszeniu lub świadczenie to ulega zmniejszeniu na zasadach określonych w art. 103 zawieszenie prawa do świadczeń, ust. 3 i art. 104 -106 ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

2.

Prawo do świadczenia ulega zawieszeniu bez względu na wysokość uzyskiwanego przychodu w razie podjęcia przez uprawnionego pracy w jednostkach, o których mowa w art. 1 zakres podmiotowy ustawy, ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela.

1.

W razie śmierci osoby, która zgłosiła wniosek o świadczenie określone ustawą, świadczenie należne jej do dnia śmierci wypłaca się małżonkowi, dzieciom, z którymi prowadziła wspólne gospodarstwo domowe, a w przypadku ich braku - małżonkowi i dzieciom, z którymi osoba ta nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego, a w razie ich braku - innym członkom rodziny uprawnionym do renty rodzinnej lub na których utrzymaniu pozostawała ta osoba.

2.

Osoby wymienione w ust. 1 mają prawo do udziału w dalszym prowadzeniu postępowania w sprawie świadczenia, nieukończonego wskutek śmierci osoby, która o to świadczenie wystąpiła.

3.

Roszczenie o wypłatę świadczenia, o którym mowa w ust. 1, wygasa po upływie 12 miesięcy od dnia śmierci osoby, której świadczenie przysługiwało, chyba że przed upływem tego okresu zostanie zgłoszony wniosek o dalsze prowadzenie postępowania.

1)

uprawnionego,

2)

członka rodziny uprawnionego
- przysługuje zasiłek pogrzebowy na zasadach określonych w art. 77 -81 i art. 99 zbieg zasiłków pogrzebowych, ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

1.

Decyzję w sprawie świadczenia wydaje i świadczenie to wypłaca:

2.

Od decyzji w sprawie świadczenia przysługuje odwołanie do sądu, na zasadach określonych w art. 83 decyzje Zakładu w sprawach indywidualnych, ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, zwanej dalej "ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych".

1.

Świadczenie wypłaca się za miesiąc kalendarzowy w terminach i na zasadach przewidzianych dla wypłaty emerytur określonych w art. 129 termin rozpoczęcia wypłacania świadczeń, art. 130 wypłacanie świadczeń, art 132-135 i art. 136b opiekun dla osoby uprawnionej do emerytury lub renty ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

2.

Kwotę świadczenia za niepełny miesiąc ustala się, dzieląc kwotę świadczenia przez liczbę dni kalendarzowych w miesiącu, a otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę dni kalendarzowych, za które świadczenie przysługuje.

3.

W razie śmierci uprawnionego wstrzymanie wypłaty świadczenia następuje od miesiąca przypadającego po miesiącu, w którym zmarła osoba uprawniona.

1.

W razie zbiegu prawa do świadczenia z prawem do renty, uposażenia w stanie spoczynku, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub innego świadczenia o charakterze emerytalnym lub rentowym, ustalonym na podstawie odrębnych ustaw, przysługuje tylko jedno z tych świadczeń – wyższe lub wybrane przez uprawnionego, z zastrzeżeniem ust. 2.

2.

W razie zbiegu prawa do świadczenia z prawem do renty rodzinnej, o której mowa w art. 67 ust. 1 pkt 3 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, osobie uprawnionej wypłaca się, zależnie od jej wyboru:

3.

Osoba uprawniona ma prawo do wypłaty świadczeń na zasadach określonych w ust. 2 w przypadku:

4.

Wypłata świadczeń na zasadach określonych w ust. 2 ustaje z dniem poprzedzającym dzień zawarcia nowego związku małżeńskiego przez osobę uprawnioną.

5.

Do ustalenia wysokości świadczeń, o których mowa w ust. 2, stosuje się zasady przewidziane w przepisach ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

6.

W przypadku skorzystania z prawa do świadczenia nie przysługuje prawo do rekompensaty, o której mowa w ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1696).

1.

W zakresie postępowania w sprawach świadczenia stosuje się odpowiednio przepisy art. 114 nowe dowody mające wpływ na prawo do świadczeń lub ich wysokość, art. 116 wszczęcie postępowania i art 117-128a ustawy o emeryturach i rentach z FUS.

2.

W zakresie postępowania w sprawach zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, egzekucji i potrąceń stosuje się odpowiednio przepisy art 138-144 ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz przepisy art. 84 zwrot nienależnie pobranych świadczeń ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

3.

W razie zbiegu prawa do świadczenia z prawami, o których mowa w art. 17 zbieg prawa do świadczenia z prawem do innego świadczenia o charakterze rentowym lub emerytalnym ust. 1, stosuje się odpowiednio art. 98 wypłacanie świadczeń ustawy o emeryturach i rentach z FUS.